Bendi (Abelmoschus esculentus), juga dikenali sebagai okra atau lady’s finger, ialah sayur yang biasa dimasak di rumah-rumah di Malaysia. Satu kajian oleh Universiti Teknologi MARA menyatakan bendi, yang dikenali sebagai Bendi di Malaysia, ialah sayur bernilai yang ditanam dengan permintaan tinggi dan nilai ekonomi yang ketara [1].
Artikel ini meneliti apa yang kajian katakan tentang asal usul, kegunaan dan kandungan nutrisi bendi.
Asal Usul dan Keluarga
Bendi tergolong dalam keluarga Malvaceae [2]. Satu ulasan oleh Hong Kong Polytechnic University dan rakan kongsi menyatakan bendi ialah tumbuhan asli Afrika, dan merupakan ubat tradisional di Afrika dan India untuk merawat pelbagai penyakit [3]. Satu ulasan oleh The Ohio State University dan rakan kongsi menyatakan bendi kini boleh ditemui di seluruh kawasan tropika dan subtropika dunia [4].
Satu ulasan oleh Wollega University dan Addis Ababa University menyatakan bendi ialah tanaman sayur yang penting dari segi ekonomi di kawasan tropika dan subtropika [5].
Hampir Semua Bahagian Boleh Digunakan
Ulasan Wollega University menyifatkan bendi sebagai tanaman pelbagai guna kerana daun segar, putik, bunga, buah, batang dan bijinya mempunyai pelbagai kegunaan [5]. Buah muda dimakan sebagai sayur, sama ada dalam salad, sup atau masakan berkuah, segar atau kering, digoreng atau direbus [5].
Ulasan ini juga menyatakan bendi menghasilkan tekstur berlendir selepas dimasak, dan ekstrak buahnya sering ditambah dalam masakan berkuah dan sos untuk memekatkannya [5].
Bendi pernah digelar “sayur sempurna orang kampung” kerana sifatnya yang lasak, serat dietnya, dan keseimbangan protein bijinya [5].
Serat: Separuh Daripadanya Larut
Ulasan Wollega University menyatakan hampir separuh daripada nutrien berharga dalam bendi ialah serat larut dalam bentuk gam dan pektin, yang membantu menurunkan kolesterol serum [5]. Bahagian lain ialah serat tidak larut, yang membantu memastikan saluran usus sihat [5].
Ulasan ini juga menyatakan lendir bendi mengikat kolesterol dan asid hempedu [5].
Vitamin dan Mineral
Satu ulasan oleh Universitas Negeri Padang menyatakan bendi ialah makanan kesihatan yang popular kerana kandungan serat, vitamin C dan folat yang tinggi, serta merupakan sumber kalsium dan kalium yang baik [6].
Ulasan Wollega University menyatakan bendi juga kaya dengan karbohidrat, mineral dan vitamin [5]. Satu ulasan oleh Indian Council of Agricultural Research menyatakan bendi mengandungi karbohidrat, protein, lemak, serat, mineral, vitamin dan sebatian flavonoid [7].
Sebatian Antioksidan
Ulasan Wollega University menyatakan bendi kaya dengan sebatian fenolik, termasuk derivatif kuersetin dan flavonol, oligomer katekin dan derivatif hidroksisinamik, dan terkenal dengan aktiviti antioksidan yang tinggi [5].
Satu ulasan oleh Mashhad University of Medical Sciences turut menyatakan bendi mengandungi sebatian polifenol, terutamanya oligomer katekin dan derivatif flavonol seperti kuersetin [8].
Indeks Glisemik Rendah
Ulasan Indian Council of Agricultural Research menyatakan bendi mempunyai indeks glisemik yang rendah (20) dan kandungan serat larut, menjadikannya makanan tambahan berkhasiat yang sesuai untuk pesakit diabetes [7]. Ulasan ini juga menyebut amalan meminum air rendaman hirisan bendi semalaman pada waktu perut kosong [7]. Namun, ringkasan ulasan ini tidak menyatakan kajian klinikal yang menguji amalan air rendaman tersebut.
Dakwaan Kesihatan dan Had Bukti
Satu ulasan oleh Hong Kong Polytechnic University menyatakan bendi semakin dianggap sebagai “makanan super” kerana profil nutrisinya yang kaya [3]. Kajian menunjukkan pelbagai aktiviti biologi, termasuk antidiabetes, penurun lipid, anti-keletihan, pelindung saluran darah, pelindung hati, antitumor, antiradang dan antimikrob [3].
Namun, ulasan yang sama menyatakan kajian tentang sebatian aktif bendi dan penilaian keberkesanannya dalam keadaan klinikal masih terhad [3].
Satu ulasan oleh University of Ha’il dan Jamia Hamdard turut menyatakan terdapat kekurangan kajian tentang farmakokinetik dan bioketersediaan bendi, yang menghalang penggunaannya secara meluas dalam industri nutraseutikal [9].
Keselamatan
Satu ulasan sistematik oleh Ton Duc Thang University menyatakan buah dan biji bendi diterima dengan baik oleh manusia dan haiwan lain [10]. Namun, ulasan ini menyatakan lebih banyak kajian diperlukan tentang kesan toksikogenetiknya pada haiwan [10].
Potensi Kesan pada Penyakit Kronik
Ulasan Wollega University menyatakan bendi mempunyai beberapa potensi kesan bermanfaat terhadap penyakit penting manusia seperti penyakit kardiovaskular, diabetes jenis 2, penyakit pencernaan dan sesetengah kanser [5]. Ulasan University of Ha’il pula menyatakan bendi dianggap sebagai tanaman sayur yang mudah didapati dan murah dengan pelbagai nilai nutrisi [9].
