Kacang Hijau: Kandungan Nutrisi dan Sebatian Bioaktif Menurut Kajian

Kacang hijau (Vigna radiata) ialah kekacang yang biasa dimasak menjadi bubur, kuih dan pelbagai hidangan. Satu ulasan menyatakan kacang hijau dimakan di seluruh dunia, terutamanya di negara-negara Asia, dan mempunyai sejarah panjang sebagai ubat tradisional [1]. Satu ulasan sistematik lain menyifatkannya sebagai “mutiara hijau” masakan Asia kerana kandungan serat, protein, mineral dan vitaminnya [2].

Artikel ini meneliti apa yang dilaporkan oleh kajian tentang kandungan nutrisi kacang hijau, sebatian bioaktif utamanya, protein, serta had bukti tentang manfaat kesihatannya.

Komposisi Nutrisi Asas

Satu ulasan melaporkan kacang hijau mengandungi [3]:

Protein yang mudah dihadam sebanyak 20 hingga 32%.
Karbohidrat sebanyak 53.3 hingga 67.1%.
Lemak yang rendah, iaitu 0.71 hingga 1.85%.
Vitamin, mineral dan serat.

Kandungan sebenar berbeza mengikut baka. Satu kajian ke atas biji 24 genotip kacang hijau dari empat wilayah di China mendapati [4]:

Kanji antara 39.54 hingga 60.66 g/100 g.
Protein antara 17.36 hingga 24.89 g/100 g.
Lemak antara 4.24 hingga 12.18 g/100 g.
Abu antara 2.78 hingga 3.53 g/100 g.

Lima asid lemak utama yang dikesan ialah asid stearik, palmitik, linoleik, oleik dan linolenik [4].

Satu varieti baharu yang dibangunkan oleh Banaras Hindu University, iaitu Malviya Jankranti (HUM-27), mencatatkan kandungan protein 28.25% dan zat besi 110 mg/kg, lebih tinggi daripada sampel komersial yang dibandingkan [5].

Vitexin dan Isovitexin: Polifenol Utama

Satu ulasan yang banyak dirujuk menyatakan vitexin dan isovitexin dikenal pasti sebagai polifenol utama dalam kacang hijau [1]. Kajian 24 genotip turut mengesahkan bahawa vitexin dan isovitexin ialah sebatian fenolik utama dalam semua genotip yang diuji, bersama empat asid fenolik, iaitu asid kafeik, siringik, p-kumarik dan ferulik [4].

Ulasan lain menyenaraikan pelbagai kumpulan sebatian yang telah diasingkan daripada biji dan taugeh kacang hijau, termasuk flavonoid, asid fenolik, asid organik, asid amino, karbohidrat dan lipid [6]. Kacang hijau juga mengandungi alkaloid, saponin, glikosida dan peptida bioaktif [3].

Peptida. Satu ulasan menyatakan peptida yang mengandungi residu asid amino hidrofobik dengan berat molekul kecil menunjukkan bioaktiviti yang lebih tinggi [1].

Warna Kulit Biji dan Antioksidan

Dalam kajian 24 genotip, genotip berkulit biji hitam M13 (Suheilv 1) mempunyai kandungan flavonoid dan fenolik tertinggi serta aktiviti antioksidan yang kuat [4]. Kandungan sebatian fenolik larut berkait secara positif dengan aktiviti memerangkap radikal DPPH dan ABTS [4].

Kajian lain ke atas 12 baris kacang hijau dengan warna kulit biji berbeza mendapati sebatian polifenol jauh lebih tinggi pada kulit biji berbanding kotiledon (isi biji), dan berkait positif dengan kegelapan warna kulit [7]. Isi biji pula mengandungi lebih banyak protein (26.97 hingga 28.34%) dan kanji [7].

Protein Kacang Hijau dalam Industri Makanan

Protein kacang hijau kini mendapat perhatian sebagai sumber protein tumbuhan. Satu ulasan menyatakan protein kacang hijau kaya dengan lisin dan mempunyai skor asid amino perlu boleh hadam yang tinggi [8]. Satu lagi ulasan menyatakan ia kaya dengan asid amino perlu, terutamanya leusina dan lisina [9].

