Bekas pesakit kanser sering berdepan dengan penurunan fungsi fizikal, perubahan berat badan dan tekanan emosi selepas rawatan. Pemakanan sihat dan aktiviti fizikal disyorkan untuk membantu pemulihan, tetapi ramai yang sukar mengekalkannya. Penyelidik di Amerika Syarikat telah menguji satu pendekatan yang unik: berkebun sayur di rumah dengan bimbingan pekebun berpengalaman.
Artikel ini meneliti dapatan program Harvest for Health dan kajian berkaitan, termasuk manfaat dan hadnya.
Mengapa Berkebun untuk Bekas Pesakit Kanser?
Bekas pesakit kanser mengalami penurunan fungsi yang lebih pantas, yang mengancam kebebasan dan kualiti hidup mereka [1]. Kajian terdahulu mencadangkan berkebun sayur mungkin memperbaiki pemakanan, aktiviti fizikal dan fungsi fizikal dalam populasi ini [1].
Program Harvest for Health menyediakan bimbingan satu lawan satu oleh Master Gardener yang diperakui untuk membantu bekas pesakit merancang dan menjaga tiga kebun sayur bermusim selama 12 bulan [2].
Kajian Rintis: Kebolehlaksanaan dan Tanda Awal
Bekas pesakit kanser warga emas. Kajian rintis terhadap 46 bekas pesakit kanser berumur 60 tahun ke atas di Alabama mendapati program ini selamat, dengan kadar pengekalan 91.3% [3]. Sebanyak 70% peserta menilai pengalaman mereka sebagai “cemerlang” dan 85% akan “melakukannya lagi” [3].
Dapatan awal menunjukkan [3]:
Pengambilan sayur dan buah meningkat kira-kira satu hidangan sehari dalam kumpulan berkebun.
Rasa dihargai (reassurance of worth) meningkat secara signifikan.
Peningkatan lilitan pinggang lebih kecil dalam kumpulan berkebun (2.30 cm berbanding 7.96 cm).
Bekas pesakit kanser payudara. Kajian rintis lain terhadap bekas pesakit kanser payudara melepasi semua sasaran kebolehlaksanaan, dengan pengekalan 95% dan kepuasan 100% [4]. Kumpulan intervensi menunjukkan peningkatan signifikan dalam aktiviti fizikal sederhana dan prestasi fizikal [4]. Kira-kira 86% peserta masih berkebun dua tahun selepas itu [4].
Ujian Rawak Terkawal Besar: Hasil Bercampur
Ujian rawak terkawal yang lebih besar melibatkan 381 bekas pesakit kanser warga emas di seluruh Alabama [1]. Dapatan utama:
| Hasil | Dapatan | Sumber |
|---|---|---|
| Indeks gabungan (pemakanan, aktiviti, fungsi) | Tiada peningkatan signifikan | [1] |
| Pengambilan sayur dan buah dalam kumpulan berkebun | Meningkat 0.3 hidangan sehari | [1] |
| Prestasi fizikal (ujian langkah dan bangun kerusi) | Lebih baik berbanding kumpulan menunggu | [1] |
| Persepsi kesihatan | Meningkat 8.4 mata | [1] |
| Kepelbagaian mikrobiom usus | Lebih tinggi | [1] |
Penting untuk difahami bahawa hasil utama kajian ini, iaitu indeks gabungan, tidak menunjukkan peningkatan signifikan [1]. Pandemik COVID-19 juga mempengaruhi kesan program [1]. Pengkaji menyatakan kajian lanjut dalam populasi lebih luas dan semasa tempoh bebas pandemik diperlukan [1].
Ujian ini menghadapi cabaran pengambilan peserta; daripada 9,708 bekas pesakit yang dihubungi, hanya 15% menunjukkan minat [5]. Protokol juga diubah suai untuk memastikan keselamatan semasa pandemik [5].
Kebun Bandar untuk Bekas Pesakit Kanser
Kajian Growing Hope menyediakan pendidikan berkumpulan dan individu serta akses menuai hasil segar di kebun bandar selama empat bulan kepada 22 bekas pesakit kanser [6]. Dapatan menunjukkan peningkatan signifikan dalam pengambilan buah dan sayur, serta pengurangan pengambilan daging merah dan diproses serta minuman bergula [6]. Tahap karotenoid kulit, glukosa darah puasa dan kolesterol bukan-HDL juga bertambah baik [6].
Namun, kajian ini hanya melibatkan satu kumpulan tanpa kumpulan kawalan, jadi keputusan perlu ditafsir dengan berhati-hati.
