Bagi penanam delima, salah satu masalah paling mengecewakan ialah buah yang merekah sebelum atau semasa masak. Buah yang merekah kehilangan nilai pasaran, mudah diserang serangga dan kulat, serta cepat rosak. Kajian dari pelbagai negara telah meneliti punca dan cara mengawal masalah ini. Artikel ini merumuskan dapatan tersebut untuk panduan penanam di Malaysia.
Sejauh Mana Masalah Ini Serius?
Ulasan saintifik melaporkan kerugian akibat buah merekah setinggi 65% dalam delima, dan masalah ini berlaku di semua kawasan penanaman dan semua varieti [1]. Ulasan lain menganggarkan kerugian 40% hingga 60% dalam sesuatu tahun pengeluaran [2]. Kajian di Syria mendapati varieti French sangat sensitif, dengan 73.96% buah merekah tanpa rawatan [3].
Punca Buah Merekah
Tiada satu faktor tunggal yang menyebabkan buah merekah. Ulasan saintifik mengenal pasti beberapa punca utama [1][2]:
1. Pengairan yang tidak sekata, terutamanya penyiraman banyak selepas tempoh kering.
2. Perubahan suhu mendadak antara siang dan malam.
3. Kelembapan udara yang rendah dan penyejatan yang tinggi.
4. Kekurangan nutrien, terutamanya boron, kalsium dan kalium.
5. Faktor genetik, kerana varieti berbeza menunjukkan tahap rekahan yang berbeza.
Hujan selepas kemarau
Kajian di Sepanyol menjelaskan mekanisme ini dengan terperinci. Apabila hujan turun ke atas pokok yang sebelumnya mengalami tekanan air, tekanan dalam biji (aril) meningkat lebih cepat berbanding kulit, dan tekanan biji ke atas kulit menyebabkan kulit merekah [4]. Ulasan dari India turut menyatakan hujan lebat selepas tempoh kering menyebabkan rekahan kerana kulit telah mengeras manakala biji dipenuhi air [5].
Ini sangat relevan untuk Malaysia, di mana musim kering yang singkat sering diikuti hujan lebat.
Kaedah Mengurangkan Rekahan
1. Pengairan yang konsisten
Kajian di Syria mendapati bilangan pengairan yang lebih kerap mengurangkan rekahan daripada 73.96% (tanpa pengairan) kepada 34.06%, 27.37% dan 20.24% dengan satu, dua dan tiga kali pengairan [3]. Ulasan dari India mencadangkan mengekalkan sekurang-kurangnya 25% lembapan tanah tersedia semasa musim panas [5].
Kajian di Iran mendapati tempoh pengairan 14 hari menyebabkan rekahan yang jauh lebih banyak berbanding pengairan standard [6].
2. Semburan kalsium
Semburan kalsium klorida 1% atau kalsium nano mengurangkan rekahan dengan ketara dan meningkatkan hasil yang boleh dipasarkan [7].
Semburan kalsium nitrat dan kaolin mengurangkan rekahan dan selaran matahari [8].
3. Kaolin
Kaolin ialah sejenis tanah liat putih yang disembur pada buah untuk melindunginya daripada panas. Semburan kaolin 6% mengurangkan rekahan dalam beberapa kajian [6][9][8].
4. Boron dan nutrien mikro
Ulasan menyatakan boron membantu pemindahan gula dan sintesis dinding sel [5]. Semburan campuran nutrien seperti boron, zink, besi, mangan, kalsium dan kuprum bersama asid amino mengurangkan buah merekah dan selaran matahari pada varieti Wonderful [10].
5. Pengawal atur tumbesaran
Semburan asid giberelik mengurangkan rekahan daripada 73.96% kepada sekitar 13% dengan tiga kali semburan [11].
Semburan CPPU 5 ppm bersama teknik pemuliharaan lembapan tanah mengurangkan rekahan daripada 11.67% kepada 2.8% [12].
6. Pembungkusan buah
Pembungkusan buah turut didapati mengurangkan rekahan dalam kajian di Mesir [9].
7. Baja kalium organo-mineral
Kajian di kawasan kering India mendapati baja organo-mineral kalium mengurangkan rekahan kepada 6.23%, berbanding 26.9% dengan baja NPK bukan organik sahaja [13].
Panduan Praktikal
1. Siram secara konsisten, terutamanya semasa buah membesar, dan elakkan tanah terlalu kering diikuti penyiraman berlebihan [4][3].
2. Gunakan sungkupan untuk mengekalkan lembapan tanah yang stabil [12].
3. Pastikan bekalan kalsium, boron dan kalium mencukupi [1].
4. Pertimbangkan semburan kaolin semasa cuaca panas [8].
5. Bungkus buah untuk perlindungan tambahan [9].
6. Tuai pada masa yang sesuai, kerana rekahan paling ketara semasa buah matang [1].
7. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
8. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang varieti dan amalan yang sesuai.
