Mengapa sesetengah orang mendapat manfaat daripada delima, tetapi yang lain tidak? Jawapannya mungkin terletak di dalam usus. Penyelidik mendapati polifenol utama delima tidak banyak diserap secara terus, sebaliknya diubah oleh bakteria usus menjadi sebatian dipanggil urolitin. Setiap orang menghasilkan jumlah dan jenis urolitin yang berbeza. Artikel ini menerangkan konsep ini dan maknanya untuk kesihatan.
Elagitanin: Polifenol Utama Delima
Kulit delima kaya dengan elagitanin, terutamanya punicalagin dan punicalin. Biji dan jus pula kaya dengan antosianin dan flavonol, manakala minyak biji mengandungi asid punisik [1]. Punicalagin ialah elagitanin utama delima, tetapi penggunaannya dalam perubatan terhad kerana bioketersediaan yang rendah dan tindak balas metabolit usus yang tidak konsisten [2].
Bagaimana Delima Dicerna?
Kajian farmakokinetik pada 18 sukarelawan sihat yang meminum 180 mL jus delima pekat mendapati [3]:
Asid elagik dikesan dalam plasma semua subjek, tetapi pada kepekatan rendah dan cepat hilang, dengan separuh hayat kurang daripada satu jam.
Urolitin A glukuronida ditemui dalam air kencing 16 daripada 18 subjek pada hari selepas minum jus.
Sesetengah metabolit kekal dalam air kencing sehingga 48 jam.
Penyelidik mencadangkan urolitin, yang dihasilkan oleh bakteria usus, mungkin menyumbang kepada kesan biologi jus delima kerana ia kekal lebih lama dalam badan [3].
Tiga Metabotip Urolitin
Penyelidik telah mengenal pasti tiga kumpulan manusia mengikut keupayaan menghasilkan urolitin [4]:
| Metabotip | Ciri | Peratusan dalam kajian |
|---|---|---|
| A | Hanya menghasilkan urolitin A | 25% hingga 80% |
| B | Menghasilkan isourolitin A dan/atau urolitin B, selain urolitin A | 10% hingga 50% |
| 0 | Tidak menghasilkan urolitin yang dikesan | 5% hingga 25% |
Ketiga-tiga metabotip ini diperhatikan tanpa mengira umur, jantina, indeks jisim badan atau jenis makanan kaya elagitanin yang dimakan [4]. Menariknya, peratusan metabotip B lebih tinggi pada sukarelawan dengan penyakit kronik seperti sindrom metabolik atau kanser kolorektal [4].
Hanya sebahagian kecil penghasil urolitin A
Kajian pada 100 orang dewasa sihat mendapati hanya 12% mempunyai urolitin A yang dapat dikesan pada permulaan kajian. Selepas meminum jus delima, kira-kira 40% mampu menukar sebatian prekursor kepada urolitin A dengan ketara [5]. Penghasil urolitin A mempunyai kepelbagaian mikrobiom usus yang lebih tinggi [5].
Bakteria Gordonibacter
Dalam ujian POMEcardio, kesan ekstrak delima sebahagiannya berkait dengan penghasilan urolitin dan peningkatan paras bakteria Gordonibacter [6]. Bakteria lain seperti Akkermansia muciniphila juga terlibat dalam mengubah punicalagin dan asid elagik kepada urolitin [7].
Kesan kepada Manfaat Kesihatan
Kolesterol
Ujian rawak POMEcardio mendapati ekstrak delima dos tinggi menurunkan kolesterol total, LDL dan apolipoprotein B dengan ketara, tetapi hanya pada individu metabotip B [6]. Kajian lain mendapati individu berlebihan berat badan dengan metabotip B mempunyai risiko kardiometabolik yang lebih tinggi, manakala penghasilan urolitin A dikaitkan dengan profil lipid yang lebih baik [8].
Kesihatan usus
Ulasan menyatakan pengambilan delima menggalakkan bakteria bermanfaat seperti Lactobacillus dan Bifidobacterium, serta mengurangkan bakteria berbahaya [7]. Ujian rawak menggunakan ekstrak punicalagin selama 4 minggu tidak mengubah kepelbagaian mikrob usus secara keseluruhan, tetapi meningkatkan beberapa bakteria bermanfaat dan paras asid lemak rantai pendek propionat [9].
Mengapa Ini Penting?
Konsep metabotip membantu menjelaskan mengapa ujian klinikal delima memberikan keputusan yang bercanggah. Jika hanya sebahagian peserta mampu menghasilkan urolitin yang bermanfaat, kesan purata dalam sesebuah kajian mungkin kelihatan kecil atau tidak ketara [6]. Ulasan sistematik turut menyatakan bahawa variasi antara individu dalam metabolisme polifenol berkait terutamanya dengan komposisi dan aktiviti mikrobiota usus [10].
