Kambing merupakan ternakan penting bagi penternak kecil di Malaysia, sama ada untuk daging atau susu. Kos makanan pekat yang tinggi menjadikan rumput hijau seperti napier sebagai asas diet yang utama. Namun, adakah napier sahaja mencukupi untuk pertumbuhan kambing yang baik? Dan bagaimana ia dibandingkan dengan rumput lain?
Artikel ini meringkaskan kajian tentang penggunaan rumput napier untuk kambing, termasuk beberapa kajian di Malaysia.
Napier Berbanding Rumput Guinea: Kajian Malaysia
Di Malaysia, rumput guinea dan rumput napier dianggap makanan hijau yang enak dan digunakan secara meluas untuk kambing [1]. Satu kajian membandingkan kedua-dua rumput ini menggunakan 14 ekor kambing Jamnapari jantan berumur lima bulan [1]. Kedua-dua kumpulan diberi kuantiti dan kualiti hampas isirung sawit (PKC) dan molases yang sama [1].
Dapatan utama [1]:
Tiada perbezaan signifikan dalam berat akhir, pertambahan berat dan pertambahan berat harian antara kedua-dua kumpulan.
Kumpulan yang diberi napier mencatat pengambilan bahan kering dan nisbah penukaran makanan (FCR) yang lebih rendah.
Dari segi ekonomi, kedua-dua rumput didapati berdaya maju untuk penternak tempatan.
Napier dengan Makanan Tambahan Tempatan
Beberapa kajian menguji gabungan napier dengan bahan tempatan seperti PKC, sisa soya dan pelepah kelapa sawit:
| Kajian | Diet | Dapatan utama |
|---|---|---|
| Kambing betina muda | Napier + 1% pelet komersial vs napier + PKC dilindungi molases + sisa soya | Pertambahan berat harian 59.0 vs 72.1 g |
| Kambing kacukan Boer | Napier, pelepah sawit, atau gabungan + sisa soya | Pelepah sawit sahaja memberikan pertumbuhan paling rendah |
| Kambing membesar | Napier segar + pelet vs silaj napier | Silaj dengan sisa soya mengehadkan prestasi |
[2] [3] [4]
Kajian oleh Abdullah dan rakan-rakan menyatakan kos makanan pekat komersial yang tinggi mengehadkan pengeluaran ternakan di Asia Tenggara, dan penggunaan sumber makanan tempatan yang cekap boleh mengurangkan kos [2]. Pengkaji menyimpulkan bahawa menambah PKC dilindungi molases dan sisa soya kepada diet berasaskan napier boleh digunakan sebagai sumber protein dan tenaga [2].
Kajian kambing kacukan Boer pula mendapati pemberian napier sahaja atau gabungan napier dan pelepah sawit menghasilkan kadar pertumbuhan yang lebih baik berbanding pelepah sawit sahaja [3].
Makanan Campuran Lengkap (TMR) untuk Anak Kambing
Kajian Malaysia terkini menilai makanan campuran lengkap (TMR) berasaskan napier untuk anak kambing Saanen sebelum cerai susu [5]. Pengkaji menyatakan kekurangan makanan dan kualiti ransum yang rendah terus mengehadkan pertumbuhan industri kambing tenusu Malaysia [5].
TMR dibuat dalam bentuk serbuk (mash) dan pelet [5]. Pelet TMR mengekalkan protein kasar dan ekstrak eter dengan lebih baik semasa penyimpanan, manakala TMR serbuk merosot secara berterusan [5]. Anak kambing yang diberi pelet TMR mencatat pertambahan berat harian tertinggi (79.44 g sehari) berbanding pelet komersial (55.56 g sehari), walaupun perbezaan ini tidak signifikan secara statistik [5].
Napier Berbanding Rumput dan Kekacang Lain
Tidak semua kajian meletakkan napier sebagai pilihan terbaik:
Kajian terhadap kambing daging kacukan Thai Native × Boer mendapati kambing yang diberi petai belalang (Leucaena) mencatat kebolehcernaan dan pertambahan berat tertinggi, walaupun napier Pakchong 1 masih dianggap alternatif yang sesuai [6].
Satu kajian mendapati rumput Brachiaria Mulato II meningkatkan berat badan sehingga 29% hingga 47% berbanding napier [7].
Kajian di Kenya mendapati kambing Galla yang diberi napier dan Brachiaria mencatat pertambahan berat lebih tinggi berbanding rumput Rhodes [8].
Kajian kambing kacukan Boer mendapati peningkatan nisbah silaj jagung kepada napier meningkatkan pengambilan bahan kering dan prestasi pertumbuhan [9].
