Penyakit dieback (mati pucuk) merupakan ancaman yang paling memusnahkan bagi industri betik di Malaysia, terutamanya bagi varieti komersial utama seperti Eksotika, dan telah membawa kesan kerosakan fizikal serta ekonomi yang sangat meruncing.
Berikut adalah kesan penyakit dieback terhadap industri betik Eksotika di Malaysia:
- Kemusnahan Tanaman Berskala Besar: Wabak ini mula dikesan pada akhir tahun 2003 di Batu Pahat, Johor, sebelum merebak dengan pantas ke lima negeri lain di Semenanjung Malaysia (Melaka, Negeri Sembilan, Pahang, Kedah, dan Perlis) menjelang penghujung tahun 2006. Penyakit ini telah menjejaskan kira-kira 800 hektar tanah ladang dan memusnahkan sekitar 1 juta pokok betik di seluruh negara.
- Kerugian Ekonomi yang Drastik: Kerosakan luar biasa ini mengakibatkan kerugian hasil buah yang dianggarkan sebanyak 200,000 tan metrik, membawa kepada kerugian kewangan mencecah US$ 58 juta.
- Kemerosotan Pengeluaran dan Eksport Nasional: Rentetan daripada wabak ini, pengeluaran buah betik di Malaysia telah menyusut hampir 40%, manakala nilai eksport negara menjunam sehingga 70% antara tahun 2003 hingga 2011. Selain varieti Eksotika, varieti komersial lain seperti Solo, Hong Kong, dan Sekaki juga tidak terkecuali daripada jangkitan ini.
- Kematian Pokok Tanpa Rawatan: Penyakit ini berpunca daripada patogen bakteria Erwinia mallotivora yang menyerang secara agresif, menjangkiti seluruh bahagian pokok termasuk pucuk, daun, kulit batang, dan buah. Pada peringkat awal, daun akan menguning, mengalami nekrosis, dan muncul tompok-tompok berair. Akhirnya, bahagian meristem pokok akan musnah, menyebabkan tangkai daun membengkok (fenomena “die back“) dan mematikan pokok sepenuhnya.
- Kesukaran Kawalan di Ladang: Pemulihan adalah sangat sukar kerana penggunaan racun perosak atau antibiotik didapati tidak berkesan terhadap penyakit ini. Apabila bakteria ini telah berjaya memasuki tumbuhan, tiada cara berkesan untuk menyembuhkannya. Pekebun terpaksa melaksanakan strategi jangka pendek dengan memusnahkan serta-merta pokok yang menunjukkan simptom untuk mengelakkan penyebaran, dan penanaman semula hanya dibenarkan selepas 6 bulan tapak dibersihkan.
Bagi mengatasi kemelut ini untuk jangka masa panjang, para penyelidik telah meneroka pelbagai inisiatif baharu termasuk memanipulasikan rintangan tanaman menerusi kejuruteraan genetik dan aplikasi teknik “omics“, serta menggunakan kaedah cantuman (grafting) melibatkan varieti Viorica yang didapati sangat tinggi toleransinya terhadap penyakit dieback ini sebagai pokok penanti (rootstock) untuk pokok Eksotika.
