Bagi rakyat Malaysia, “belum makan nasi, belum makan” bukan sekadar gurauan. Beras ialah makanan ruji, dan industri padi sering dianggap sebagai nadi keselamatan makanan negara. Namun, industri ini berdepan pelbagai cabaran, daripada produktiviti yang perlahan hingga perubahan iklim. Artikel ini merumuskan dapatan kajian tentang industri padi dan beras di Malaysia.
Kepentingan Padi dalam Dasar Negara
Satu kajian pemodelan menyatakan dasar keselamatan makanan di Malaysia sebahagian besarnya adalah tentang memastikan ketersediaan, akses dan penggunaan beras kepada masyarakat [1]. Sejak 1970-an, tiga objektif dasar telah ditetapkan: memastikan harga tinggi kepada pesawah, mencapai tahap sara diri tertentu, dan memastikan bekalan beras yang stabil dan berkualiti kepada pengguna [1].
Satu kajian lain menyatakan bahawa di Malaysia, keselamatan makanan adalah sinonim dengan kecukupan bekalan beras domestik untuk penduduk [2].
Gambaran Pengeluaran
Satu kajian menyatakan padi ditanam di atas 637,935 hektar tanah, menghasilkan 2.2 juta tan padi setahun [3]. Tahap sara diri beras negara pula masih pada 63%, dengan baki 37% diimport dari negara lain [3]. Ulasan lain menyatakan tahap sara diri berada antara 67 hingga 70% [4].
Kawasan jelapang
Kawasan jelapang memainkan peranan penting dalam meningkatkan tahap sara diri beras. Antara kawasan jelapang yang disebut dalam kajian ialah [3]:
Lembaga Kemajuan Pertanian Muda (MADA)
Lembaga Kemajuan Pertanian Kemubu (KADA)
Kemasin Semerak
Terengganu Utara (KETARA)
Kawasan Pembangunan Pertanian Bersepadu (IADA) di Semenanjung dan Borneo
Cabaran Utama Industri Padi
Masalah pengeluaran
Ulasan tentang industri padi menyatakan sistem pengeluaran beras Malaysia telah lama menghadapi pelbagai cabaran, termasuk cuaca ekstrem, kesuburan tanah dan pengurusan nutrien yang lemah, kurang kesedaran dan pengetahuan petani, keraguan terhadap bahan tanaman ubah suai genetik, dan penggunaan teknologi yang lemah [4].
Produktiviti yang perlahan
Kajian pemodelan menyatakan bahawa selepas kejayaan Revolusi Hijau pada 1970-an, kadar perubahan tahunan produktiviti padi semakin perlahan [1]. Menjelang 1990-an, budaya intensif bahan kimia yang diperkenalkan semasa Revolusi Hijau mula memberi kesan, dengan bukti pengurangan kesuburan tanah dan kualiti air [1]. Kajian itu juga menyatakan petani Malaysia kekal dengan amalan konvensional disebabkan perkhidmatan pengembangan yang lemah [1].
Campur tangan kerajaan yang mendalam
Untuk mencapai objektif dasar, kerajaan melaksanakan rejim perlindungan menggunakan instrumen seperti kawalan harga (ladang dan runcit), subsidi dan pemindahan pendapatan, pelesenan dan monopoli import [1]. Kajian itu menyatakan campur tangan ini mendalam dan meluas sehingga industri menjadi sangat terherot dan mula menunjukkan ketegaran dan ketidakcekapan [1].
Gangguan pandemik
Semasa fasa awal pandemik COVID-19, Malaysia mengalami trend import beras yang tidak menentu dan menghadapi kesukaran mendapatkan rakan dagang beras yang komited [4].
Perubahan Iklim dan Padi
Ulasan tentang kesan perubahan iklim mendapati suhu minimum di kawasan jelapang meningkat antara 0.3°C hingga 0.5°C, dan suhu maksimum antara 0.2°C hingga 0.3°C, setiap dekad [5]. Pada masa yang sama, hujan menunjukkan trend meningkat [5]. Kajian itu menyimpulkan bahawa perubahan iklim merupakan ancaman serius kepada pengeluaran padi, yang akhirnya akan menjejaskan keselamatan makanan [5].
