Strawberi merupakan buah yang sangat mudah rosak. Cara kita menyimpan, membeku atau mengeringkannya boleh mengubah kandungan vitamin dan antioksidannya. Artikel ini meneliti kajian tentang penyimpanan strawberi dan kesannya terhadap nutrien.
Strawberi Cepat Rosak
Strawberi dituai pada tahap masak penuh dan sangat mudah rosak. Kualiti nutrien dan komposisi fitokimianya boleh terjejas dengan ketara oleh tempoh dan suhu penyimpanan [1]. Strawberi ialah buah tidak klimakterik yang mudah mengalami kerosakan fizikal dan kimia semasa penyimpanan [2].
Kajian di Yogyakarta, Indonesia terhadap strawberi hidroponik mendapati kadar respirasi strawberi selepas tuai dalam persekitaran tropika bergantung kepada suhu, dan penyelidik mencadangkan rawatan lepas tuai seperti menambah karbon dioksida atau mengurangkan oksigen [3].
Suhu Bilik vs Peti Sejuk
Kajian strawberi ‘Red Rhapsody’ membandingkan penyimpanan pada 4°C (peti sejuk) dan 23°C (suhu bilik) [1]:
| Nutrien | 23°C selama 7 hari | 4°C selama 7 hari |
|---|---|---|
| Vitamin C | Turun hampir separuh (54.1 kepada 28.4 mg/100 g) | Stabil |
| Antosianin | Naik 2.8 kali ganda | – |
| Folat | Tiada perubahan ketara | Tiada perubahan ketara |
Penemuan penting: vitamin C kekal stabil dalam peti sejuk tetapi menurun dengan ketara pada suhu bilik [1]. Peningkatan antosianin pada suhu bilik mungkin berkaitan dengan proses pematangan berterusan.
Pembekuan
Kajian tiga kultivar strawberi yang disimpan sehingga tujuh bulan mendapati [2]:
Suhu penyimpanan memberi kesan ketara, dengan ?80°C (industri) mengekalkan lebih banyak nutrien berbanding ?20°C (peti sejuk beku rumah).
Tempoh penyimpanan tidak banyak mengubah komposisi nutrien buah utuh atau kering.
Folat meningkat semasa penyimpanan.
Ulasan bukti menyatakan pembekuan, berbanding pemanasan kering, dikaitkan dengan pengekalan maksimum bahan bioaktif strawberi dalam beberapa kajian [4].
Pengeringan Ketuhar
Pengeringan ketuhar hampir memusnahkan sepenuhnya vitamin C. Dalam kultivar Arianna, vitamin C menurun daripada 731.8 kepada 23.2 mg/kg [2]. Ini bermakna strawberi kering ketuhar bukan sumber vitamin C yang baik.
Faktor Lain yang Mempengaruhi Nutrien
Kultivar dan amalan pertanian
Bahan bioaktif strawberi dipengaruhi dengan ketara oleh kultivar, amalan pertanian, penyimpanan dan kaedah pemprosesan [4]. Ulasan lain menyatakan kematangan, genotip dan kesan penyimpanan memainkan peranan [5].
Ketinggian tempat tanam
Meta-analisis 30 kajian tentang kesan ketinggian mendapati jumlah pepejal larut (kemanisan) menurun dan keasidan meningkat dengan ketinggian, tetapi ketinggian tidak menjejaskan komposisi fizikokimia dan kapasiti antioksidan secara keseluruhan [6]. Ini relevan bagi strawberi Cameron Highlands.
Memanjangkan Hayat Simpanan
Beberapa kaedah mesra alam telah dikaji untuk mengurangkan kerosakan lepas tuai, antaranya rawatan sinaran UV-C singkat [7] dan rawatan melatonin [8]. Kaedah ini dibincangkan lebih lanjut dalam artikel tentang penyakit kulat strawberi.
Panduan untuk Pengguna
1. Simpan strawberi dalam peti sejuk untuk mengekalkan vitamin C [1].
2. Jangan basuh sebelum disimpan; basuh sejurus sebelum dimakan.
3. Makan dalam beberapa hari selepas dibeli.
4. Bekukan jika ingin simpan lama, kerana pembekuan mengekalkan bahan bioaktif lebih baik [4][2].
5. Jangan bergantung pada strawberi kering ketuhar untuk vitamin C [2].
6. Buang strawberi yang berkulat, termasuk buah di sekelilingnya jika terdapat kulat yang merebak.
Variasi Antara Kultivar
Kajian tiga kultivar strawberi di Portugal mendapati tiada perbezaan ketara dalam komposisi nutrien utama, kecuali protein, tetapi kultivar ‘Endurance’ mempunyai kandungan bioaktif tertinggi [9]. Kajian 25 kultivar pula mendapati kandungan vitamin C tertinggi dalam ‘Laetitia’ (56.32 mg/100 g) [10]. Ini bermakna kandungan nutrien strawberi yang anda beli bergantung pada varieti dan keadaan penyimpanan.
Penanaman Tanpa Tanah dan Kualiti
Strawberi yang ditanam secara tanpa tanah dalam rumah hijau tropika mempunyai pepejal larut dan vitamin C lebih tinggi berbanding penanaman tanah, tetapi keasidan dan antosianin lebih tinggi dalam penanaman tanah [11].
