Kulit dan Biji Longan: Sisa yang Kaya Sebatian Bioaktif

Apabila kita makan longan atau mata kucing, kulit dan bijinya dibuang. Satu ulasan menyatakan kulit dan biji, sebagai hasil sampingan buah laici dan longan, dianggarkan kira-kira 30% daripada berat kering buah keseluruhan, dan kaya dengan juzuk bioaktif [1]. Satu ulasan lain menyatakan sejumlah besar kulit dan biji dibuang, menyebabkan pembaziran sumber dan pencemaran [2].

Artikel ini meneliti kajian tentang sebatian dalam kulit, biji dan daun longan, serta potensi kegunaannya.

Sebatian Utama dalam Kulit dan Biji

Satu kajian oleh Guangxi Academy of Agricultural Science menganalisis kulit dan biji longan [3]. Dapatannya [3]:

Jumlah fenolik dan flavonoid dalam kulit sedikit lebih tinggi daripada biji.
Biji mempunyai kandungan alkaloid yang lebih tinggi daripada kulit.
Empat sebatian polifenol dikenal pasti, iaitu asid galik, etil galat, korilagin dan asid elagik.
Korilagin merupakan sebatian utama dalam kedua-dua kulit dan biji.

Satu ulasan dalam Food Research International menyenaraikan sebatian bioaktif dalam buah longan, termasuk korilagin, asid elagik dan konjugatnya, asid 4-O-metilgalik, glikosida flavon, dan glikosida kuersetin dan kaempferol [4].

Aktiviti Biologi yang Dilaporkan

Ulasan dalam Food Research International menyatakan aktiviti farmakologi seperti anti-tirosinase, anti-glikasi, antikanser dan kesan meningkatkan ingatan telah ditemui pada ekstrak isi, kulit atau biji longan [4]. Ulasan lain menyatakan kulit dan biji mengandungi polifenol dan flavonoid yang menunjukkan kesan antioksidan, anti-tirosinase, hipoglisemia dan antibakteria [2].

Satu ulasan berasaskan literatur menyatakan asid galik, korilagin dan asid elagik menunjukkan aktiviti antikanser yang kuat dalam beberapa jenis sel kanser di makmal [5].

Gula Darah dan Lipid

Ujian makmal. Kajian Guangxi Academy of Agricultural Science mendapati flavonoid dalam biji dan alkaloid dalam kulit berpotensi untuk dibangunkan sebagai agen anti-hiperglisemia [3]. Satu kajian lain mendapati ekstrak kulit longan merencat enzim alfa-amilase (IC50 28.59 µg/mL) dan alfa-glukosidase (IC50 8.57 µg/mL) dalam makmal [6].

Kajian mencit. Satu kajian oleh Chinese Academy of Tropical Agricultural Sciences mendapati ekstrak polifenol daripada hasil sampingan longan, dengan sebatian utama asid galik, proantosianidin, epikatekin dan florizin [7]:

Mencegah kenaikan berat badan pada mencit yang diberi diet tinggi lemak.
Menurunkan lipid serum dan hati.
Mempengaruhi ekspresi gen yang terlibat dalam keseimbangan lipid.

Pengkaji mencadangkan ekstrak ini boleh digunakan sebagai suplemen diet untuk mengawal metabolisme lipid [7]. Ini masih dapatan kajian haiwan.

Daun Longan untuk Kosmetik?

Satu kajian di Jiangxi Science and Technology Normal University mengasingkan tanin terkondensasi daripada daun longan [8]. Dapatannya [8]:

Tanin ini kebanyakannya terdiri daripada polimer prosianidin.
Tanin ini merencat enzim tirosinase dengan kuat, iaitu enzim yang terlibat dalam penghasilan melanin.
Dalam ujian sel, tanin ini mengurangkan penghasilan melanin.
Tanin ini juga menghalang pemerangan epal yang dipotong segar.
Tanin ini merencat alfa-glukosidase dan glikasi bukan enzim.

Pengkaji mencadangkan potensi kegunaan dalam industri kosmetik, farmaseutikal dan makanan [8].

Longan Hitam: Kesan Pemanasan dan Penuaan

Satu kajian di Chiang Mai University membandingkan longan kering biasa dengan longan hitam yang melalui proses pemanasan dan penuaan [9]. Dapatannya [9]:

Selepas proses ini, kandungan asid galik dan asid elagik meningkat 10 kali ganda, manakala korilagin meningkat dua kali ganda.
Ekstrak biji longan hitam mempunyai aktiviti anti-hialuronidase dan antioksidan terkuat.
Ekstrak isi longan hitam menghasilkan perencatan tertinggi terhadap rembesan sitokin keradangan.

Pengkaji mencadangkan ekstrak biji longan hitam sebagai bahan aktif kosmeseutikal dan ekstrak isi untuk antiradang [9].

Kegunaan Alam Sekitar

Ulasan menyatakan kulit dan biji longan juga mempunyai kapasiti penjerapan yang kuat, membantu membuang logam berat dan pewarna untuk pengurusan alam sekitar [2]. Daun mata kucing juga telah diuji sebagai penjerap untuk membuang pewarna toksik daripada air, dengan kapasiti maksimum 337.9 mg/g [10].

