Yogurt merupakan salah satu makanan fermentasi yang paling biasa diambil di seluruh dunia. Walaupun asalnya hanyalah susu yang difermentasi, kandungan probiotik, protein, kalsium dan vitamin menjadikan yogurt lebih daripada sekadar produk tenusu biasa. Berdasarkan dokumen yang diberikan, yogurt dikaitkan dengan pelbagai manfaat terhadap kesihatan usus, metabolisme, sistem imun dan kesihatan tulang.
Menariknya, satu kajian sistematik yang merangkumi 108 kajian mendapati bahawa 76 daripadanya menunjukkan hasil yang baik terhadap kesihatan. Ini menunjukkan bahawa yogurt mempunyai asas bukti saintifik yang agak kukuh, walaupun tidak semua kesannya telah disahkan secara konsisten.
Yogurt dan kesihatan sistem pencernaan
Salah satu manfaat yogurt yang paling terkenal ialah keupayaannya membantu penghadaman laktosa. Bakteria dalam yogurt menghasilkan enzim beta-galaktosidase, yang membantu memecahkan laktosa dan memudahkan proses pencernaan. Kesan ini telah disokong oleh beberapa ujian klinikal.
Pengambilan yogurt juga dikaitkan dengan pengurangan beberapa masalah gastrointestinal seperti cirit-birit, sembelit dan jangkitan Helicobacter pylori. Dokumen turut menyebut kaitannya dengan pengurangan risiko kanser kolon dan penyakit radang usus seperti penyakit Crohn.
Bakteria asid laktik dalam yogurt pula boleh memodulasi mikrobiota usus dan membantu menguatkan sawar usus. Kesan ini dikaitkan dengan pengurangan keradangan kronik. Dalam satu kajian melibatkan lebih 1,000 subjek, pengambilan yogurt dikaitkan dengan peningkatan sementara bakteria seperti Streptococcus thermophilus dan Bifidobacterium animalis dalam usus.
Potensi dalam kawalan diabetes
Yogurt turut mendapat perhatian dalam aspek kesihatan metabolik.
Menurut jadual pada halaman pertama dokumen, pengambilan yogurt dikaitkan dengan pengurangan risiko diabetes jenis 2 sebanyak 18% bagi setiap sajian sehari dalam analisis yang dirujuk.
Walaupun angka ini menarik, ia perlu difahami sebagai hubungan yang dilaporkan dalam kajian epidemiologi dan kohort, bukan bukti bahawa yogurt sahaja boleh mencegah diabetes.
Namun demikian, dapatan ini menyokong idea bahawa yogurt boleh menjadi sebahagian daripada pola pemakanan yang lebih baik untuk kesihatan metabolik.
Kesan terhadap tekanan darah dan kolesterol
Yogurt juga dikaitkan dengan kesihatan kardiovaskular.
Dokumen melaporkan bahawa pengambilan yogurt dikaitkan dengan penurunan tekanan darah sistolik sekitar 5 mmHg, dan terdapat juga laporan pengurangan risiko hipertensi sekitar 6% bagi setiap sajian seminggu.
Selain itu, yogurt turut dikaitkan dengan penurunan kolesterol serum dan profil kardiometabolik yang lebih baik.
Kesan ini mungkin berkait dengan gabungan beberapa faktor, termasuk kandungan protein, mineral, bakteria probiotik dan metabolit hasil fermentasi.
Yogurt dan pengurusan berat badan
Yogurt juga dikaitkan dengan pengurangan lemak viseral dan peningkatan sensitiviti insulin.
Satu kajian yang disebut dalam dokumen melibatkan wanita obes dengan NAFLD atau fatty liver. Pengambilan yogurt sebanyak 220 g sehari selama 24 minggu dikaitkan dengan penambahbaikan rintangan insulin dan pengurangan lemak hati.
Mekanismenya sebahagiannya dikaitkan dengan penghasilan asid hidroksi rantai bercabang atau BCHA, iaitu metabolit yang terbentuk hasil fermentasi susu dan berpotensi mempengaruhi pengawalan metabolik sel.
Sokongan terhadap sistem imun
Salah satu lagi aspek penting ialah fungsi imun.
Probiotik dalam yogurt dilaporkan boleh merangsang rembesan imunoglobulin dan mengurangkan sitokin pro-keradangan, sekali gus menyokong fungsi sistem imun.
Kajian epidemiologi juga mengaitkan pengambilan yogurt dengan pengurangan biomarker keradangan kronik.
Dalam kalangan kanak-kanak prasekolah, suplementasi yogurt sebanyak 125 g sehari selama sembilan bulan dikaitkan dengan pengurangan insiden jangkitan pernafasan dan cirit-birit serta peningkatan ketumpatan mineral tulang.
Dapatan ini menunjukkan bahawa manfaat yogurt mungkin melibatkan interaksi antara mikrobiota usus dan sistem imun.
Yogurt dan kesihatan tulang
Yogurt merupakan sumber kalsium yang penting, dan dokumen menekankan bahawa kalsium bioaktif dalam yogurt menyokong kesihatan tulang serta berpotensi membantu mengurangkan risiko osteoporosis, khususnya dalam kalangan wanita pasca-menopaus.
