Baja hijau ialah tanaman yang ditanam bukan untuk dituai, tetapi untuk dibajak ke dalam tanah bagi menambah nutrien dan bahan organik. Kekacang ialah pilihan utama kerana biomasnya kaya nitrogen. Meta-analisis di pelbagai negara menunjukkan baja hijau kekacang meningkatkan hasil tanaman seterusnya.
Bukti Meta-Analisis
| Kajian | Penemuan |
|---|---|
| Sintesis global (104 artikel) | Tanaman penutup kekacang meningkatkan hasil tanaman utama 9.8%; tanpa baja tanaman utama, peningkatan 21.8% [1] |
| Iklim sederhana (63 kajian) | Kekacang meningkatkan hasil lebih banyak daripada rumput (14%); membajak sisa ke dalam tanah meningkatkan hasil sekitar 15% berbanding dibiarkan di permukaan [2] |
| China (315 set data) | Baja hijau kekacang meningkatkan hasil gandum, jagung dan padi purata 12.6% [3] |
| Utara China | Baja hijau menurunkan ketumpatan pukal tanah sekitar 5.6% dan meningkatkan karbon biomas mikrob 28% [4] |
Kajian Lapangan
Campuran vetch biasa dan vetch berbulu boleh menggantikan 40% baja nitrogen kimia tanpa mengurangkan hasil gandum [5].
Baja hijau alfalfa dan vetch meningkatkan hasil jagung 22% dan 15%, serta meningkatkan kecekapan penggunaan baja N dan P [6].
Di Estonia, 1 kg N daripada baja hijau menghasilkan 8.6 kg bijirin, dan kesannya masih ketara pada tahun ketiga [7].
Campuran kekacang dengan tanaman krusifer memberikan perkhidmatan “penangkap nitrat” dan baja hijau serentak [8].
Bila Kekacang Paling Berkesan?
Di tanah bertekstur kasar dan kawasan kering [1].
Apabila sisa dibajak ke dalam tanah [2].
Di tanah dengan bahan organik rendah [3].
Contoh Kekacang Baja Hijau untuk Kawasan Tropika
Kacang kuda (Mucuna)
Kacang tunggak
Kacang hijau
Crotalaria (orok-orok)
Panduan Amalan
1. Tanam kekacang semasa tanah rehat antara musim.
2. Bajak semasa mula berbunga kerana kandungan nitrogen tinggi dan biomas mudah reput.
3. Biarkan 1 hingga 2 minggu sebelum menanam tanaman utama.
4. Kurangkan baja nitrogen untuk tanaman seterusnya [5].
5. Ulang setiap musim untuk kesan jangka panjang [7].
Soalan Lazim
Berapa banyak hasil boleh meningkat?
Purata 9.8% secara global, dan lebih tinggi tanpa baja [1].
Patutkah sisa dibajak atau dibiarkan di permukaan?
Membajak memberikan hasil sekitar 15% lebih baik [2].
Bolehkah baja hijau menggantikan baja kimia?
Sebahagian, sehingga 40% baja N dalam satu kajian [5].
Kesimpulan
Baja hijau kekacang ialah cara semula jadi untuk menambah nitrogen, memperbaiki tanah dan meningkatkan hasil tanaman seterusnya. Ia amat sesuai untuk tanah yang miskin bahan organik dan pekebun yang mahu mengurangkan kos baja.
Rujukan
[1] Yu Peng et al. (2024). Global synthesis of cover crop impacts on main crop yield. Field Crops Research. DOI: 10.1016/j.fcr.2024.109343.
[2] I. Chahal et al. (2023). Do Cover Crops Increase Subsequent Crop Yield in Temperate Climates? A Meta-Analysis. Sustainability. DOI: 10.3390/su15086517.
[3] Kailin Liang et al. (2022). Effect of Legume Green Manure on Yield Increases of Three Major Crops in China: A Meta-Analysis. Agronomy. DOI: 10.3390/agronomy12081753.
[4] Dengke Ma et al. (2021). Meta-analysis of green manure effects on soil properties and crop yield in northern China. Field Crops Research. DOI: 10.1016/j.fcr.2021.108146.
[5] Jin-Gui Wei et al. (2024). Legume green manure can intensify the function of chemical nitrogen fertilizer substitution via increasing nitrogen supply and uptake of wheat. The Crop Journal. DOI: 10.1016/j.cj.2024.07.004.
[6] Xiao-Ye Gao et al. (2024). Leguminous green manure amendments improve maize yield by increasing N and P fertilizer use efficiency in yellow soil of the Yunnan-Guizhou Plateau. Frontiers in Sustainable Food Systems. DOI: 10.3389/fsufs.2024.1369571.
[7] L. Talgre et al. (2012). Green manure as a nutrient source for succeeding crops. Plant, Soil and Environment. DOI: 10.17221/22/2012-pse.
[8] A. Couëdel et al. (2018). Cover crop crucifer-legume mixtures provide effective nitrate catch crop and nitrogen green manure ecosystem services. Agriculture, Ecosystems & Environment. DOI: 10.1016/j.agee.2017.11.017.
