Durian, digelar sebagai “raja buah”, menghasilkan jumlah sisa yang besar selepas pemprosesan – termasuk kulit, biji, dan sisa isi. Sekiranya tidak diurus dengan baik, sisa ini boleh mencetuskan masalah persekitaran akibat pereputan, pelepasan bau busuk, serta potensi pencemaran air dan tanah. Oleh itu, strategi inovatif diperlukan untuk menukar sisa ini kepada bahan bernilai tambah. Pendekatan inovasi hijau berfokus pada transformasi biojisim durian kepada produk biodegradasi dan sumber tenaga boleh diperbaharui
Penghasilan Bahan Biodegradasi daripada Sisa Durian
Komponen utama sisa durian, khususnya biji dan kulit, kaya dengan polisakarida, kanji, serta serat yang berpotensi dijadikan bahan asas biopolimer. Melalui proses pengasingan dan pengubahsuaian kimia, bahan ini boleh dijadikan:
- Bioplastik mesra alam – Biji durian mengandungi kanji yang boleh diproses menjadi filem biodegradasi, sesuai sebagai alternatif plastik sintetik.
- Komposit berasaskan serat – Kulit durian mengandungi lignoselulosa yang sesuai digabungkan dalam bahan komposit untuk kegunaan industri pembungkusan dan pembinaan.
- Bahan penyerap – Struktur berliang kulit durian boleh diubahsuai menjadi bioadsorben untuk penjerapan logam berat dalam rawatan air sisa.
Aplikasi ini bukan sahaja mengurangkan jumlah sisa pepejal tetapi turut menyokong pembangunan bahan mesra alam yang menggantikan plastik berasaskan petroleum.
Sisa Durian sebagai Sumber Tenaga
Selain bioplastik dan komposit, sisa durian juga boleh ditukar menjadi tenaga melalui pelbagai pendekatan:
- Bioarang (biochar) – Pirolisis kulit durian pada suhu terkawal menghasilkan bioarang yang boleh digunakan sebagai penambah tanah atau bahan api pepejal.
- Biogas – Proses pencernaan anaerob terhadap sisa isi durian mampu menghasilkan metana yang berpotensi digunakan sebagai tenaga elektrik atau haba.
- Karbon berliang untuk penyimpanan tenaga – Kulit durian yang diproses menjadi karbon berliang boleh digunakan dalam penghasilan elektrod superkapasitor, menyokong aplikasi tenaga boleh diperbaharui
Pendekatan ini memperlihatkan bagaimana sisa pertanian yang sebelum ini dianggap beban boleh ditukar menjadi sumber tenaga strategik bagi masa depan.
Implikasi terhadap Kelestarian
Inovasi hijau dalam pengurusan sisa durian bukan sahaja menawarkan penyelesaian kepada masalah buangan organik, tetapi juga membuka peluang baharu dalam ekonomi hijau. Pemanfaatan sisa kepada bahan biodegradasi dan tenaga mengurangkan pergantungan kepada sumber berasaskan fosil, menyokong prinsip ekonomi sirkular, serta meningkatkan daya saing industri durian di rantau Asia Tenggara.
Kesimpulan
Transformasi sisa durian kepada bahan biodegradasi dan sumber tenaga merupakan inovasi hijau yang berpotensi besar. Melalui aplikasi bioplastik, bioarang, biogas, serta karbon berliang, sisa ini dapat dipulihkan menjadi produk bernilai tinggi. Kajian ini menegaskan bahawa pendekatan berasaskan biojisim mampu menyumbang kepada kelestarian alam sekitar, sekaligus menyokong pembangunan mampan industri pertanian.
Rujukan
Norazlina Hashim. (2025). Valorizing Durian Fruit Waste: A Path Towards Functional Materials. Malaysian Journal of Applied Sciences, 10(1), 438. https://doi.org/10.37231/myjas.2025.10.1.438
