Buah delima (Punica granatum L.) merupakan buah yang kaya dengan pelbagai sebatian bioaktif, khususnya punikalagin, asid ellagik, antosianin dan tanin. Menariknya, bukan isi atau jus sahaja yang bernilai; biji, kulit dan daun delima juga mengandungi sebatian aktif yang berbeza dan mempunyai potensi biologinya tersendiri.
Delima Kaya Antioksidan
Salah satu kelebihan utama delima ialah aktiviti antioksidannya.
Dokumen menunjukkan bahawa delima boleh merangsang enzim antioksidan, mengurangkan spesies oksigen reaktif dan mempengaruhi laluan seperti NF-?B serta PPAR-?.
Dalam kajian klinikal, pengambilan polifenol delima dikaitkan dengan penurunan malondialdehid atau MDA, iaitu salah satu penanda peroksidasi lipid, serta peningkatan kapasiti antioksidan total dan aktiviti paraoksonase-1.
Lebih menarik, satu meta-analisis melibatkan 33 kajian kawalan rawak mendapati pengambilan delima secara signifikan mengurangkan beberapa penanda keradangan seperti CRP, IL-6, TNF-? dan MDA, sambil meningkatkan kapasiti antioksidan total.
Kesan Anti-Inflamasi
Aktiviti anti-radang delima dikaitkan dengan penurunan sitokin pro-radang seperti IL-1?, IL-6 dan TNF-?, selain perencatan transkripsi NF-?B dan pengurangan penghasilan NO serta PGE2.
Asid ellagik, salah satu sebatian penting dalam delima, turut dikaitkan dengan sifat anti-mutagenik, anti-fibrosis dan anti-penuaan.
Potensi terhadap Tekanan Darah
Delima juga menarik dari sudut kesihatan kardiovaskular.
Dalam satu kajian terhadap pesakit diabetes jenis 2, pengambilan 200 mL jus delima sehari selama enam minggu dilaporkan menurunkan tekanan darah sistolik dan diastolik.
Dokumen juga menyatakan bahawa pengambilan jus delima harian dikaitkan dengan pengurangan hipertensi dan aterosklerosis pada manusia.
Kesan terhadap Kolesterol dan Lipid
Dalam model haiwan, delima menunjukkan kesan terhadap profil lipid.
Kajian pada tikus ApoE/LDLR?/? menunjukkan penurunan kolesterol total dan trigliserida. Dalam tikus Wistar yang diberi diet tinggi lemak pula, HDL meningkat 27% dan LDL menurun 39%.
Dalam 60 pesakit diabetes jenis 2, jus delima turut dilaporkan mengurangkan LDL teroksida dan antibodi anti-LDL.
Punikalagin dipercayai membantu mengurangkan pengumpulan trigliserida dan kolesterol jantung melalui pengaktifan AMPK, manakala ekstrak daun delima dilaporkan menghalang penyerapan lipid dan menurunkan trigliserida darah.
Potensi Antikanser
Dokumen turut membincangkan aktiviti antikanser delima.
Delima dilaporkan menghalang pertumbuhan sel kanser melalui kesan anti-proliferatif, anti-angiogenik dan anti-metastatik.
Dalam konteks kanser payudara, ekstrak delima menunjukkan aktiviti anti-aromatase serta gangguan pada laluan estrogen reseptor dan Wnt/?-catenin.
Namun, dokumen menegaskan bahawa kebanyakan bukti antikanser masih datang daripada model haiwan dan kultur sel. Hanya dua kajian klinikal kecil pada manusia dilaporkan, dan hasilnya bercanggah.
Jadi, delima mempunyai potensi antikanser, tetapi belum boleh dianggap sebagai rawatan kanser yang terbukti.
Potensi Neuroprotektif
Delima juga menunjukkan potensi terhadap kesihatan sistem saraf.
Punikalagin dan asid ellagik dilaporkan mempunyai kesan anti-amiloidogenik, iaitu membantu mengurangkan pembentukan plak A?.
Selain itu, urolitin yang terhasil daripada metabolisme ellagitannin oleh mikrobiota usus dikaitkan dengan penggalakan mitofagi dan pengurangan stres oksidatif dalam sistem saraf pusat.
Potensi untuk Kulit
Dari sudut dermatologi, ekstrak delima mempunyai potensi yang agak luas.
Antaranya termasuk perlindungan UV, penyembuhan luka, peningkatan hidrasi serta pemeliharaan kolagen melalui perencatan enzim MMP-1 dan MMP-3.
Sifat ini menjadikan delima menarik bukan sahaja dalam pemakanan, tetapi juga dalam aplikasi dermokosmetik.
Antimikrob dan Perlindungan Organ
Polisakarida daripada kulit delima dilaporkan mempunyai potensi sebagai imunostimulan dan membantu melindungi hati daripada kecederaan.
Delima juga menunjukkan aktiviti antimikrob terhadap patogen seperti Vibrio cholerae, Staphylococcus aureus dan Escherichia coli.
Tidak Semua Sebatian Mudah Diserap
Walaupun delima kaya dengan sebatian bioaktif, satu isu penting ialah bioavailabiliti.