Satu kajian makmal mendapati isolat protein kacang hijau mempunyai keupayaan memegang air dan menyerap minyak yang setanding dengan isolat protein soya komersial [10]. Ulasan lain menyatakan globulin 8S dalam protein kacang hijau mempunyai persamaan struktur yang tinggi dengan ?-konglisinin soya, dengan 68% identiti jujukan [11].

Namun, penggunaannya dalam makanan masih dihadkan oleh beberapa sifat fungsian yang lemah, seperti keterlarutan [8]. Kaedah pengekstrakan juga mempengaruhi sifat protein: satu kajian mendapati dua kaedah pengasingan menghasilkan kandungan protein yang setanding (kira-kira 84%) tetapi sifat buih dan gel yang berbeza [12].

Antinutrien

Kacang hijau juga mengandungi beberapa antinutrien dalam kepekatan rendah, termasuk tanin, asid fitik, hemaglutinin dan perencat tripsin [3]. Ulasan yang sama menyatakan percambahan biji mengurangkan kandungan antinutrien dan meningkatkan nilai nutrisi [3].

Satu ulasan turut membincangkan pertimbangan keselamatan makanan, termasuk faktor antinutrien, risiko tindak balas alahan dan pencemaran mikrob [13].

Dakwaan Kesihatan dan Had Bukti

Ulasan-ulasan melaporkan kacang hijau dikaitkan dengan kesan menurunkan gula darah, lipid dan tekanan darah, serta aktiviti pelindung hati dan imunomodulasi [1]. Ulasan lain menyenaraikan aktiviti antioksidan, antidiabetes, antimikrob, anti-radang dan antikanser [14].

Namun, penting untuk memahami jenis bukti yang ada. Satu ulasan sistematik terkini yang menyaring 8,003 rekod hanya menemui 30 kajian in vivo yang memenuhi kriteria [13]. Ulasan ini menyatakan beberapa had utama [13]:

Pergantungan kepada model haiwan.
Kaedah penyediaan yang berbeza-beza antara kajian.
Kekurangan piawaian, yang menyukarkan penterjemahan kepada manusia.

Pengkaji mengesyorkan lebih banyak ujian klinikal pada manusia [13]. Satu ulasan lain juga menyatakan kebanyakan hasil yang dilaporkan adalah praklinikal [14].

Bagi yang Menanam Kacang Hijau Sendiri

Bagi yang menanam kacang hijau sendiri, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang varieti dan amalan penanaman yang sesuai dengan kawasan anda.

Kesimpulan

Kacang hijau ialah kekacang yang kaya dengan protein, karbohidrat dan serat, serta rendah lemak. Vitexin dan isovitexin merupakan polifenol utamanya, dan kulit biji yang lebih gelap mengandungi lebih banyak sebatian ini. Proteinnya mempunyai sifat yang setanding dengan protein soya dalam beberapa aspek. Walaupun banyak manfaat kesihatan dilaporkan, kebanyakan bukti masih daripada kajian makmal dan haiwan, dan ujian pada manusia masih diperlukan.

Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat perubatan atau pemakanan. Rujuk doktor atau pakar diet untuk keperluan pemakanan individu.

Rujukan

[1] D. Hou, Laraib Yousaf et al. (2019). Mung Bean (Vigna radiata L.): Bioactive Polyphenols, Polysaccharides, Peptides, and Health Benefits. Nutrients. DOI: 10.3390/nu11061238. https://consensus.app/papers/details/2780c6092ace5a07a33332cdc628e1fa/

[2] Sonali V. Uppalwar, V. Garg, and R. Dutt (2020). Seeds of Mung Bean (Vigna radiata (L.) R.Wilczek): Taxonomy, Phytochemistry, Medicinal Uses and Pharmacology. Current Bioactive Compounds. DOI: 10.2174/1573407216999200529114608. https://consensus.app/papers/details/12a23b1b3dbe59d4bf342bf4f672eef6/