Penyesuaian untuk Iklim Berbeza
Program Harvest for Health telah disesuaikan untuk Arizona sebagai intervensi kebun komuniti bagi bekas pesakit kanser kulit [7]. Penyesuaian termasuk bahan intervensi yang sesuai dengan persekitaran gurun dan penekanan kepada keselamatan daripada cahaya matahari [7]. Ini menunjukkan program berkebun perlu disesuaikan dengan iklim setempat, termasuk di Malaysia yang panas dan lembap.
Pengajaran untuk Malaysia
Walaupun kajian ini dijalankan di Amerika Syarikat, prinsipnya relevan. Berkebun boleh menjadi cara yang menyeronokkan untuk menggalakkan aktiviti fizikal dan pengambilan sayur. Bimbingan daripada pekebun berpengalaman juga penting. Dalam konteks Malaysia, pegawai pertanian atau sukarelawan komuniti mungkin boleh memainkan peranan yang serupa dengan Master Gardener.
Panduan Praktikal
Dapatkan kebenaran doktor sebelum memulakan aktiviti berkebun, terutamanya selepas rawatan kanser.
Mulakan dengan kebun kecil atau pasu yang mudah dijaga.
Lindungi diri daripada cahaya matahari dengan topi, baju lengan panjang dan berkebun pada waktu pagi atau petang.
Pakai sarung tangan untuk mengelakkan luka dan jangkitan, terutamanya jika sistem imun lemah.
Basuh tangan dan hasil tuaian dengan bersih.
Elakkan bahan kimia berbahaya; jika racun perosak diperlukan, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang tanaman sayur yang mudah ditanam.
Kesimpulan
Program berkebun sayur di rumah untuk bekas pesakit kanser terbukti boleh dilaksanakan dan sangat disukai peserta. Kajian rintis menunjukkan tanda awal peningkatan pengambilan sayur, aktiviti fizikal dan rasa dihargai. Namun, ujian rawak terkawal yang lebih besar tidak menemui peningkatan signifikan dalam hasil utama, walaupun terdapat manfaat kecil dalam prestasi fizikal dan persepsi kesihatan. Berkebun boleh menjadi aktiviti sokongan yang bermakna, tetapi bukan pengganti rawatan perubatan.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perubatan. Pesakit dan bekas pesakit kanser perlu berbincang dengan doktor sebelum memulakan aktiviti fizikal atau mengubah diet.
Rujukan
[1] W. Demark-Wahnefried et al. (2024). Vegetable Gardening and Health Outcomes in Older Cancer Survivors. JAMA Network Open. DOI: 10.1001/jamanetworkopen.2024.17122.
[2] Mallory G. Cases et al. (2016). Detailed methods of two home-based vegetable gardening intervention trials to improve diet, physical activity, and quality of life in two different populations of cancer survivors. Contemporary clinical trials. DOI: 10.1016/j.cct.2016.08.014.
[3] W. Demark-Wahnefried et al. (2018). Pilot Randomized Controlled Trial of a Home Vegetable Gardening Intervention among Older Cancer Survivors shows Feasibility, Satisfaction, and Promise in Improving Vegetable and Fruit Consumption, Reassurance of Worth, and the Trajectory of Central Adiposity. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics. DOI: 10.1016/j.jand.2017.11.001.
[4] Jennifer R. Bail et al. (2018). A Home-Based Mentored Vegetable Gardening Intervention Demonstrates Feasibility and Improvements in Physical Activity and Performance Among Breast Cancer Survivors. Cancer. DOI: 10.1002/cncr.31559.
[5] Jennifer R. Bail et al. (2022). Harvest for Health, a Randomized Controlled Trial Testing a Home-Based, Vegetable Gardening Intervention Among Older Cancer Survivors Across Alabama: An Analysis of Accrual and Modifications Made in Intervention Delivery and Assessment During COVID-19. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics. DOI: 10.1016/j.jand.2022.05.005.
[6] C. Spees et al. (2016). Feasibility, Preliminary Efficacy, and Lessons Learned From a Garden-Based Lifestyle Intervention for Cancer Survivors. Cancer control : journal of the Moffitt Cancer Center. DOI: 10.1177/107327481602300314.
[7] Meghan B. Skiba et al. (2024). Adaptation and study protocol for harvest for health together Arizona: A mentored community garden intervention for survivors of cancer. Contemporary Clinical Trials Communications. DOI: 10.1016/j.conctc.2024.101290.