Napier Ungu untuk Kambing
Kajian terhadap kambing kacukan Anglo-Nubian mendapati napier ungu segar menghasilkan berat akhir dan pertambahan berat harian tertinggi berbanding napier Pakchong 1 [10]. Populasi metanogen dan protozoa dalam rumen juga lebih rendah [10]. Bagi kambing tenusu Saanen kacukan, silaj napier ungu meningkatkan pengambilan bahan kering dan kebolehcernaan protein berbanding silaj Pakchong 1 dan rumput manis, serta memperbaiki komposisi susu dan tahap antioksidan dalam plasma [11].
Panduan Praktikal
Gunakan napier sebagai asas diet, tetapi tambah sumber protein dan tenaga seperti PKC, sisa soya atau makanan pekat.
Potong napier semasa masih muda untuk kualiti yang lebih baik.
Pertimbangkan kekacang seperti petai belalang sebagai pelengkap untuk meningkatkan protein.
Cuba TMR berasaskan napier dalam bentuk pelet untuk anak kambing, jika ada kemudahan.
Pantau berat badan kambing secara berkala untuk menilai keberkesanan diet.
Dapatkan nasihat Jabatan Perkhidmatan Veterinar tentang formulasi diet kambing yang seimbang.
Kesimpulan
Rumput napier merupakan makanan hijau yang sesuai dan berdaya maju untuk kambing di Malaysia, dengan prestasi yang setanding dengan rumput guinea dalam satu kajian tempatan. Gabungan napier dengan bahan tempatan seperti PKC dan sisa soya dapat meningkatkan pertumbuhan. Namun, napier sahaja tidak selalu memberikan prestasi terbaik, dan kekacang seperti petai belalang atau rumput lain kadangkala lebih unggul. Diet yang seimbang tetap menjadi kunci kepada pengeluaran kambing yang menguntungkan.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja. Keperluan pemakanan kambing berbeza mengikut baka, umur dan tujuan penternakan. Rujuk pakar pemakanan haiwan untuk formulasi diet yang sesuai.
Rujukan
[1] Tanpa nama pengarang (2018). A COMPARISON OF FEED INTAKE AND GROWTH PERFORMANCE OF GOATS FED GUINEA GRASS AND NAPIER GRASS. Unknown Journal.
[2] R. bin Abdullah et al. (2013). Feed intake, digestibility and growth performance of goats offered napier grass supplemented with molasses protected palm kernel cake and soya waste. Asian Journal of Animal and Veterinary Advances. DOI: 10.3923/ajava.2013.527.534.
[3] M. M. Rahman et al. (2015). Feed intake and growth performance of goats fed with Napier grass and oil palm frond supplemented with soya waste. Journal of Applied Animal Research. DOI: 10.1080/09712119.2014.963095.
[4] M. M. Rahman et al. (2021). Effect of Napier grass ensiled with or without inclusion of soy waste on the performance of growing goats. Journal of Tropical Resources and Sustainable Science (JTRSS). DOI: 10.47253/jtrss.v8i1.162.
[5] N. Mohd Shah et al. (2026). Nutrient stability and growth performance of pre-weaning goats fed Napier grass–based total mixed ration in mash and pellet forms. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. DOI: 10.1088/1755-1315/1592/1/012022.
[6] W. Maksiri et al. (2025). Effects of Roughage Feeding Strategies on Growth Performance Carcass Quality and Fatty Acid Composition in Meat Goats. Recent Science and Technology. DOI: 10.65411/rst.2026.267356.
[7] M. Mutimura et al. (2021). Growth, Feed Intake And Conversion Ratio of Improved Goats Fed Brachiaria Grass And Napier Grass Mixed With or Without Leucaena Leaf Meal. Unknown Journal. DOI: 10.21203/rs.3.rs-740086/v1.
[8] M. Papa et al. (2023). Feed Intake, Live Weight Gain and Meat Quality of Galla Goats Fed Different Grasses. Asian Journal of Animal and Veterinary Advances. DOI: 10.3923/ajava.2023.83.89.
[9] Khin Thida Khaing et al. (2015). Feed intake, growth performance and digestibility in goats fed whole corn plant silage and Napier grass. Unknown Journal.
[10] S. Paengkoum et al. (2025). Modulation of rumen function and microbiome by purple Napier grass: implications for enhanced growth performance and nutrient utilisation in growing goats. Italian Journal of Animal Science. DOI: 10.1080/1828051x.2025.2540001.
[11] Weerada Meethip et al. (2024). Utilization of Purple Napier Grass Silage on Milk Quality and Blood Antioxidant Activity in Lactating Dairy Goats. Animals : an Open Access Journal from MDPI. DOI: 10.3390/ani14223209.