Panduan Praktikal
1. Makan delima sebagai sebahagian daripada diet yang pelbagai, termasuk sumber elagitanin lain seperti kacang walnut dan beri.
2. Jaga kesihatan usus dengan diet kaya serat, kerana bakteria usus memainkan peranan dalam penghasilan urolitin [5].
3. Jangan kecewa jika tidak merasai manfaat; tindak balas setiap orang berbeza [6].
4. Berhati-hati dengan dakwaan pemasaran suplemen yang menjanjikan kesan yang sama kepada semua orang.
Bolehkah Metabotip Berubah?
Dalam ujian POMEcardio, tiga daripada enam individu yang pada asalnya tidak menghasilkan urolitin (metabotip 0) menjadi penghasil selepas mengambil ekstrak delima [6]. Ini menunjukkan bahawa pengambilan makanan kaya elagitanin secara berterusan mungkin mengubah aktiviti bakteria usus pada sesetengah orang. Walau bagaimanapun, bilangan peserta ini sangat kecil.
Kajian di Amerika Syarikat pula mendapati pemberian urolitin A secara langsung sebagai suplemen menghasilkan pendedahan lebih enam kali ganda berbanding jus delima, sekali gus mengatasi perbezaan mikrobiom [5]. Namun, ini merujuk kepada suplemen khusus, bukan buah delima itu sendiri.
Penyelidik turut menegaskan bahawa bakteria penghasil urolitin dan laluan metabolik yang tepat masih perlu dijelaskan, sebelum pendekatan pemakanan yang diperibadikan dapat dibangunkan [7].
Kesimpulan
Polifenol utama delima, iaitu elagitanin, kurang diserap secara langsung dan diubah oleh bakteria usus menjadi urolitin. Manusia boleh dibahagikan kepada tiga metabotip mengikut jenis urolitin yang dihasilkan, dan hanya sebahagian orang menghasilkan urolitin A dengan ketara. Perbezaan ini boleh menjelaskan mengapa manfaat delima tidak konsisten antara kajian dan individu.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perubatan. Rujuk doktor sebelum mengambil suplemen delima, terutamanya jika anda mengambil ubat.
Rujukan
[1] Zofia Kobyli?ska et al. (2026). Phytochemical Diversity of Punica granatum L. and Its Multi-Target Biological Functions. Nutrients. DOI: 10.3390/nu18081306.
[2] Abdalsalam Kmail (2026). Punicalagin: Structure, Metabolism, and Therapeutic Potential of a Major Pomegranate Ellagitannin. Journal of Applied Pharmaceutical Science. DOI: 10.1177/22313354261438279.
[3] N. Seeram et al. (2006). Pomegranate juice ellagitannin metabolites are present in human plasma and some persist in urine for up to 48 hours. The Journal of nutrition. DOI: 10.1093/jn/136.10.2481.
[4] F. Tomás-Barberán et al. (2014). Ellagic acid metabolism by human gut microbiota: consistent observation of three urolithin phenotypes in intervention trials, independent of food source, age, and health status. Journal of agricultural and food chemistry. DOI: 10.1021/jf5024615.
[5] Anurag Singh et al. (2021). Direct supplementation with Urolithin A overcomes limitations of dietary exposure and gut microbiome variability in healthy adults to achieve consistent levels across the population. European Journal of Clinical Nutrition. DOI: 10.1038/s41430-021-00950-1.
[6] A. González-Sarrías et al. (2017). Clustering according to urolithin metabotype explains the interindividual variability in the improvement of cardiovascular risk biomarkers in overweight?obese individuals consuming pomegranate: A randomized clinical trial. Molecular Nutrition & Food Research. DOI: 10.1002/mnfr.201600830.
[7] Yan-Tao Yin et al. (2023). Crosstalk between dietary pomegranate and gut microbiota: evidence of health benefits. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. DOI: 10.1080/10408398.2023.2219763.
[8] M. Selma et al. (2017). The gut microbiota metabolism of pomegranate or walnut ellagitannins yields two urolithin-metabotypes that correlate with cardiometabolic risk biomarkers: Comparison between normoweight, overweight-obesity and metabolic syndrome. Clinical nutrition. DOI: 10.1016/j.clnu.2017.03.012.
[9] Raja K. Sivamani et al. (2023). Prospective Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study of a Standardized Oral Pomegranate Extract on the Gut Microbiome and Short-Chain Fatty Acids. Foods. DOI: 10.3390/foods13010015.
[10] C. Favari et al. (2024). Factors driving the inter-individual variability in the metabolism and bioavailability of (poly)phenolic metabolites: A systematic review of human studies. Redox Biology. DOI: 10.1016/j.redox.2024.103095.