Dokumen menjelaskan bahawa aplikasi klinikal delima boleh terhad oleh bioavailabiliti oral yang rendah serta perbezaan antara individu dalam metabolisme punikalagin oleh mikrobiota usus menjadi urolitin.
Ini bermakna dua individu yang mengambil jumlah delima yang sama mungkin tidak menghasilkan tahap metabolit aktif yang sama dalam badan.
Masih Perlukan Kajian Klinikal Lebih Besar
Walaupun hasil kajian kelihatan menjanjikan, kajian klinikal berskala besar dan jangka panjang masih diperlukan untuk menentukan dos optimum, tahap keselamatan dan keberkesanan sebenar dalam penggunaan terapeutik.
Oleh itu, lebih tepat untuk melihat delima sebagai makanan kaya polifenol dengan potensi kesihatan yang luas, bukan sebagai ubat khusus.
Kesimpulan
Buah delima ialah sumber kaya punikalagin, asid ellagik, antosianin dan tanin. Bukti dalam dokumen menunjukkan bahawa delima mempunyai aktiviti antioksidan dan anti-inflamasi yang kuat, serta berpotensi menyokong kesihatan kardiovaskular, metabolik, neurologi dan kulit.
Antara dapatan yang lebih kukuh ialah penurunan beberapa penanda keradangan dan stres oksidatif, serta kesan yang menggalakkan terhadap tekanan darah dan profil lipid dalam beberapa kajian.
Namun, potensi antikanser dan neuroprotektif masih banyak bergantung pada bukti praklinikal. Bioavailabiliti yang rendah dan variasi metabolisme antara individu juga menjadi cabaran penting.
Secara keseluruhannya, delima boleh dianggap sebagai buah berfungsi yang kaya antioksidan dan polifenol, dengan potensi kesihatan yang luas tetapi masih memerlukan pengesahan klinikal lanjut.
Sumber Rujukan
(2023). Bioactive compounds and health benefits of pomegranate: An updated narrative review. Food Bioscience.
Benedetti, G., Zabini, F., Tagliavento, L., Meneguzzo, F., Calderone, V., & Testai, L. (2023). An Overview of the Health Benefits, Extraction Methods and Improving the Properties of Pomegranate. Antioxidants, 12.
Cordiano, R., Gammeri, L., Gangemi, S., & Minciullo, P. (2024). Pomegranate (Punica granatum L.) Extract Effects on Inflammaging. Molecules, 29.
Eghbali, S., Askari, S. F., Avan, R., & Sahebkar, A. (2021). Therapeutic Effects of Punica granatum (Pomegranate): An Updated Review of Clinical Trials. Journal of Nutrition and Metabolism, 2021.
Kandylis, P., & Kokkinomagoulos, E. (2020). Food Applications and Potential Health Benefits of Pomegranate and its Derivatives. Foods, 9.
Kobyli?ska, Z., Bochno, A., Och, E., et al. (2026). Phytochemical Diversity of Punica granatum L. and Its Multi-Target Biological Functions. Nutrients, 18.
Marrone, G., Basilicata, M., Di Lauro, M., et al. (2024). Healthy Effects of Pomegranate (Punica granatum L.) in Internal Medicine and Dentistry. Applied Sciences.
Moga, M., Dimienescu, O., B?lan, A., et al. (2021). Pharmacological and Therapeutic Properties of Punica granatum Phytochemicals: Possible Roles in Breast Cancer. Molecules, 26.
Pirzadeh, M., Caporaso, N., Rauf, A., et al. (2020). Pomegranate as a source of bioactive constituents: a review on their characterization, properties and applications. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 61, 982–999.
Pons-Rocamora, N., Barrajón-Catalán, E., Herranz-López, M., Micol, V., & Álvarez-Martínez, F. (2026). Dermocosmetic Potential of Punica granatum: A Systematic Review of Bioactive Compounds and Skincare Applications. Antioxidants, 15.
Rahimi, V. B., Ghadiri, M., Ramezani, M., & Askari, V. (2020). Antiinflammatory and anti-cancer activities of pomegranate and its constituent, ellagic acid: Evidence from cellular, animal, and clinical studies. Phytotherapy Research, 34, 685–720.
Ranjha, M. M. A. N., Shafique, B., Wang, L., et al. (2021). A comprehensive review on phytochemistry, bioactivity and medicinal value of bioactive compounds of pomegranate (Punica granatum). Advances in Traditional Medicine, 23, 37–57.
Shetty, A., Dubey, A., Rodrigues, V. P., et al. (2025). Nutritional and Pharmacological Significance of Pomegranate (Punica granatum L): A Comprehensive Narrative Review. Nutrition Reviews.
Wang, D., Özen, Ç., Abu-Reidah, I. M., et al. (2018). Vasculoprotective Effects of Pomegranate (Punica granatum L.). Frontiers in Pharmacology, 9.
Keyword: delima, Punica granatum, punikalagin, asid ellagik, antosianin, tanin, polifenol, antioksidan, anti-inflamasi, CRP, IL-6, TNF-alpha, stres oksidatif, tekanan darah, hipertensi, kolesterol, trigliserida, LDL, HDL, kesihatan jantung, aterosklerosis, antikanser, neuroprotektif, plak amiloid, urolitin, mitofagi, perlindungan UV, kolagen, antimikrob, makanan berfungsi, fitokimia
