Kekwa merupakan antara bunga potong terpenting di dunia, dan Malaysia mempunyai sejarah panjang dalam penanaman serta eksport bunga ini, terutamanya dari Cameron Highlands. Artikel ini meneliti kepentingan kekwa sebagai komoditi florikultur dan cabaran penanamannya di Malaysia.
Kepentingan Global Kekwa
Kekwa termasuk dalam tiga bunga potong paling penting di dunia [1]. Ulasan lain menyatakan kekwa merupakan tumbuhan kedua terpenting dalam industri tanaman hiasan, selain kepentingannya dalam perubatan tradisional Cina [2]. Genus Chrysanthemum mengandungi kira-kira 40 spesies serta banyak hibrid dan kultivar [3].
Kekwa dan Florikultur Malaysia
Pertumbuhan industri
Industri florikultur Malaysia berkembang daripada 773 hektar pada 1984 kepada 2,000 hektar pada 1995, dan dianggarkan 3,370 hektar pada 2005 berdasarkan persatuan pengusaha bunga, termasuk Persatuan Pengusaha Bunga Cameron Highlands [4].
Pasaran Jepun
Kekwa ialah bunga potong paling popular di Jepun. Jepun lebih suka mendapatkan produk florikultur dari negara jiran termasuk Malaysia kerana faktor harga dan kesegaran [4].
Ujian penghantaran laut kekwa potong dari Cameron Highlands ke Fukuoka, Jepun pada 2002 hingga 2003 mendapati [4]:
| Kaedah | Kos sebatang |
|---|---|
| Laut (musim panas) | RM0.43 |
| Laut (musim sejuk) | RM0.42 |
| Udara (purata) | RM0.79 |
Penghantaran laut mengurangkan kos pengangkutan sebanyak 84% hingga 88%. Bunga yang dihantar pada musim sejuk tiba dalam keadaan baik dan diterima baik oleh pasaran lelong [4].
Mengapa Cameron Highlands?
Kebanyakan kultivar kekwa dibangunkan untuk ditanam di kawasan beriklim sederhana seperti negara empat musim atau kawasan tanah tinggi tropika [5]. Suhu tanah rendah Malaysia (27°C hingga 34°C) jauh lebih tinggi daripada suhu optimum, dan boleh melambatkan pembungaan serta menjejaskan kualiti bunga seperti bentuk pokok yang kurang baik dan perubahan warna [5].
Bolehkah Kekwa Ditanam di Tanah Rendah?
Kajian MARDI
Kajian di Pusat Penyelidikan Hortikultur, MARDI Serdang menyatakan sesetengah kultivar bunga potong berpotensi ditanam di tanah rendah tropika, tetapi kualiti bunga tidak setanding kekwa tanah tinggi [5]. Kekwa ialah tumbuhan hari pendek, dan fotoperiod semula jadi sekitar 12 jam di Malaysia sesuai untuk pembungaan kebanyakan kultivar [5].
Kajian UMS di Sabah
Kajian di Universiti Malaysia Sabah, Kota Kinabalu, di kawasan tanah rendah dengan suhu purata 31°C, menguji tempoh cahaya 12, 14, 16 dan 18 jam [6]:
Fotoperiod 14 jam menghasilkan pokok tertinggi (85.4 cm) dan tindak balas fotoperiod terpantas (3.5 minggu).
50% bunga dikategorikan gred ‘Fancy’, 10% ‘Standard’ dan 40% ‘Short’.
Penyelidik mencadangkan pendekatan ini sebagai alternatif kepada persaingan penggunaan tanah di kawasan tanah tinggi, terutamanya di Sabah [6].
Cabaran Industri
1. Penyakit dan perosak seperti karat putih dan thrips [7].
2. Kos input seperti baja, racun perosak dan buruh yang meningkat [4].
3. Persaingan dari negara pengeluar lain.
4. Penggunaan tanah tinggi yang terhad dan isu alam sekitar.
Peluang
Pasaran eksport ke Jepun dengan logistik laut yang lebih murah [4].
Pengeluaran di tanah rendah dengan teknologi cahaya [6].
Teh kekwa sebagai produk nilai tambah.
Panduan untuk Usahawan
1. Pilih kultivar yang sesuai dengan lokasi.
2. Kawal fotoperiod untuk menjadualkan pembungaan [6].
3. Amalkan pengurusan perosak bersepadu [8].
4. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
5. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang kultivar dan teknologi.
Sasaran Dasar
Dasar Pertanian Negara Kedua menyasarkan kawasan florikultur meningkat kepada 7,000 hektar menjelang 2010, dan industri ini dilaporkan menjana pulangan lumayan walaupun harga input meningkat lebih 30% sejak 1997 [4].
