Daun kari sering disebut dalam media sebagai “antikanser” dan “kaya antioksidan”. Kenyataan ini berasaskan kajian sebenar, tetapi konteksnya sering hilang. Kebanyakan kajian dijalankan pada sel kanser dalam piring makmal menggunakan ekstrak atau sebatian tulen. Artikel ini menerangkan apa yang ditemui oleh penyelidik, termasuk kajian di Malaysia, dan apa yang belum diketahui.
Daun Kari Kaya dengan Antioksidan
Beberapa kajian mengesahkan aktiviti antioksidan daun kari:
Kajian daun kari dari Kelantan, Selangor dan Johor mendapati daun dari Kelantan mempunyai jumlah fenolik, flavonoid dan aktiviti antioksidan tertinggi, termasuk kuersetin, katekin, epikatekin dan mirisetin yang tinggi [1].
Kajian varieti Sri Lanka mendapati jumlah fenolik daun kari ialah 101 mg GAE/g, dengan aktiviti antioksidan dan antibakteria lebih tinggi berbanding daun Micromelum minutum [2].
Kajian di utara Thailand mendapati ekstrak metanol daun kari mempunyai jumlah fenolik dan flavonoid tertinggi berbanding dua tumbuhan lain yang diuji, serta aktiviti antioksidan, perencatan alfa-glukosidase dan antihipertensi yang paling tinggi [3].
Kajian Universiti Malaysia Terengganu membandingkan tiga kaedah pengekstrakan sifat antioksidan daun kari [4].
Alkaloid Karbazol: Sebatian Istimewa
Ulasan menyatakan bahawa lebih 330 derivatif alkaloid karbazol tumbuhan (fitokarbazol) diketahui, hampir secara eksklusif daripada empat genus berkaitan dalam keluarga Rutaceae, termasuk Bergera (sebahagian daripada Murraya) [5]. Aktiviti biologinya termasuk antimikrob, antiprotozoa, insektisid, anti-radang, antioksidan dan anti-HIV, dan yang paling menarik ialah sitotoksisitinya terhadap pelbagai sel kanser [5].
Mahanina, sejenis alkaloid karbazol C23, dilaporkan mengaruh pelbagai laluan isyarat sel dan berpotensi merencat pertumbuhan tumor dalam haiwan [5].
Kajian Antikanser di Malaysia
Alkaloid daripada daun kari tempatan
Kajian terhadap daun kari Malaysia mengasingkan lapan alkaloid karbazol daripada kulit batang, daun dan akar [6]. Ekstrak akar dan sebatian seperti mahanimbina, mahanina dan murrayafolina-A menunjukkan aktiviti sitotoksik yang ketara terhadap sel leukemia CEM-SS, manakala girinimbina merencat pengaktifan virus EBV dalam ujian anti-promosi tumor [6].
Ekstrak dari tiga negeri
Kajian daun kari dari Kelantan, Selangor dan Johor mendapati kesemua ekstrak menunjukkan kesan antikarsinogen yang ketara dalam merencat pertumbuhan sel kanser payudara MDA-MB-231, dengan perencatan maksimum oleh ekstrak dari Kelantan [1]. Penyelidik menyifatkan ini sebagai saringan awal [1].
Kajian Antarabangsa
Kajian 2026 menguji 24 alkaloid karbazol terhadap sel leukemia HL-60 dan sel kanser serviks HeLa. Mahanina dan murrayamina-J menunjukkan sitotoksisiti yang kuat, manakala bisisomahanina hampir tiada kesan walaupun ramalan pengikatan komputer adalah tinggi [7].
Ulasan 2024 mengenal pasti mahanimbina dan koenimbina sebagai alkaloid paling dominan dalam daun, dan mencadangkan lapan bidang penyelidikan lanjut untuk sifat antikanser [8].
Minyak Pati dan Kegunaan Antimikrob
Minyak pati daun kari mengandungi beta-felandrena (35.42%), alfa-pinena (17.75%) dan beta-kariofilena (16.79%) sebagai komponen utama [9]. Kajian di Thailand pula mengenal pasti anetol dan kariofilena sebagai sebatian utama minyak pati daun kari [3], menunjukkan komposisi boleh berbeza mengikut sumber.
Satu kajian membangunkan filem pembungkusan kitosan yang mengandungi minyak pati daun kari. Filem ini menunjukkan perencatan ketara terhadap E. coli dan memanjangkan hayat simpanan pak choi dan kailan bayi sehingga 14 hari [10].
Isu Keselamatan
Ulasan 2024 menyatakan ujian toksikologi ekstrak daun kari tidak menunjukkan tanda kematian atau morbiditi [11]. Fraksi alkaloid daun kari sehingga 1 g/kg selama 28 hari juga tidak menyebabkan kerosakan tisu pada tikus [12]. Namun, kajian keselamatan jangka panjang pada manusia masih terhad.
Mengapa Perlu Berhati-hati dengan Dakwaan “Antikanser”?
1. Kajian sel bukan kajian manusia. Sebatian yang membunuh sel kanser dalam piring makmal tidak semestinya berkesan atau selamat dalam badan manusia.
2. Dos berbeza. Kepekatan dalam kajian makmal biasanya jauh lebih tinggi daripada yang diperoleh melalui pemakanan.
3. Ramalan komputer tidak selalu tepat. Kajian 2026 menunjukkan sebatian dengan ramalan pengikatan tertinggi sebenarnya hampir tidak aktif [7].
