Sawi Mikro dan Lampu LED: Kajian National University of Singapore tentang Pertanian Bandar

Sayur mikro (microgreens) semakin popular dalam kalangan pengguna bandar. Adakah sawi yang dituai muda lebih berkhasiat daripada sawi dewasa? Dua kajian oleh National University of Singapore memberikan beberapa jawapan.

Artikel ini meneliti kajian tentang kandungan nutrisi sawi pada peringkat tumbesaran berbeza dan penanamannya di bawah lampu LED.

Tiga Peringkat Tumbesaran

Kajian National University of Singapore mengukur metabolit nutrisi dalam choy sum pada tiga peringkat utama, iaitu sayur mikro, anak benih dan pokok dewasa [1]. Pengkaji mendapati perubahan profil metabolik yang ketara antara peringkat [1].

Apa yang Berubah?

Dapatan utama kajian ini [1]:

Asid amino penting menurun, manakala kebanyakan gula tumbuhan meningkat dari peringkat sayur mikro ke anak benih.
Karotenoid seperti violaxanthin dan neoxanthin, serta vitamin K1, lebih tinggi dalam anak benih.
Folat (vitamin B9) dan beta-kriptoxantin jauh lebih rendah dalam pokok dewasa.
Kebanyakan mineral penting tertumpu dalam sayur mikro.
Natrium meningkat dalam pokok dewasa.

Pengkaji menyimpulkan kebanyakan metabolit nutrisi tertumpu sama ada dalam sayur mikro atau anak benih [1].

Glukosinolat Berubah Jenis

Kajian yang sama mendapati glukosinolat alifatik dalam sayur mikro ditukar kepada glukosinolat indolik dalam anak benih, dan seterusnya kepada glukosinolat aromatik dalam pokok dewasa [1].

Lampu LED untuk Pertanian Dalam Bangunan

Satu lagi kajian oleh National University of Singapore menanam choy sum di bawah lampu LED dalam keadaan terkawal dalam bangunan [2]. Pengkaji menyatakan kemajuan teknologi LED membolehkan pengeluaran tanaman bernilai tambah yang tinggi kandungan nutrisi [2].

Dapatannya [2]:

Pertumbuhan choy sum dipengaruhi oleh keamatan dan spektrum cahaya LED.
Cahaya merah-biru pada keamatan 160 ?mol/m²/s menghasilkan biojisim pucuk tertinggi, dengan peningkatan kira-kira 100% hingga 300% bagi pokok dewasa.
Kandungan glukosinolat berbeza mengikut peringkat tumbesaran tanpa mengira rawatan LED.

Anak Benih Satu Daun: Empat Kali Ganda

Kajian LED mendapati jumlah glukosinolat setiap gram berat segar adalah empat kali lebih tinggi dalam anak benih berdaun satu berbanding pokok dewasa [2]. Perkadaran berubah daripada glukosinolat alifatik yang tinggi dalam anak benih satu daun kepada glukosinolat indolik dan aromatik dalam anak benih tiga daun dan pokok dewasa [2].

Peningkatan perkadaran ini dikaitkan dengan glucobrassicin, 4-hidroksi-glucobrassicin dan gluconasturtiin, yang menurut pengkaji diketahui mempunyai sifat antikanser [2].

Pengkaji menyatakan keputusan ini berguna untuk pengeluaran sayur yang dipertingkatkan glukosinolat melalui pertanian bandar [2].

Taugeh Brassica

Satu kajian lain membandingkan taugeh tujuh subspesies B. rapa [3]. Dapatannya [3]:

Taugeh choy sum dan bok choy mempunyai jumlah glukosinolat tertinggi.
Taugeh kubis Cina mempunyai jumlah sebatian fenolik tertinggi (2.7 mg/g berat kering).
Taugeh choy sum mempunyai fenolik terendah (2.17 mg/g).

Pengkaji menyatakan subspesies mungkin mempengaruhi tahap glukosinolat dan polifenol dalam sayur [3].

Taugeh Pak Choy

Kajian Leibniz Institute ke atas 13 kultivar pak choy mendapati tiga kumpulan taugeh pak choy berdasarkan profil glukosinolat alifatik [4]. Dalam daun matang, satu glukosinolat alifatik tambahan dikesan dalam 12 daripada 13 kultivar, menunjukkan perubahan mengikut peringkat perkembangan [4].

Pak Choy Berwarna Berbeza

Satu kajian oleh Chungnam National University membandingkan pak choy berwarna putih, hijau pucat dan hijau [5]. Jumlah fenolik tertinggi dalam kultivar hijau pucat, jumlah glukosinolat tertinggi dalam kultivar hijau, manakala karotenoid dan klorofil tertinggi dalam kultivar putih [5]. Ini menunjukkan bukan hanya peringkat tumbesaran, malah kultivar juga mempengaruhi kandungan.

