Ramai yang menanam pokok daun kari di halaman rumah, dan ada juga yang menanam pokok limau di sebelahnya. Namun, penanam limau perlu tahu satu fakta penting: pokok daun kari ialah antara perumah kegemaran kutu psilid sitrus Asia (Diaphorina citri), iaitu serangga yang membawa penyakit huanglongbing (HLB) atau penyakit pucuk hijau limau. Menariknya, kajian terkini mendapati daun kari mungkin boleh digunakan sebagai “tanaman perangkap” untuk melindungi kebun limau. Artikel ini menerangkan hubungan antara daun kari, psilid dan HLB berdasarkan kajian.
Apa Itu HLB dan Psilid Sitrus Asia?
Huanglongbing (HLB) dianggap sebagai penyakit limau yang paling serius di dunia. Penyakit ini dikaitkan dengan bakteria Candidatus Liberibacter asiaticus (CLas) yang dibawa oleh psilid sitrus Asia [1]. Kawalan kimia intensif terhadap psilid merupakan strategi utama pengurusan HLB, tetapi ia mahal, tidak mampan dan secara umumnya tidak berkesan [1].
Daun Kari: Perumah Kegemaran Psilid
Kajian di Amerika Utara mendapati psilid sitrus Asia lebih memilih kemuning (Murraya spp.) dan daun kari untuk makan dan membiak dalam ujian pilihan [2]. Kajian di Bhutan pula mendapati [3]:
Psilid bertelur pada semua empat tumbuhan perumah yang diuji.
Psilid melengkapkan kitaran hidup paling cepat pada daun kari, iaitu purata 13.33 hari.
Daun kari merupakan tumbuhan paling berkesan menarik psilid, diikuti kemuning.
Psilid sangat tertarik untuk makan pada daun muda daun kari [4].
Kabar Baik: Daun Kari Kebal terhadap Bakteria HLB
Walaupun psilid suka daun kari, bakteria HLB tidak boleh membiak di dalamnya. Satu kajian menguji keupayaan psilid yang dibiakkan pada pokok limau berpenyakit untuk memindahkan bakteria CLas kepada pelbagai tumbuhan [5]:
| Tumbuhan | Kadar pemindahan maksimum |
|---|---|
| Anak pokok limau manis Valencia | 83.3% |
| Kemuning (M. paniculata) | 33.3% |
| Daun kari (M. koenigii) | Tiada pemindahan |
Penyelidik menyimpulkan daun kari kebal terhadap CLas dan merupakan calon yang sangat baik sebagai tanaman perangkap [5]. Kajian transkriptom 2025 turut mengesahkan bahawa daun kari mempunyai rintangan lengkap terhadap HLB, berbanding rintangan separa pada kemuning [6].
Konsep “Tarik dan Bunuh”
Racun sistemik
Satu kajian menguji racun serangga sistemik (tiametoksam, tiametoksam bersama klorantraniliprol, dan imidakloprid) yang disiram ke tanah pokok daun kari [7]:
Racun ini mengawal psilid dewasa untuk tempoh yang lama.
Di ladang, keberkesanan menurun selepas 42 hari, tetapi dalam rumah perlindungan, kematian psilid kekal tinggi hingga hari ke-154.
Pada dos sub-maut, psilid tidak bertelur pada pokok yang dirawat.
Penyelidik menyimpulkan sistem “tarik dan bunuh” menggunakan pokok daun kari dan racun sistemik berkesan dan menyumbang kepada pengurusan bersepadu HLB [7].
Daun kari transgenik
Penyelidik juga menghasilkan pokok daun kari transgenik yang mengekspresikan protein racun bakteria Cry1Ba1. Usus psilid yang makan pokok transgenik ini rosak teruk, menunjukkan potensi penggunaannya sebagai pokok perangkap di dalam atau bersebelahan kebun limau [4]. Namun, kadar kejayaan transformasi adalah rendah, iaitu 0.89% [4].
Kaitan dengan Malaysia
HLB dianggap penyakit limau paling serius di dunia dan julat geografinya semakin meluas [1]. Bagi pekebun limau di Malaysia, dapatan ini membawa dua mesej:
1. Pokok daun kari menarik psilid, jadi pokok daun kari yang tidak diurus berhampiran kebun limau boleh menjadi tempat pembiakan psilid [3][2].
2. Daun kari tidak membawa bakteria HLB, jadi jika diurus dengan betul, ia berpotensi digunakan sebagai tanaman perangkap [5].
Perlu diingat bahawa psilid yang telah membawa bakteria daripada pokok limau berpenyakit masih boleh terbang ke pokok limau lain. Kajian tentang strategi tanaman perangkap juga kebanyakannya dijalankan di luar Malaysia.