Mengapa Vitamin C Menurun?
Vitamin C merupakan vitamin yang sensitif terhadap haba dan oksigen. Ini menjelaskan mengapa pengeringan ketuhar memusnahkan hampir semua vitamin C [2] dan penyimpanan suhu bilik menurunkannya dengan ketara [1]. Sebatian lain seperti kuersetin-3-glukosida, asid elagik dan asid organik juga berubah dengan ketara semasa penyimpanan [1].
Strawberi Kering Beku
Kebanyakan ujian klinikal strawberi menggunakan serbuk strawberi kering beku [12], menunjukkan kaedah ini mengekalkan banyak sebatian bioaktif.
Antosianin dan Pematangan
Strawberi kekal aktif secara metabolik selepas dituai [3]. Peningkatan antosianin pada suhu bilik [1] mungkin mencerminkan proses ini, tetapi pada masa yang sama buah menjadi lembut dan cepat rosak. Oleh itu, peti sejuk tetap pilihan terbaik.
Pembiakan Varieti
Program pembiakan di Itali menunjukkan kemungkinan menghasilkan kultivar baharu dengan kandungan polifenol dan vitamin yang tinggi dan stabil merentasi musim penanaman berbeza [13]. Beli strawberi dalam kuantiti yang boleh dihabiskan dalam beberapa hari untuk mengurangkan pembaziran.
Kesimpulan
Strawberi kehilangan hampir separuh vitamin C dalam tujuh hari pada suhu bilik, tetapi kekal stabil dalam peti sejuk. Pembekuan mengekalkan bahan bioaktif dengan baik, manakala pengeringan ketuhar memusnahkan vitamin C. Penyimpanan sejuk dan pengambilan segera merupakan cara terbaik untuk menikmati khasiat strawberi.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat keselamatan makanan rasmi. Buang sebarang buah yang menunjukkan tanda kerosakan atau kulat.
Rujukan
[1] H. Hong et al. (2025). Phytochemicals, Organic Acid, and Vitamins in Red Rhapsody Strawberry—Content and Storage Stability. Foods. DOI: 10.3390/foods14030379.
[2] R. Qaderi et al. (2022). Stability of Strawberry Fruit (Fragaria x ananassa Duch.) Nutritional Quality at Different Storage Conditions. Applied Sciences. DOI: 10.3390/app13010313.
[3] Widha Mutiara Rizky et al. (2024). Prediction of Respiration Measurement Based on Temperature Differences of Fresh Strawberry (Fragaria x Ananassa var. Kelly Bright) in a Tropical Environment. PLANTA TROPIKA. DOI: 10.18196/pt.v12i1.17855.
[4] A. Basu et al. (2014). Strawberry As a Functional Food: An Evidence-Based Review. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. DOI: 10.1080/10408398.2011.608174.
[5] Francesca Giampieri et al. (2011). The strawberry: composition, nutritional quality, and impact on human health. Nutrition. DOI: 10.1016/j.nut.2011.08.009.
[6] Mabel Guevara-Terán et al. (2022). Influence of altitude on the physicochemical composition and antioxidant capacity of strawberry: a preliminary systematic review and meta-analysis. Phytochemistry Reviews. DOI: 10.1007/s11101-022-09834-z.
[7] Ivana Castello et al. (2026). UV-C Irradiation as a Sustainable Alternative to Fungicides for Managing Botrytis Decay and Extending the Shelf Life of Strawberry Fruit. Agriculture. DOI: 10.3390/agriculture16161695.
[8] S. Promyou et al. (2023). Melatonin Treatment of Strawberry Fruit during Storage Extends Its Post-Harvest Quality and Reduces Infection Caused by Botrytis cinerea. Foods. DOI: 10.3390/foods12071445.
[9] Gan-Hao Rui et al. (2019). Characterization of Nutritional, Physicochemical, and Phytochemical Composition and Antioxidant Capacity of Three Strawberry “Fragaria × ananassa Duch.” Cultivars (“Primoris”, “Endurance”, and “Portola”) from Western Region of Portugal. Foods. DOI: 10.3390/foods8120682.
[10] D. Milosavljevi? et al. (2022). Rich in Phenolics—Strong Antioxidant Fruit? Comparative Study of 25 Strawberry Cultivars. Plants. DOI: 10.3390/plants11243566.
[11] M. A. F. Falah et al. (2022). Destructive and Non-destructive Quality Measurements of Strawberry (Fragaria × ananassa cv. Tristar) Cultivated using Soilless Culture in Tropical Greenhouse. Proceedings of the 2nd International Conference on Smart and Innovative Agriculture (ICoSIA 2021). DOI: 10.2991/absr.k.220305.019.
[12] Prae Charoenwoodhipong et al. (2024). Strawberry (Fragaria x Ananassa) intake on human health and disease outcomes: a comprehensive literature review. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. DOI: 10.1080/10408398.2024.2398634.
[13] L. Mazzoni et al. (2021). Variation of polyphenol and vitamin C fruit content induced by strawberry breeding. Unknown Journal. DOI: 10.17660/actahortic.2021.1309.144.
