Pengenalan
Dengan cuaca panas dan lembap sepanjang tahun, rakyat Malaysia terdedah kepada kehilangan air melalui peluh, dan risiko ini lebih tinggi dalam kalangan warga emas (pengetahuan am). Dehidrasi pada warga emas boleh menyebabkan keletihan, kekeliruan, sembelit dan jangkitan saluran kencing, malah kemasukan ke hospital (pengetahuan am). Buah berair seperti tembikai, oren, betik dan nanas sering disarankan sebagai cara “makan air”. Namun, sejauh manakah bukti saintifik menyokong peranan buah dalam hidrasi warga emas?
Artikel ini berasaskan kajian bertajuk “Assessment of water intake from food and beverages by elderly in Poland” (Drywie? dan Galon, 2016), yang dijalankan di Poland. Objektifnya ialah menilai pengambilan air daripada makanan dan minuman dalam kalangan warga emas yang hidup bebas. Kajian sokongan terdiri daripada kajian warga emas aktif di Portugal (Gonçalves et al., 2016), kajian warga emas dengan gangguan neurokognitif (Queirós et al., 2023), laporan pengambilan air warga emas yang tinggal dalam komuniti (Zizza et al., 2009) dan ulasan kritikal saranan pengambilan cecair bagi warga berusia lebih 65 tahun (Masot et al., 2020). Perlu ditegaskan dari awal: tiada kajian yang diperoleh mengukur sumbangan buah secara khusus kepada hidrasi warga emas. Bukti yang ada berkaitan air daripada makanan secara keseluruhan, dan buah ialah sebahagian daripadanya.
Sorotan Kajian Lepas
Jéquier dan Constant (2010) mengulas fisiologi keseimbangan air dan menonjolkan saranan baharu berkaitan keperluan air, dengan menekankan air sebagai nutrien penting. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (2010) pula menetapkan nilai rujukan diet bagi air mengikut kumpulan umur, dan menetapkan pengambilan mencukupi (AI) yang sama bagi warga emas seperti orang dewasa.
Dari sudut penuaan, Ferry (2005) menyatakan bahawa perubahan metabolisme air dengan penuaan dan ketidakseimbangan cecair dalam warga emas yang lemah ialah faktor utama yang perlu dipertimbangkan dalam pencegahan dehidrasi. Zizza et al. (2009) menjelaskan bahawa deria dahaga berkurangan dengan usia, mungkin akibat perubahan aktiviti osmoreseptor, dan ramai warga emas sengaja mengelak minum kerana bimbang inkontinens pada waktu malam. Penuaan juga dikaitkan dengan atrofi buah pinggang, penurunan kadar penapisan glomerulus dan keupayaan memekatkan air kencing yang berkurangan.
Ahmed dan Haboubi (2010) menegaskan kepentingan penilaian pemakanan untuk mengenal pasti pesakit berisiko, dengan alat Malnutrition Universal Screening Tool biasa digunakan, serta keperluan merawat punca seperti penyakit kronik, kemurungan, ubat-ubatan dan pengasingan sosial. Lichtenstein et al. (2008) mencadangkan Modified MyPyramid for Older Adults yang menekankan makanan kaya nutrien dan serat dalam setiap kumpulan, serta sumber makanan berbanding suplemen.
Dapatan Utama
Lelaki warga emas tidak mencapai saranan. Drywie? dan Galon (2016) mengkaji 138 sukarelawan lelaki dan wanita berusia 60 hingga 90 tahun dari Warsaw dan Plock, menggunakan rekod makanan 3 hari (dua hari bekerja dan satu hari hujung minggu) pada April hingga Jun 2012. Purata jumlah pengambilan air wanita memenuhi saranan EFSA (2000 mL/hari), tetapi lelaki tidak, iaitu kurang kira-kira 200 mL/hari daripada saranan 2500 mL/hari. Berdasarkan kriteria air per tenaga (mL/kcal), 51% wanita dan 75% lelaki tidak memenuhi saranan. Warga emas yang masih bekerja atau belajar di Universiti Usia Ketiga mengambil kurang air daripada minuman, dan mungkin merupakan kumpulan berisiko dehidrasi.