Kawalan Biologi
Selain racun, kajian lain mendapati hama pemangsa Amblyseius herbicolus mengurangkan populasi psilid sebanyak kira-kira 85% pada pokok kemuning apabila disediakan debunga sebagai makanan alternatif [8]. Kajian juga mendapati terpenoid daripada pokok gajus mengurangkan tarikan psilid kepada pokok perumah [9].
Panduan untuk Pekebun Limau
1. Pantau pokok daun kari berhampiran kebun limau untuk kehadiran psilid, terutamanya pada pucuk muda [4].
2. Pertimbangkan daun kari sebagai tanaman perangkap hanya dengan program kawalan yang sesuai [7].
3. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
4. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang pengurusan HLB dan psilid di kawasan anda.
5. Jangan bawa masuk anak pokok dari kawasan yang dijangkiti HLB tanpa pemeriksaan.
Psilid dan Enzim Detoksifikasi
Satu lagi aspek yang dikaji ialah bagaimana tumbuhan perumah mempengaruhi daya tahan psilid terhadap racun. Kajian yang membiakkan psilid pada limau manis, daun kari dan kemuning selama 12 generasi mendapati aktiviti enzim detoksifikasi P450 lebih tinggi dalam psilid yang dibiakkan pada kemuning berbanding daun kari atau limau [10]. Namun, perubahan ini tidak berkait dengan perubahan kematian psilid apabila dirawat dengan racun fenpropatrin [10]. Ini menunjukkan bahawa psilid yang hidup pada daun kari tidak semestinya menjadi lebih tahan racun, walaupun kajian lanjut masih diperlukan.
Kesimpulan
Pokok daun kari ialah perumah kegemaran psilid sitrus Asia, tetapi kebal terhadap bakteria HLB. Gabungan ciri ini menjadikannya calon tanaman perangkap yang menarik, dan kajian menunjukkan sistem “tarik dan bunuh” dengan racun sistemik berkesan. Namun, tanpa pengurusan yang betul, pokok daun kari berhampiran kebun limau boleh menjadi tempat pembiakan psilid.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat pertanian khusus. Kajian yang dirujuk dijalankan di luar Malaysia. Pekebun perlu merujuk Jabatan Pertanian dan MARDI untuk program kawalan HLB yang diluluskan.
Rujukan
[1] David G. Hall et al. (2013). Asian citrus psyllid, Diaphorina citri, vector of citrus huanglongbing disease. Entomologia Experimentalis et Applicata. DOI: 10.1111/eea.12025.
[2] M. Sétamou et al. (2016). Suitability of native North American Rutaceae to serve as host plants for the Asian citrus psyllid (Hemiptera: Liviidae). Journal of Applied Entomology. DOI: 10.1111/jen.12300.
[3] Umang Deep Rai et al. (2025). Evaluation of Host Plant Preferred by Asian Citrus Psyllid – Diaphorina citri. bioRxiv. DOI: 10.1101/2025.03.04.641519.
[4] Seyed Ali Ravanfar et al. (2022). Genetic Modification of Bergera koenigii for Expression of the Bacterial Pesticidal Protein Cry1Ba1. Frontiers in Plant Science. DOI: 10.3389/fpls.2022.899624.
[5] V. H. Beloti et al. (2018). The Asian Citrus Psyllid Host Murraya koenigii Is Immune to Citrus Huanglongbing Pathogen ‘Candidatus Liberibacter asiaticus’. Phytopathology. DOI: 10.1094/phyto-01-18-0012-r.
[6] M. Alves et al. (2025). Transcriptomic analysis of early stages of ‘Candidatus Liberibacter asiaticus’ infection in susceptible and resistant species after inoculation by Diaphorina citri feeding on young shoots. Frontiers in Plant Science. DOI: 10.3389/fpls.2025.1502953.
[7] J. Vieira et al. (2023). Effect of Systemic Insecticides Applied via Drench on the Mortality of Diaphorina citri on Curry Leaf. Insects. DOI: 10.3390/insects14050422.
[8] M. O. Kalile et al. (2023). A predatory mite that suppresses Diaphorina citri populations on plants with pollen and oviposition sites. Entomologia Experimentalis et Applicata. DOI: 10.1111/eea.13326.
[9] M. Borges et al. (2018). Attractiveness of Host Plant Volatile Extracts to the Asian Citrus Psyllid, Diaphorina citri, is Reduced by Terpenoids from the Non-Host Cashew. Journal of Chemical Ecology. DOI: 10.1007/s10886-018-0937-1.
[10] Bin Liu et al. (2015). The Effect of Host Plant Species on the Detoxifying Enzymes of the Asian Citrus Psyllid, Diaphorina citri (Hemiptera: Liviidae). Unknown Journal. DOI: 10.1653/024.098.0336.