Beberapa ujian klinikal terkawal rawak telah menguji suplemen bendi pada pesakit diabetes jenis 2. Satu meta-analisis daripada 14 ujian mendapati bendi dikaitkan dengan penurunan gula darah puasa dan kolesterol, tetapi kepastian bukti dinilai sangat rendah bagi kebanyakan hasil [11].
Kualiti Bergantung kepada Cara Penanaman
Kandungan nutrisi bendi juga dipengaruhi oleh cara ia ditanam. Satu kajian oleh Landmark University mendapati baja hijau daripada daun moringa menghasilkan buah bendi dengan kandungan kalium, kalsium, besi, zink dan vitamin C yang lebih tinggi berbanding baja hijau lain dan baja NPK [12].
Bagi yang Menanam Bendi Sendiri
Bagi kawalan perosak dan penyakit, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang varieti dan amalan penanaman bendi yang sesuai.
Kesimpulan
Bendi ialah sayur asli Afrika yang kini ditanam meluas di kawasan tropika, termasuk Malaysia. Ia kaya dengan serat, yang hampir separuh daripadanya ialah serat larut, serta vitamin C, folat, kalsium dan kalium. Bendi juga mengandungi antioksidan seperti kuersetin dan katekin. Banyak aktiviti kesihatan telah dilaporkan, tetapi ulasan menyatakan bukti klinikal masih terhad.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat perubatan atau pemakanan. Pesakit yang mempunyai keadaan kesihatan tertentu perlu berbincang dengan doktor atau pegawai dietetik sebelum membuat perubahan besar pada diet.
Rujukan
[1] N. J. George, M. M. Merali et al. (2024). Effects of different palm oil mill sludge cake rates on the growth and yield of okra (Abelmoschus esculentus). IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. DOI: 10.1088/1755-1315/1397/1/012003. https://consensus.app/papers/details/f47c7fe2e3645ee3a444f1936009603c/
[2] Thamires Lacerda Dantas, F. C. Alonso Buriti, and E. R. Florentino (2021). Okra (Abelmoschus esculentus L.) as a Potential Functional Food Source of Mucilage and Bioactive Compounds with Technological Applications and Health Benefits. Plants. DOI: 10.3390/plants10081683. https://consensus.app/papers/details/e8c36ba5a7815392ba9a714927a89484/
[3] C. T. Kwok, Yam-Fung Ng et al. (2025). An Overview of the Current Scientific Evidence on the Biological Properties of Abelmoschus esculentus (L.) Moench (Okra). Foods. DOI: 10.3390/foods14020177. https://consensus.app/papers/details/5fb17954263651c9a33a27dab856f394/
[4] R. Agregán, M. Pateiro et al. (2022). Biological activity and development of functional foods fortified with okra (Abelmoschus esculentus). Critical Reviews in Food Science and Nutrition. DOI: 10.1080/10408398.2022.2026874. https://consensus.app/papers/details/b1577e14631451c1a627c839700c7190/
[5] H. F. Gemede, Negussie Ratta et al. (2015). Nutritional Quality and Health Benefits of Okra (Abelmoschus esculentus): A Review. Journal of Food Processing and Technology. DOI: 10.4172/2157-7110.1000458. https://consensus.app/papers/details/83a7797107235dafb0fd90d21dec29df/
[6] T. Wahyuni and Atyka Trianisa (2024). Bioactivity and Benefits of the Okra Plant (Abelmoschus Esculentus (L.) Moench.) : Literature Review. Science Get Journal. DOI: 10.69855/science.v1i3.48. https://consensus.app/papers/details/75551f90f5ce592697073873356956a4/
[7] S. Sreenivas (2024). Okra (Abelmoschus esculentus L. Moench) as a Nutraceutical – A Concise Review on Health Benefits. International Journal of Science and Healthcare Research. DOI: 10.52403/ijshr.20240434. https://consensus.app/papers/details/8b579a536e335f24bea419d03edde3e7/
[8] Danial Esmaeilzadeh, B. Razavi, and H. Hosseinzadeh (2020). Effect of Abelmoschus esculentus (okra) on metabolic syndrome: A review. Phytotherapy Research. DOI: 10.1002/ptr.6679. https://consensus.app/papers/details/5083ea0d5c8459f0a4cdb2d8a47fdd87/
[9] Abd Elmoneim O. Elkhalifa, E. Alshammari et al. (2021). Okra (Abelmoschus Esculentus) as a Potential Dietary Medicine with Nutraceutical Importance for Sustainable Health Applications. Molecules. DOI: 10.3390/molecules26030696. https://consensus.app/papers/details/4004c6a3a0625d10a54a66bc1913f1da/
[10] M. T. Islam (2018). Phytochemical information and pharmacological activities of Okra (Abelmoschus esculentus): A literature?based review. Phytotherapy Research. DOI: 10.1002/ptr.6212. https://consensus.app/papers/details/143c224a5a765f8ebdc574d06535a803/
[11] Ali Jafari, Helia Mardani et al. (2026). Therapeutic potential of okra (Abelmoschus esculentus) in dysglycaemia and metabolic dysfunction: A systematic review and meta?analysis across the diabetes spectrum. Experimental Physiology. DOI: 10.1113/ep093293. https://consensus.app/papers/details/a63fca57b6775b31a98f8a70d1d72ed1/
[12] A. Adekiya, T. Agbede et al. (2017). Green manures and NPK fertilizer effects on soil properties, growth, yield, mineral and vitamin C composition of okra (Abelmoschus esculentus (L.) moench). Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences. DOI: 10.1016/j.jssas.2017.05.005. https://consensus.app/papers/details/fd6294dbb3de59969d210da62d69f4f2/
Kata Kunci
bendi, Abelmoschus esculentus, okra, serat, nutrisi