Daripada tujuh kajian yang dinilai, lima menunjukkan hasil yang baik berkaitan ketumpatan tulang.
Ini menunjukkan bahawa yogurt bukan sahaja berguna sebagai sumber kalsium, tetapi juga boleh menyumbang kepada pemeliharaan struktur tulang apabila diambil sebagai sebahagian daripada diet seimbang.
Yogurt juga ada batasannya
Walaupun banyak manfaat dikaitkan dengan yogurt, dokumen turut menekankan beberapa limitasi.
Yogurt kosong secara semula jadi kurang kandungan sebatian fenolik, flavonoid dan besi yang biasanya dikaitkan dengan sifat antioksidan dan beberapa fungsi kesihatan lain. Namun, penambahan bahan berfungsi semula jadi dilaporkan boleh meningkatkan kandungan fenolik sehingga 96.5% serta meningkatkan aktiviti antioksida.
Selain itu, kesan yogurt terhadap cirit-birit berkaitan antibiotik masih tidak konsisten antara kajian. Bukti bagi pencegahan jangkitan dan rawatan penyakit gastrointestinal juga masih terhad.
Dokumen turut menekankan bahawa dos, tempoh pengambilan dan formulasi optimum masih memerlukan kajian lanjut. Tambahan pula, pengguna yogurt cenderung mempunyai gaya hidup yang lebih sihat secara keseluruhan, yang boleh mempengaruhi tafsiran hubungan antara pengambilan yogurt dan kesihatan.
Yogurt sebagai makanan fungsional
Daripada perspektif pemakanan moden, yogurt sesuai dianggap sebagai salah satu contoh makanan fungsional.
Ini kerana manfaatnya bukan hanya datang daripada protein, kalsium dan vitamin, tetapi juga daripada aktiviti mikroorganisma fermentasi serta metabolit yang terhasil semasa proses fermentasi.
Yogurt mungkin memberi kesan kepada mikrobiota usus, sensitiviti insulin, keradangan, sistem imun, tulang dan beberapa parameter kardiometabolik secara serentak.
Keunikan ini menjadikan yogurt lebih kompleks daripada sekadar “susu masam”.
Kesimpulan
Secara keseluruhannya, yogurt merupakan makanan fermentasi yang mempunyai potensi kesihatan yang luas.
Bukti yang diringkaskan dalam dokumen menunjukkan manfaat dalam aspek penghadaman laktosa, kesihatan usus, kawalan metabolik, tekanan darah, kolesterol, sensitiviti insulin, sistem imun dan kesihatan tulang.
Namun begitu, tidak semua kesan mempunyai tahap bukti yang sama kuat. Sesetengah manfaat telah disokong oleh kajian klinikal dan epidemiologi, manakala yang lain masih memerlukan pengesahan lanjut.
Oleh itu, yogurt paling sesuai dilihat sebagai salah satu komponen diet yang sihat dan seimbang, bukan sebagai makanan tunggal yang mampu mencegah atau merawat penyakit secara bersendirian.
Keyword: yogurt, probiotik, makanan fermentasi, kesihatan usus, mikrobiota usus, beta-galaktosidase, kalsium, protein, diabetes jenis 2, hipertensi, kolesterol, NAFLD, sensitiviti insulin, sistem imun, osteoporosis, bakteria asid laktik, Streptococcus thermophilus, Bifidobacterium animalis, makanan fungsional, kesihatan manusia
Sumber rujukan
Bankole, A. O., Irondi, E., Awoyale, W., & Ajani, E. (2023). Application of natural and modified additives in yogurt formulation: types, production, and rheological and nutraceutical benefits. Frontiers in Nutrition, 10.
Chakma, S., Acharjee, M. R., Tonni, I., Tabassum, F., Das, E., Islam, S., & Faruq, S. A. (2025). Probiotic Potential of Yogurt: Exploring Lactic Acid Bacteria for Health-Enhancing Benefits. Applied Food Research.
Daniel, N., et al. (2022). Gut microbiota and fermentation-derived branched chain hydroxy acids mediate health benefits of yogurt consumption in obese mice. Nature Communications, 13.
Hadjimbei, E., Botsaris, G., & Chrysostomou, S. (2022). Beneficial Effects of Yoghurts and Probiotic Fermented Milks and Their Functional Food Potential. Foods, 11.
Hasegawa, Y., & Bolling, B. (2023). Yogurt consumption for improving immune health. Current Opinion in Food Science.
Pannerchelvan, S., et al. (2024). Functional yogurt: a comprehensive review of its nutritional composition and health benefits. Food & Function.
Roy, C. L. L., et al. (2022). Yoghurt consumption is associated with changes in the composition of the human gut microbiome and metabolome. BMC Microbiology, 22.
Savaiano, D., & Hutkins, R. (2020). Yogurt, cultured fermented milk, and health: a systematic review. Nutrition Reviews, 79, 599–614.
Tremblay, A., Drouin-Chartier, J., Marette, A., & Drapeau, V. (2025). Yogurt and health: a focus on its matrix. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 66, 342–351.