Memahami Struktur Buah
Buah delima terdiri daripada kulit yang agak keras di luar dan ratusan biji berair (aril) di dalam. Semasa buah membesar, kulit dan biji perlu berkembang secara seimbang. Kajian di Sepanyol mendapati pada peringkat akhir pembesaran dan pemasakan, buah delima sangat sensitif kepada kekurangan air, dan air mungkin memasuki buah melalui floem berbanding xilem [4]. Apabila pokok tertekan akibat kekurangan air, tekanan turgor buah hilang dan pembesaran buah berkurang [4]. Jika air kemudian datang secara tiba-tiba, biji membesar lebih cepat daripada kulit, menyebabkan rekahan.
Ulasan dari India turut menjelaskan bahawa semasa kemarau, tisu yang lebih kuat terbentuk dalam xilem dan floem dan kehilangan keupayaan untuk membahagi dan membesar. Apabila bekalan air meningkat semula, tisu meristem cepat bertumbuh tetapi tisu yang telah mengeras tidak, lalu menyebabkan tisu pecah [5]. Kefahaman ini menjelaskan mengapa bekalan air yang stabil sepanjang musim begitu penting.
Kesimpulan
Buah delima merekah boleh menyebabkan kerugian sehingga 65%, terutamanya akibat pengairan yang tidak sekata, hujan selepas kemarau, perubahan suhu dan kekurangan nutrien. Pengairan yang konsisten, semburan kalsium dan kaolin, nutrien mikro, pengawal atur tumbesaran dan pembungkusan buah semuanya didapati mengurangkan rekahan dalam pelbagai kajian. Gabungan beberapa kaedah biasanya memberikan hasil terbaik.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat pertanian khusus. Kebanyakan kajian dijalankan di kawasan kering dan separa kering, jadi petani di Malaysia perlu merujuk Jabatan Pertanian dan MARDI.
Rujukan
[1] Akath Singh et al. (2020). Fruit Cracking in Pomegranate: Extent, Cause, and Management – A Review. International Journal of Fruit Science. DOI: 10.1080/15538362.2020.1784074.
[2] S. Ikram et al. (2020). CAUSES AND CONTROL OF FRUIT CRACKING IN POMEGRANATE: A REVIEW. Journal of Global Innovations in Agricultural and Social Sciences. DOI: 10.22194/jgiass/8.920.
[3] Rida Draie et al. (2021). Effect of Irrigation on Cracking of Pomegranate Fruits (French Variety). Unknown Journal. DOI: 10.47001/irjiet/2021.502005.
[4] A. Galindo et al. (2014). Rainfall intensifies fruit peel cracking in water stressed pomegranate trees. Agricultural and Forest Meteorology. DOI: 10.1016/j.agrformet.2014.03.015.
[5] Sheikh M. K. et al. (2012). Effect of chemicals on control of fruit cracking in pomegranate (Punica granatum L.) var. Ganesh. Unknown Journal.
[6] Elmira Ghanbarpour et al. (2019). Reduction of Cracking in Pomegranate Fruit After Foliar Application of Humic Acid, Calcium-boron and Kaolin During Water Stress. Erwerbs-Obstbau. DOI: 10.1007/s10341-018-0386-6.
[7] Sohrab Davarpanah et al. (2018). Foliar calcium fertilization reduces fruit cracking in pomegranate (Punica granatum cv. Ardestani). Scientia Horticulturae. DOI: 10.1016/j.scienta.2017.11.023.
[8] A. Al-Saif et al. (2022). Yield and Fruit Quality Response of Pomegranate (Punica granatum) to Foliar Spray of Potassium, Calcium and Kaolin. Horticulturae. DOI: 10.3390/horticulturae8100946.
[9] I. Abdel-Rhman (2010). Physiological Studies on Cracking Phenomena of Pomegranates. Unknown Journal.
[10] M. F. Ahmed et al. (2024). Ecofriendly treatments to improve pomegranate trees production and tolerance to climate change. CABI Agriculture and Bioscience. DOI: 10.1186/s43170-024-00260-z.
[11] Rida Draie et al. (2021). Effect of Foliar Spraying with Gibberellic Acid on Fruit Cracking of Pomegranate (Punica granatum L.). Unknown Journal. DOI: 10.47001/irjiet/2021.502009.
[12] P. Sahu et al. (2019). Fruit cracking and quality of pomegranate (Punica granatum L.) cv. Kandhari as influenced by CPPU and boron. Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry.
[13] Akath Singh et al. (2024). Enhancing the fruit yield and quality of pomegranate in a new niche area: Insights into site specific agronomic practices. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca. DOI: 10.15835/nbha52313754.