Air daripada makanan hampir separuh. Gonçalves et al. (2016) mengkaji 74 individu (28 lelaki) berusia 60 hingga 83 tahun yang aktif secara fizikal di Portugal, menggunakan sampel air kencing 24 jam dan ingatan semula makanan 24 jam. Kurang daripada 10% peserta dikategorikan sebagai kurang terhidrat atau berisiko. Air daripada makanan menyumbang hampir separuh jumlah pengambilan air: 47% bagi wanita dan 48% bagi lelaki. Abstrak terpotong sebelum pecahan mengikut kumpulan makanan.
Warga emas dengan gangguan neurokognitif. Queirós et al. (2023) mengkaji 30 peserta berusia 60 tahun ke atas. Sebanyak 30% mempunyai status hidrasi tidak mencukupi, dan 68.4% wanita serta 77.8% lelaki tidak mencapai nilai rujukan jumlah pengambilan air. Air kosong (23%) diikuti sup (17%) paling banyak menyumbang, manakala sayur (2%) dan minuman beralkohol/lain (3%) paling sedikit. Abstrak tidak melaporkan sumbangan buah.
Saranan khusus warga emas. Masot et al. (2020) mendapati purata pengambilan cecair warga berusia lebih 65 tahun berjulat 311 hingga 2390 mL/hari. Mereka mencadangkan garis panduan ESPEN dan EFSA; jika kira-kira 20% cecair datang daripada makanan, saranan EFSA bersamaan ESPEN: 1.6 L/hari bagi wanita dan 2.0 L/hari bagi lelaki.
| Penunjuk | Nilai | Sumber |
|---|---|---|
| Saranan EFSA wanita / lelaki | 2000 / 2500 mL/hari | Drywie? dan Galon (2016) |
| Tidak capai saranan (mL/kcal), wanita / lelaki | 51% / 75% | Drywie? dan Galon (2016) |
| Air daripada makanan, wanita / lelaki | 47% / 48% | Gonçalves et al. (2016) |
| Status hidrasi tidak mencukupi (NCD) | 30% | Queirós et al. (2023) |
| Saranan cecair (ESPEN) wanita / lelaki | 1.6 / 2.0 L/hari | Masot et al. (2020) |
Perbincangan
Bukti menunjukkan bahawa ramai warga emas, terutamanya lelaki dan mereka yang mempunyai gangguan neurokognitif, tidak mencapai saranan pengambilan air. Pada masa yang sama, makanan menyumbang bahagian yang besar, dengan anggaran sekitar 20% dalam ulasan Masot et al. (2020) hingga 47–48% dalam kajian Portugal. Variasi ini mungkin mencerminkan perbezaan diet; contohnya, sup menjadi sumber penting dalam kajian Queirós et al. (2023).
Jawapan jujur kepada soalan tajuk ialah tiada kajian dalam carian ini yang mengukur sumbangan buah secara khusus kepada hidrasi warga emas. Buah berair seperti tembikai dan oren secara umumnya mengandungi air yang tinggi (pengetahuan am), dan oleh itu boleh menjadi sebahagian daripada “air daripada makanan”. Namun, bukti di sini tidak membolehkan kita menyatakan berapa banyak buah menyumbang atau sama ada buah lebih berkesan daripada minuman. Semua kajian juga dari Eropah atau tidak menyatakan negara; tiada kajian Malaysia atau Asia ditemui, sedangkan iklim panas di negara ini mungkin meningkatkan keperluan air (pengetahuan am).