Penyelesaian yang Dicadangkan
| Cadangan | Sumber |
|---|---|
| Lebih banyak penyelidikan untuk varieti hasil tinggi dan padi hibrid | [1] |
| Peralihan beransur-ansur kepada baja bio | [1] |
| Meningkatkan intensiti tanaman | [1] |
| Pendekatan pengembangan baharu melalui sekolah lapangan petani | [1] |
| Meningkatkan keupayaan adaptasi pesawah terhadap perubahan iklim | [5] |
| Penggunaan teknologi pertanian pintar | [2] |
Kajian pemodelan mendapati peralihan beransur-ansur kepada baja bio, pembiayaan R&D untuk padi hibrid berhasil tinggi dan peningkatan intensiti tanaman menjanjikan peningkatan produktiviti [1].
Teknologi pintar
Satu kajian meneroka penggunaan pertanian pintar dalam kalangan pesawah di IADA Barat Laut Selangor [2]. Pertanian pintar menggabungkan teknologi maklumat dan komunikasi ke dalam jentera moden seperti IoT, dron dan kecerdasan buatan [2].
Kajian lain terhadap 229 pesawah di kawasan yang sama mendapati kebanyakan petani mempunyai kesedaran IoT pada tahap sederhana [6]. Petani berpendapatan lebih tinggi lebih cenderung untuk melabur, manakala setiap tahun tambahan umur mengurangkan kesanggupan membayar sebanyak 0.61% [6].
Analisis Dasar Jangka Panjang
Kajian data siri masa 1964 hingga 2021 mendapati Dasar Pertanian Negara Ketiga dan Keempat mengukuhkan pengaruh eksport dan import makanan terhadap keselamatan makanan [7]. Pengkaji mencadangkan penggubalan Dasar Pertanian Negara baharu dengan menggabungkan strategi berkesan daripada Rancangan Malaysia Pertama hingga Ketiga serta Dasar Pertanian Negara Ketiga [7].
Panduan Praktikal untuk Pesawah
1. Ikuti program pengembangan. Sekolah lapangan petani dan pendekatan “belajar sambil buat” dicadangkan untuk mengurangkan jurang produktiviti [1].
2. Uruskan kesuburan tanah. Pengurusan nutrien yang lemah ialah salah satu cabaran utama [4]. Lakukan analisis tanah dan ikut cadangan pembajaan.
3. Bersedia untuk perubahan iklim. Ambil tahu tentang varieti dan amalan yang lebih tahan terhadap cuaca ekstrem.
4. Terokai teknologi. Pertimbangkan teknologi pintar yang sesuai dengan skala dan bajet.
5. Guna racun dengan betul. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI, serta pihak berkuasa kawasan jelapang masing-masing.
Kesimpulan
Industri padi kekal sebagai teras keselamatan makanan Malaysia, tetapi tahap sara diri beras masih belum mencukupi. Kajian mengenal pasti cabaran seperti produktiviti yang perlahan, kemerosotan kesuburan tanah, perkhidmatan pengembangan yang lemah, campur tangan dasar yang mendalam dan ancaman perubahan iklim. Penyelidikan varieti baharu, amalan lestari, pengembangan yang lebih berkesan dan teknologi pintar dicadangkan sebagai jalan ke hadapan.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat agronomi atau dasar. Angka statistik dipetik daripada kajian yang dirujuk dan mungkin telah berubah.
Rujukan
[1] B. K. Bala et al. (2014). Modelling of food security in Malaysia. Simul. Model. Pract. Theory. DOI: 10.1016/j.simpat.2014.06.001.
[2] N. K. Zaman et al. (2023). Adoption of Smart Farming Technology Among Rice Farmers. Journal of Advanced Research in Applied Sciences and Engineering Technology. DOI: 10.37934/araset.29.2.268275.
[3] N. M. Idris et al. (2025). Barriers to Sustainable Rice Farming and Food Security in Malaysia’s Primary Granary Zones. International Journal of Research and Innovation in Social Science. DOI: 10.47772/ijriss.2025.915ec0043.
[4] Deivaseeno Dorairaj et al. (2023). Rice and paddy industry in Malaysia: governance and policies, research trends, technology adoption and resilience. Unknown Journal. DOI: 10.3389/fsufs.2023.1093605.
[5] R. B. Radin Firdaus et al. (2020). Paddy, rice and food security in Malaysia: A review of climate change impacts. Cogent Social Sciences. DOI: 10.1080/23311886.2020.1818373.
[6] N. Ruslan et al. (2026). Determinants of Farmers’ Willingness to Pay for IoT Adoption in Rice Farming: Evidence from Malaysia. Journal of Information and Communication Technology. DOI: 10.32890/jict2026.25.2.1.
[7] Tanpa nama pengarang (2025). Sustaining Malaysia’s Rice Economy: The Role of Economic Drivers in Food Security. Jurnal Ekonomi Malaysia. DOI: 10.17576/jem-2025-5902-2.