Panduan Praktikal
1. Gunakan daun kari dalam masakan untuk manfaat antioksidan sebagai sebahagian daripada diet [1].
2. Jangan gunakan daun kari sebagai pengganti rawatan kanser.
3. Pesakit kanser perlu berbincang dengan pakar onkologi sebelum mengambil sebarang suplemen herba.
4. Berhati-hati dengan produk yang mendakwa menyembuhkan kanser.
Kesan Antimikrob Daun Kari
Selain antioksidan, daun kari juga dikaji untuk aktiviti antimikrob. Kajian varieti Sri Lanka mendapati ekstrak daun kari menunjukkan perencatan tertinggi terhadap Staphylococcus aureus pada kepekatan 1.0 mg/mL [2]. Kajian lain yang membandingkan beberapa tumbuhan mendapati ekstrak etanol daun kari menunjukkan zon perencatan yang lebih besar terhadap S. aureus, dan daun kari mempunyai kandungan alkaloid tertinggi antara tumbuhan yang diuji [13]. Ulasan juga melaporkan aktiviti antibakteria, antikulat dan antiprotozoa daun kari, terutamanya pada daun, batang, kulit dan minyaknya [14]. Semua kajian ini dijalankan di makmal.
Kesimpulan
Daun kari kaya dengan antioksidan dan alkaloid karbazol seperti mahanimbina dan mahanina, yang menunjukkan aktiviti sitotoksik terhadap sel kanser dalam kajian makmal, termasuk kajian di Malaysia. Namun, semua bukti antikanser setakat ini adalah praklinikal, dan tiada ujian klinikal yang membuktikan daun kari mencegah atau merawat kanser pada manusia. Daun kari sesuai dinikmati sebagai rempah, bukan sebagai ubat kanser.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perubatan. Pesakit kanser perlu mengikut rawatan yang disyorkan oleh pakar dan memaklumkan doktor tentang sebarang herba yang diambil.
Rujukan
[1] A. Ghasemzadeh et al. (2014). Evaluation of Bioactive Compounds, Pharmaceutical Quality, and Anticancer Activity of Curry Leaf (Murraya koenigii L.). Evidence-based Complementary and Alternative Medicine : eCAM. DOI: 10.1155/2014/873803.
[2] D. T. Abeysinghe et al. (2021). Phytochemical screening, total polyphenol, flavonoid content, in vitro antioxidant and antibacterial activities of Sri Lankan varieties of Murraya koenigii and Micromelum minutum leaves. Heliyon. DOI: 10.1016/j.heliyon.2021.e07449.
[3] K. Tanruean et al. (2021). Phytochemical Analysis and Evaluation of Antioxidant and Biological Activities of Extracts from Three Clauseneae Plants in Northern Thailand. Plants. DOI: 10.3390/plants10010117.
[4] M. T. Parithy et al. (2020). Antioxidants properties of Murraya koenigii: a comparative study of three different extraction methods. Journal of Food Science. DOI: 10.26656/fr.2017.5(1).307.
[5] H. Greger (2017). Phytocarbazoles: alkaloids with great structural diversity and pronounced biological activities. Phytochemistry Reviews. DOI: 10.1007/s11101-017-9521-5.
[6] K. Ahmad et al. (2014). Cytotoxic and Anti-Tumour Promoting Activities of Carbazole Alkaloids from Malayan Murraya koenigii (L.) Spreng. American Journal of Plant Sciences. DOI: 10.4236/ajps.2014.519302.
[7] Ying-Xin Chew et al. (2026). Cytotoxic activities and in silico study of carbazole alkaloids isolated from Murraya koenigii against HL-60 and HeLa cancer cell lines. Records of Natural Products. DOI: 10.25135/rnp.2508.3616.
[8] Eric Chan et al. (2024). Constituents of carbazole alkaloids and anti-cancer properties of extracts, mahanine, isomahanine, mahanimbine, and girinimbine from Bergera koenigii. Journal of Applied Pharmaceutical Science. DOI: 10.7324/japs.2024.192931.
[9] Sze-Wee Ai et al. (2024). Anti-cholinesterase profile of Murraya koenigii (L.) Spreng essential oil and its chemical constituents. Journal of Essential Oil Bearing Plants. DOI: 10.1080/0972060x.2024.2398676.
[10] K. Khoo et al. (2024). The Formulation and Characterization of Antimicrobial Packaging from Chitosan and Curry Leaf (Murraya Koenigii) Essential Oil for Vegetables Packaging. Journal of Bioprocessing and Biomass Technology. DOI: 10.11113/bioprocessing.v3n1.47.
[11] Y. Franyoto et al. (2024). Murraya koenigii L. Spreng.: An updated review of chemical composition, pharmacological effects, and toxicity studies. Journal of Applied Pharmaceutical Science. DOI: 10.7324/japs.2024.169254.
[12] M. Thakur et al. (2024). An alkaloid enriched fraction from Murraya koenigii (L.) Spreng. leaves ameliorate HFD-induced obesity and metabolic complexities in C57BL/6J mice. Journal of ethnopharmacology. DOI: 10.1016/j.jep.2024.118423.
[13] R. Abdullah et al. (2024). Phytochemical and antimicrobial properties of different plants and in silico investigation of their bioactive compounds in wound healing and rheumatism. Saudi Journal of Biological Sciences. DOI: 10.1016/j.sjbs.2024.103942.
[14] Arun Kumar et al. (2023). Curry Leaf: A Review Murraya koenigii: Shrub with Multipotential Activity. PriMera Scientific Medicine and Public Health. DOI: 10.56831/psmph-03-080.
