Rintangan Racun Serangga pada Ulat Plutella: Mengapa Semburan Kerap Gagal

Ulat Plutella xylostella (diamondback moth) terkenal kerana keupayaannya membina rintangan terhadap racun serangga. Satu ulasan menyifatkannya sebagai perosak serangga paling merosakkan bagi famili Brassicaceae di dunia [1]. Satu lagi ulasan menyatakan ia ialah serangga tanaman pertama yang dilaporkan rintang terhadap DDT, dan kini di banyak kawasan pengeluaran sayuran kubis-kubisan, ia menunjukkan rintangan yang ketara terhadap hampir setiap racun serangga sintetik yang digunakan di ladang [2].

Artikel ini meneliti kajian tentang rintangan racun serangga pada ulat Plutella, mekanismenya, dan langkah pengurusan rintangan yang dicadangkan.

Sejarah Rintangan

Satu ulasan menyatakan rintangan terhadap DDT pertama kali ditemui di Lembang pada 1953 [1]. Ulasan yang sama menyatakan rintangan berlaku akibat penggunaan racun serangga daripada pelbagai kumpulan secara tidak rasional, yang menyebabkan kadar penggunaan lebih tinggi, keberkesanan berkurangan dan kegagalan kawalan [1].

Di Malaysia, penggunaan racun secara berleluasa telah menyebabkan rintangan terhadap hampir semua kelas racun, termasuk organofosfat, karbamat, piretroid, asilurea dan Bacillus thuringiensis [3]. Satu kajian lain di Cameron Highlands melaporkan bukti rintangan terhadap produk berasaskan B. thuringiensis dan abamektin [4].

Satu ulasan menyatakan di sesetengah bahagian dunia, pengeluaran sayuran kubis-kubisan secara ekonomik hampir mustahil kerana kegagalan kawalan racun serangga [2].

Amalan Petani di Cameron Highlands

Satu tinjauan ke atas 99 petani kobis di lima zon di Cameron Highlands mendapati [5]:

Ulat Plutella masih perosak utama kobis, dan lebih 90% petani menggunakan racun untuk mengawalnya.
Terdapat 11 jenis racun serangga digunakan, dan setiap petani biasanya menggunakan 3 hingga 4 jenis dalam satu musim.
Racun berketoksikan tinggi dan rendah sama-sama biasa digunakan.
Semburan lebih kerap dilakukan semasa musim hujan.

Rintangan di Negara Lain

Jepun. Satu populasi ulat dari Jepun menunjukkan rintangan lebih 150 kali ganda terhadap emamektin benzoat [6]. Strain ini juga rintang terhadap abamektin, lepimektin, klorantraniliprol, lufenuron, spinetoram, indoksakarb, fipronil dan lambda-sihalotrin, iaitu profil rintangan berbilang yang luar biasa [6].

China. Satu kajian pemantauan di lapan wilayah di China mendapati rintangan tinggi terhadap beta-sipermetrin, dan rintangan sederhana hingga tinggi terhadap indoksakarb, abamektin dan klorfluazuron [7]. Namun, rintangan terhadap spinetoram, klorfenapir dan Bacillus thuringiensis rendah di kebanyakan wilayah [7].

India. Satu kajian di Andhra Pradesh mendapati nisbah rintangan 9.8 hingga 13.1 bagi tolfenpirad dan 5.3 hingga 10.2 bagi emamektin benzoat [8]. Satu ulasan tentang keadaan di India menyatakan rintangan terhadap fenvalerat (66 hingga 100%) kini meluas, dengan masalah utama ialah penggunaan racun berlebihan dan penanaman kobis serta kubis bunga secara berterusan [9].

Arizona, Amerika Syarikat. Satu kajian mendapati klorantraniliprol tidak lagi mengawal ulat pada kadar ladang dalam populasi dari ladang yang ditanam dengan anak benih semaian [10]. Namun, rintangan ini tidak seragam dan tidak berterusan selepas wabak 2016 [10].

Bagaimana Rintangan Berlaku?

Satu ulasan ke atas kajian 1997 hingga 2019 mendapati [11]:

84% kajian mengesahkan rintangan diwarisi secara autosom.
Rintangan metabolik (penguraian racun oleh enzim) lebih lazim berbanding perubahan pada sasaran racun.
Rintangan sering dikaitkan dengan kos biologi yang tinggi kepada serangga.

Kajian di India mendapati rintangan tolfenpirad dikaitkan dengan peningkatan aktiviti enzim glutation-S-transferase, manakala rintangan emamektin benzoat dikaitkan dengan peningkatan enzim karboksilesterase [8].

Bakteria usus. Satu kajian mendapati bakteria usus Enterococcus sp. meningkatkan rintangan ulat terhadap klorpirifos, manakala Serratia sp. mengurangkannya [12]. Pengkaji menyatakan mekanisme utama bukan penguraian racun secara langsung oleh bakteria, tetapi mungkin melalui kesan terhadap sistem imun [12].

Rintangan Boleh Berkurang

Kajian di India mendapati nilai LC50 menurun dalam generasi berturut-turut yang dibiakkan tanpa tekanan racun, menunjukkan pemulihan sebahagian kerentanan [8].

Kawalan Kimia Tidak Selalu Berkesan

Satu kajian ladang mendapati tiada perbezaan signifikan dalam populasi larva dan pupa antara rawatan racun yang diuji berbanding kawalan [13]. Kajian ini melaporkan kerugian hasil kobis akibat ulat Plutella boleh melebihi 80% [13]. Tempoh kritikal serangan dikesan pada peringkat sebelum pembentukan kepala (kurang daripada 30 hari selepas tanam) [13].