Persaingan dengan Belanda
Sebelum penghantaran laut digunakan, Belanda merupakan pembekal utama bunga potong ke Jepun, tetapi pada harga yang lebih tinggi. Faktor harga dan kesegaran menyebabkan Jepun beralih kepada negara jiran termasuk Malaysia [4].
Kultivar untuk Pengeluaran Luar Musim
Kajian di kawasan bukit rendah subtropika India mendapati enam kultivar, termasuk ‘Yellow Star’ dan ‘White Star’, menunjukkan prestasi optimum untuk pengeluaran luar musim menggunakan penutup HDPE [9]. Kajian di Nepal pula mendapati kultivar Zembla Cream, Arctic Queen dan Green Button berpotensi untuk pengeluaran luar musim dengan pencahayaan tambahan [10]. Kultivar seperti ini mungkin boleh diuji dalam keadaan Malaysia.
Kesan Suhu terhadap Kualiti
Suhu tinggi menyebabkan masalah seperti bentuk pokok yang kurang baik, perubahan warna dan kadangkala bunga cacat [5]. Inilah sebab utama kekwa berkualiti eksport kebanyakannya dihasilkan di tanah tinggi.
Teknologi untuk Masa Depan
Pengawalan cahaya, penutup plastik untuk hari pendek buatan dan pemilihan kultivar boleh membantu pengeluaran sepanjang tahun [9][11]. Penyelidikan tempatan yang berterusan penting untuk memastikan industri kekwa Malaysia kekal kompetitif.
Kesimpulan
Kekwa merupakan bunga potong penting dunia, dan Cameron Highlands memainkan peranan utama dalam pengeluaran serta eksport kekwa Malaysia ke Jepun. Suhu tinggi di tanah rendah menjejaskan kualiti, tetapi kajian di Sabah menunjukkan manipulasi cahaya boleh membantu. Industri ini masih mempunyai potensi besar.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perniagaan atau pertanian khusus. Data industri mungkin telah berubah sejak kajian diterbitkan. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI sebelum memulakan perniagaan.
Rujukan
[1] Smriti Ojha et al. (2023). Exploring the Therapeutic Potential of Chrysanthemum morifolium: An Ethnopharmacological Perspective. Current Nutrition & Food Science. DOI: 10.2174/1573401319666230803092050.
[2] M. Shahrajabian (2019). A REVIEW OF CHRYSANTHEMUM, THE EASTERN QUEEN IN TRADITIONAL CHINESE MEDICINE WITH HEALING POWER IN MODERN PHARMACEUTICAL SCIENCES. Applied Ecology and Environmental Research. DOI: 10.15666/aeer/1706_1335513369.
[3] D. Hao et al. (2022). The genus Chrysanthemum: Phylogeny, biodiversity, phytometabolites, and chemodiversity. Frontiers in Plant Science. DOI: 10.3389/fpls.2022.973197.
[4] Noor Auni Hamir et al. (2010). The prospect of exporting Malaysian temperate cut flowers by sea shipment to Japan ( Prospek mengimport bunga temperat keratan Malaysia ke Jepun dengan kapal ). Unknown Journal.
[5] Reagan Sunny et al. (2009). Effects of photoperiod on growth and flowering of Chrysanthemum morifolium. Unknown Journal.
[6] Fiona Anthony Lijua (2011). The effect of different photoperiod on growth of chrysanthemum sp. as cut flower in lowland area. Unknown Journal.
[7] Yuan Chen et al. (2025). Research Progress on Diseases and Pests of Chrysanthemum (2015–2025). International Journal of Molecular Sciences. DOI: 10.3390/ijms26199767.
[8] D. Hutapea et al. (2024). Comparative Study of Integrated Pest Management and Farmer’s Standard Practices for Controlling Chrysanthemum Thrips under Plastic House. AGRIVITA Journal of Agricultural Science. DOI: 10.17503/agrivita.v46i1.4018.
[9] A. Shah et al. (2026). Optimizing off season chrysanthemum production: influence of covering materials on growth and flowering performance in the low hills of Himachal Pradesh. BMC Plant Biology. DOI: 10.1186/s12870-025-07876-x.
[10] Salikram Ghimire et al. (2025). EFFECTS OF PHOTOPERIOD ON GROWTH AND FLOWERING OF CHRYSANTHEMUM (Chrysanthemum morifolium Ramate.) CULTIVAR UNDER PROTECTED CONDITION AT CHANAULI, CHITWAN. Tropical Agrobiodiversity. DOI: 10.26480/trab.02.2025.126.137.
[11] Guleria Aman et al. (2026). Genotypic variability in chrysanthemum (Dendranthema grandiflora Tzvelev) under different photoperiodic treatments. Plant Science Today. DOI: 10.14719/pst.11920.