[3] Nikhil Mehta, P. Rao, and R. Saini (2021). A review on metabolites and pharmaceutical potential of food legume crop mung bean (Vigna radiata L. Wilczek). BioTechnologia. DOI: 10.5114/bta.2021.111107. https://consensus.app/papers/details/95758e873e145b989c806a5a1af9ac8d/

[4] Fu-Cheng Wang, Lu Huang et al. (2021). Nutritional, phytochemical and antioxidant properties of 24 mung bean (Vigna radiate L.) genotypes. Food Production, Processing and Nutrition. DOI: 10.1186/s43014-021-00073-x. https://consensus.app/papers/details/21702b4a9a89558895b7d40ff772378d/

[5] Divya Gupta, Vandana Verma, and Arvind (2026). A Comparative Physico-chemical Analysis of Nutritional and Antioxidant Components of Germinated and Non-germinated HUM-27 Mung Bean (Vigna radiata). Asian Journal of Dairy and Food Research. DOI: 10.18805/ajdfr.dr-2519. https://consensus.app/papers/details/8e60fdb6b5385ed686d3053f9dea7548/

[6] Dong-Yan Tang, Yin-Mao Dong et al. (2014). A review of phytochemistry, metabolite changes, and medicinal uses of the common food mung bean and its sprouts (Vigna radiata). Chemistry Central Journal. DOI: 10.1186/1752-153x-8-4. https://consensus.app/papers/details/00b86a4ddeb356a38ef4e670e92c0489/

[7] Miaomiao Wu, Qian-Yu Tao et al. (2026). Seed Coat Color-Mediated Differences in Nutritional Composition and Antioxidant Activity of Mung Bean. Agronomy. DOI: 10.3390/agronomy16020180. https://consensus.app/papers/details/af3431777b3b5147adc4d5e0db1716a2/

[8] Shi-Yu Li, Xuewei Feng et al. (2023). A comprehensive review of mung bean proteins: Extraction, characterization, biological potential, techno-functional properties, modifications, and applications. Comprehensive reviews in food science and food safety. DOI: 10.1111/1541-4337.13183. https://consensus.app/papers/details/c95e6acbec3657199e2cceadaa4204d4/

[9] Mohammad Tarahi (2024). The Potential Application of Mung Bean (Vigna radiata L.) Protein in Plant?Based Food Analogs: A Review. Legume Science. DOI: 10.1002/leg3.70011. https://consensus.app/papers/details/9b405c95daa959e695b0a74c15296258/

[10] Meng-Xia Du, Jian-Hua Xie et al. (2018). Extraction, physicochemical characteristics and functional properties of Mung bean protein. Food Hydrocolloids. DOI: 10.1016/j.foodhyd.2017.01.003. https://consensus.app/papers/details/d11e75ee1b46526a93a338aeba1ae0a9/

[11] Qiqian Feng, Zhi-Tao Niu et al. (2023). Mung bean protein as an emerging source of plant protein: a review on production methods, functional properties, modifications, and its potential applications. Journal of the science of food and agriculture. DOI: 10.1002/jsfa.13107. https://consensus.app/papers/details/985468ecdbaf5ccc899e86be10ecc5d9/

[12] Florence Dubois-Laurin, U. Berthelot et al. (2026). Production of mung bean protein isolates by isoelectric precipitation and ultrafiltration-diafiltration: impact on the composition, structural and techno-functional properties as well as in vitro digestibility. Food chemistry. DOI: 10.1016/j.foodchem.2026.149560. https://consensus.app/papers/details/e5760f6a3cac59bea514f333af821f10/

[13] Zohreh Karami, C. Changsiripun et al. (2025). Health Benefits and Challenges of Mung Bean Bioactive Compounds: A Systematic Review of In Vivo Evidence for Functional Food Applications. Food Reviews International. DOI: 10.1080/87559129.2025.2452240. https://consensus.app/papers/details/4ea700820f9859c7969a2125a71ce260/

[14] Kumar Ganesan and Baojun Xu (2017). A critical review on phytochemical profile and health promoting effects of mung bean (Vigna radiata). Food Science and Human Wellness. DOI: 10.1016/j.fshw.2017.11.002. https://consensus.app/papers/details/4c0574c56c24545390f9e21dc822740a/