Langkah Pengurusan Rintangan

Kajian-kajian ini mencadangkan:

Giliran racun serangga dengan cara tindakan yang berbeza, digabungkan dengan kaedah bukan kimia [8].
Pemantauan rintangan secara berkala [8] [9].
Rangkaian pemantauan dan pengurusan rintangan, serta penggunaan agen kawalan alternatif seperti parasitoid dan virus granulosis [9].
Pengurusan rintangan yang ketat, terutamanya bagi anak benih semaian [10].
Program pengurusan perosak bersepadu berasaskan musuh semula jadi [2].

Bagi kawalan kimia, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang giliran racun dan pengurusan perosak bersepadu bagi kobis.

Kesimpulan

Ulat Plutella telah membina rintangan terhadap hampir semua kelas racun serangga, termasuk racun baharu dan Bacillus thuringiensis, di pelbagai negara termasuk Malaysia. Rintangan kebanyakannya melibatkan enzim yang menguraikan racun. Penggunaan racun yang kerap dan bercampur mempercepatkan masalah ini. Giliran racun, pemantauan rintangan dan pengurusan perosak bersepadu berasaskan musuh semula jadi disyorkan untuk memanjangkan keberkesanan racun yang ada.

Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat agronomi khusus. Pilihan racun perlu mengikut cadangan pihak berkuasa tempatan.

Rujukan

[1] Sumaya Mubashir, Devina Seram (Tanpa tahun). Insecticidal resistance in diamondback moth (Plutella xylostella): A review. https://consensus.app/papers/details/c116d8273c865ca5b30b266ca6f89466/

[2] M. Sarfraz, A. Keddie, and L. Dosdall (2005). Biological control of the diamondback moth, Plutella xylostella: A review. Biocontrol Science and Technology. DOI: 10.1080/09583150500136956. https://consensus.app/papers/details/ac1292356ab25cdd89d5d92d14acf182/

[3] Syed, A. Sivapragasam et al. (2009). Classical biological control of diamondback moth : the Malaysian experience. Unknown Journal. https://consensus.app/papers/details/7fbb3b9e322253578df789bf735fbda4/

[4] R. Verkerk and D. J. Wright (1997). Field-based studies with the diamondback moth tritrophic system in Cameron Highlands of Malaysia: Implications for pest management. International Journal of Pest Management. DOI: 10.1080/096708797228942. https://consensus.app/papers/details/459829a548f857108a05ccd223f3050e/

[5] N. Mazlan and J. Mumford (2004). Insecticide use in cabbage pest management in the Cameron Highlands, Malaysia. Crop Protection. DOI: 10.1016/j.cropro.2004.06.005. https://consensus.app/papers/details/5fe2b0bc747c57768487a2408fae9f6f/

[6] Maria Oplopoiou, Jan Elias et al. (2023). Characterization of emamectin benzoate resistance in the diamondback moth, Plutella xylostella (Lepidoptera: Plutellidae). Pest management science. DOI: 10.1002/ps.7778. https://consensus.app/papers/details/03c9d51dc1b758fc9b6d061a71f9a028/

[7] Jing Wang, Xiao-Bin Zheng et al. (2021). Insecticide Resistance Monitoring of the Diamondback Moth (Lepidoptera: Plutellidae) Populations in China. Journal of Economic Entomology. DOI: 10.1093/jee/toab027. https://consensus.app/papers/details/85685f07549e557aa4cdefc3e25c909b/

[8] Anusha Nitta, T. Boopathi, and Jawahar Reddy Ankireddy (2025). Evaluation of Insecticide Resistance and Associated Enzyme Activity in Field Populations of Diamondback Moth (Plutella?xylostella). Journal of Applied Toxicology. DOI: 10.1002/jat.70037. https://consensus.app/papers/details/420c473fdfc757aa81929cc4b11d5d4e/

[9] A. Regupathy (2009). Insecticide resistance in diamondback moth ( DBM ) , Plutella xylostella ( L . ) : status and prospects for its management in India. Unknown Journal. https://consensus.app/papers/details/bdfa5c61d07e51dd86feea2dadaf4fa2/

[10] Wilfrid Calvin and John C. Palumbo (2024). Chlorantraniliprole resistance associated with diamondback moth (Lepidoptera: Plutellidae) outbreaks in Arizona Brassica crops. Journal of Economic Entomology. DOI: 10.1093/jee/toae212. https://consensus.app/papers/details/047f80e7c1ba5aa6b5da82576f8caf35/

[11] Ansa Banazeer, M. Afzal et al. (2021). Status of insecticide resistance in Plutella xylostella (Linnaeus) (Lepidoptera: Plutellidae) from 1997 to 2019: cross-resistance, genetics, biological costs, underlying mechanisms, and implications for management. Phytoparasitica. DOI: 10.1007/s12600-021-00959-z. https://consensus.app/papers/details/68e9abbb63ae548382d3a95898c0f729/

[12] Xiao-Feng Xia, Bo Sun et al. (2018). Gut Microbiota Mediate Insecticide Resistance in the Diamondback Moth, Plutella xylostella (L.). Frontiers in Microbiology. DOI: 10.3389/fmicb.2018.00025. https://consensus.app/papers/details/b9b17e6a41eb594fa83ae4f56bfbaad8/

[13] Tekle Lombamo and Silas Chiko (2021). Evaluation of Insecticides for the Management of Diamondback Moth, (Plutella xylostella (L.) (Lepidoptera: Plutellidae) on Cabbage under Field Condition. Journal of Biology, Agriculture and Healthcare. DOI: 10.7176/jbah/11-23-04. https://consensus.app/papers/details/09820d4ffc275297bc7af4bc6ed4214f/