Hidroponik di Bandar

Pertanian bandar sering menggunakan sistem hidroponik. Satu kajian oleh IPB University di RH Farm, Bogor, mendapati medium sabut kelapa menghasilkan berat segar pak choy hampir dua kali ganda berbanding rockwool dalam sistem NFT [6]. Satu kajian oleh Agriculture and Forestry University menyatakan sistem tanpa tanah seperti hidroponik boleh menyumbang kepada keselamatan makanan dan pertanian bandar yang mampan [7].

Apa Maknanya untuk Pengguna?

Kajian-kajian ini menunjukkan bahawa sawi yang dituai pada peringkat berbeza mempunyai profil nutrisi yang berbeza. Sayur mikro dan anak benih lebih tinggi dalam sesetengah nutrien seperti mineral dan folat, manakala pokok dewasa mempunyai lebih banyak glukosinolat aromatik dan natrium [1].

Namun, kajian ini mengukur kepekatan, bukan jumlah nutrien dalam satu hidangan biasa.

Pertanian Bandar di Malaysia

Walaupun kajian ini dijalankan oleh National University of Singapore, teknologi LED dan sayur mikro relevan untuk pertanian bandar di Malaysia. Tiada kajian khusus tentang sawi mikro di Malaysia ditemui dalam carian ini.

Bagi yang Menanam Sawi Sendiri

Bagi kawalan perosak dan penyakit, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang sistem penanaman dalam bangunan dan pertanian bandar.

Kesimpulan

Sayur mikro dan anak benih choy sum mengandungi kepekatan lebih tinggi bagi kebanyakan mineral, asid amino dan folat berbanding pokok dewasa. Anak benih satu daun mengandungi glukosinolat empat kali lebih tinggi setiap gram. Lampu LED merah-biru meningkatkan biojisim choy sum sehingga tiga kali ganda. Kajian ini menyokong potensi pertanian bandar untuk sayur berkhasiat.

Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat perubatan atau pemakanan.

Rujukan

[1] L. Zou, W. Tan et al. (2021). Nutritional metabolites in Brassica rapa subsp. chinensis var. parachinensis (choy sum) at three different growth stages: Microgreen, seedling and adult plant. Food chemistry. DOI: 10.1016/j.foodchem.2021.129535. https://consensus.app/papers/details/500a8bc3b666590696336d4db8b0bb45/

[2] W. Tan, Viandra Goenadie et al. (2020). Growth and glucosinolate profiles of a common Asian green leafy vegetable, Brassica rapa subsp. chinensis var. parachinensis (choy sum), under LED lighting. Scientia Horticulturae. DOI: 10.1016/j.scienta.2019.108922. https://consensus.app/papers/details/544b3681392258b9b1179b93eadbb1f6/

[3] Leonel Tarcísio da Cristina Bungala, Bao van Nguyen et al. (2024). Analysis of Glucosinolates and Phenolic Content in Sprouts of 7 Brassica rapa Subspecies. Natural Product Communications. DOI: 10.1177/1934578×241258568. https://consensus.app/papers/details/f307d06c46025cdaafc6d185716ff36c/

[4] M. Wiesner, R. Zrenner et al. (2013). Genotypic variation of the glucosinolate profile in pak choi (Brassica rapa ssp. chinensis). Journal of agricultural and food chemistry. DOI: 10.1021/jf303970k. https://consensus.app/papers/details/54a4642e8fb05806b24a9fddab1ac340/

[5] H. Yeo, Seung-A Baek et al. (2021). Metabolomic analysis reveals the interaction of primary and secondary metabolism in white, pale green, and green pak choi (Brassica rapa subsp. chinensis). Applied Biological Chemistry. DOI: 10.1186/s13765-020-00574-2. https://consensus.app/papers/details/055072137f4b5be0ba68d79b1be9119d/

[6] Marsha Nadira, Ririh Sekar Mardisiwi, and Agief Julio Pratama (2026). Effect of Growing Media on the Growth of Pak Choy (Brassica rapa L.) in NFT Hydroponic System. Managing Agricultural Practice and Community Engagement. DOI: 10.29244/mapace.1.1.15-24. https://consensus.app/papers/details/78ca7bf67d1a528ba0fa8e1f64418ea5/

[7] S. Timilsina, Prapti Ghimire et al. (2026). Growth and Quality Performance of Pak Choy (Brassica rapa subsp. chinensis) in Different Growing Media Under Nft Hydroponic System. Turkish Journal of Agriculture – Food Science and Technology. DOI: 10.24925/turjaf.v14i6.1494-1500.8446. https://consensus.app/papers/details/d3dedf32d99d53d2a86cfc6200ce2b43/