Kulit dan Biji dalam Perubatan Tradisional

Satu ulasan menyatakan laici dan longan telah digunakan dalam perubatan tradisional Cina sebagai herba popular untuk merawat sakit saraf, bengkak dan penyakit kardiovaskular [1]. Ulasan ini menyatakan aktiviti seperti perencatan tirosinase, antioksidan, antiradang, memodulasi imun, anti-glikasi dan antikanser, serta kesan meningkatkan ingatan, telah dilaporkan bagi ekstrak kulit dan biji [1]. Pengkaji menyatakan penggunaan hasil sampingan ini dengan lebih baik amat diperlukan [1].

Had Bukti

Satu ulasan sistematik menyatakan kajian klinikal lanjut mungkin diperlukan [11]. Beberapa had penting:

Kebanyakan kajian ialah ujian makmal dan haiwan menggunakan ekstrak pekat.
Tiada ujian klinikal pada manusia tentang kulit atau biji longan ditemui dalam carian ini.

Bagi yang Menanam Longan Sendiri

Bagi kawalan perosak, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang penjagaan pokok longan dan mata kucing.

Kesimpulan

Kulit dan biji longan, yang biasanya dibuang, kaya dengan polifenol seperti korilagin, asid galik dan asid elagik. Kajian makmal dan haiwan menunjukkan aktiviti antioksidan, merencat enzim pencernaan gula, menurunkan lipid dan anti-tirosinase. Daun longan pula mengandungi tanin yang berpotensi dalam kosmetik. Namun, bukti ini belum diuji pada manusia, dan kulit serta biji longan tidak boleh dianggap sebagai ubat.

Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat perubatan. Jangan makan kulit atau biji longan sebagai ubat tanpa nasihat doktor.

Rujukan

[1] Xiang-Rong Zhu, Hui Wang et al. (2019). Pericarp and seed of litchi and longan fruits: constituent, extraction, bioactive activity, and potential utilization. Journal of Zhejiang University-SCIENCE B. DOI: 10.1631/jzus.b1900161. https://consensus.app/papers/details/90f89340e0815d2a9f62932d943d63c9/

[2] Yan Hu, Xiao-Ying Zhang et al. (2025). A review on the chemical composition, biological activity, and potential health benefits applications of Longan (Dimocarpus longan Lour.). Food chemistry. DOI: 10.1016/j.foodchem.2025.145985. https://consensus.app/papers/details/5372d9a35c9c585fa887ffff018696f0/

[3] Yayu Tang, Xue-Mei He et al. (2019). Polyphenols and Alkaloids in Byproducts of Longan Fruits (Dimocarpus Longan Lour.) and Their Bioactivities. Molecules. DOI: 10.3390/molecules24061186. https://consensus.app/papers/details/3a82a8eb81c552fd84462ad0b8999d71/

[4] Bao Yang, Yueming Jiang et al. (2011). Extraction and pharmacological properties of bioactive compounds from longan (Dimocarpus longan Lour.) fruit ! A review. Food Research International. DOI: 10.1016/j.foodres.2010.10.019. https://consensus.app/papers/details/232dc082fb9e5d07aed85cd451d5b4e8/

[5] Priyanka Paul, P. Biswas et al. (2021). Exhaustive Plant Profile of “Dimocarpus longan Lour” with Significant Phytomedicinal Properties: A Literature Based-Review. Processes. DOI: 10.3390/pr9101803. https://consensus.app/papers/details/8a395762b50b5151b54f51092dd48c8a/

[6] Tejeswini Raghuraman, S. Monica et al. (2026). Mechanistic Insights into the Antioxidant and Antidiabetic Potential of Longan (Dimocarpus longan L.) Fruit Peel. International Journal of Advancement in Life Sciences Research. DOI: 10.31632/ijalsr.2026.v09i03.016. https://consensus.app/papers/details/702516c7e6585509a0fdb9de7aa899f9/

[7] Si Tan, Zun-Li Ke et al. (2023). Polyphenol Profile, Antioxidant Activity, and Hypolipidemic Effect of Longan Byproducts. Molecules. DOI: 10.3390/molecules28052083. https://consensus.app/papers/details/83bd1a312cea53dba7bf7286ee1089de/

[8] Weiming Chai, Qiuxia Pan et al. (2023). Condensed tannins from the leave of Dimocarpus longan Lour. exhibit anti-tyrosinase, anti-melanogenesis, anti-browning, anti-?-glucosidase, and anti-glycation activities. Industrial Crops and Products. DOI: 10.1016/j.indcrop.2023.117605. https://consensus.app/papers/details/07cfc73047d75bf48c79cd7686e36eb2/

[9] Preaploy Hong-in, Waranya Neimkhum et al. (2021). Enhancement of phenolics content and biological activities of longan (Dimocarpus longan Lour.) treated with thermal and ageing process. Scientific Reports. DOI: 10.1038/s41598-021-95605-3. https://consensus.app/papers/details/3ce25328a5c4579a8adf4ea97de192fc/

[10] A. Romzi, L. Lim et al. (2020). Application of Dimorcarpus longan ssp. malesianus leaves in the sequestration of toxic Brilliant Green dye. DESALINATION AND WATER TREATMENT. DOI: 10.5004/dwt.2020.25615. https://consensus.app/papers/details/8c336c6b4f725227ae521fbf6071d9a8/

[11] M. Shahrajabian and Wen-Li Sun (2023). Potential Roles of Longan as a Natural Remedy with Tremendous Nutraceutical Values. Current Nutrition & Food Science. DOI: 10.2174/1573401319666230221111242. https://consensus.app/papers/details/ffa9ce7cf0ca55579c2d60c778b5747a/