Dalam amalan, buah boleh menjadi strategi tambahan yang menarik bagi warga emas yang kurang minum kerana kurang dahaga atau bimbang inkontinens. Namun, pesakit kegagalan jantung atau penyakit buah pinggang yang dihadkan pengambilan cecair atau kalium, dan pesakit diabetes, perlu mengikut nasihat doktor atau pakar dietetik tentang jenis dan jumlah buah.
Implikasi kepada Penjaga dan Agensi
1. Galakkan warga emas minum air secara berjadual, tanpa menunggu rasa dahaga.
2. Sertakan buah berair dan sup dalam hidangan harian sebagai sumber air tambahan, bukan pengganti minuman.
3. Beri perhatian khusus kepada warga emas lelaki, yang aktif bekerja atau belajar, dan yang mempunyai gangguan neurokognitif.
4. Pesakit jantung, buah pinggang atau diabetes perlu merujuk doktor atau pakar dietetik sebelum menambah buah atau cecair.
5. Agensi kesihatan dan pertanian boleh menyokong kajian tempatan tentang sumbangan buah tropika kepada hidrasi warga emas.
Kesimpulan
Kajian Drywie? dan Galon (2016) di Poland mendapati 75% lelaki dan 51% wanita warga emas tidak memenuhi saranan pengambilan air berdasarkan tenaga, dan kajian lain menunjukkan masalah serupa. Makanan menyumbang sekitar 20% hingga hampir separuh daripada jumlah air yang diambil. Buah berair berpotensi membantu sebagai sebahagian daripada air daripada makanan, tetapi tiada data khusus buah bagi warga emas ditemui dalam carian ini. Minuman yang mencukupi tetap menjadi asas hidrasi.
Rujukan
1. Drywie?, M., & Galon, K. (2016). Assessment of water intake from food and beverages by elderly in Poland. Roczniki Pa?stwowego Zak?adu Higieny.
2. Gonçalves, A., Silva, J., Carvalho, J., et al. (2016). Urinary hydration biomarkers and water sources in free-living elderly. Nutrición Hospitalaria. https://doi.org/10.20960/NH.311
3. Queirós, C., Machado, F. B., Barros, D., et al. (2023). Urinary hydration biomarkers and water sources in older adults with neurocognitive disorder. Nutrients. https://doi.org/10.3390/nu15030548
4. Zizza, C. A., Ellison, K. J., & Wernette, C. M. (2009). Total water intakes of community-living middle-old and oldest-old adults. Journals of Gerontology Series A: Biological Sciences and Medical Sciences. https://doi.org/10.1093/GERONA/GLN045
5. Masot, O., Miranda, J., Lavedán Santamaría, A., et al. (2020). Fluid intake recommendation considering the physiological adaptations of adults over 65 years: A critical review. Nutrients. https://doi.org/10.3390/NU12113383
6. Jéquier, E., & Constant, F. (2010). Water as an essential nutrient: The physiological basis of hydration. European Journal of Clinical Nutrition. https://doi.org/10.1038/EJCN.2009.111
7. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies. (2010). Scientific opinion on dietary reference values for water. EFSA Journal. https://doi.org/10.2903/J.EFSA.2010.1459
8. Ferry, M. (2005). Strategies for ensuring good hydration in the elderly. Nutrition Reviews. https://doi.org/10.1111/J.1753-4887.2005.TB00151.X
9. Ahmed, T., & Haboubi, N. (2010). Assessment and management of nutrition in older people and its importance to health. Clinical Interventions in Aging. https://doi.org/10.2147/CIA.S9664
10. Lichtenstein, A. H., Rasmussen, H., Yu, W. W., Epstein, S. R., & Russell, R. M. (2008). Modified MyPyramid for older adults. Journal of Nutrition. https://doi.org/10.1093/JN/138.1.5
Sumber carian: SciSpace Literature Review (mod High Quality), November 2026.
Kata kunci: hidrasi, warga emas, dehidrasi, pengambilan air, air daripada makanan, buah berair, EFSA, penuaan
