Tempurung kelapa yang keras sering dijadikan arang untuk memanggang satay. Kajian menunjukkan tempurung kelapa juga bahan mentah terbaik untuk karbon teraktif, iaitu penapis yang digunakan dalam rawatan air, topeng muka dan industri. Ia juga boleh dijadikan biochar untuk memperbaiki tanah.
Ciri Tempurung Kelapa
Satu kajian mendapati tempurung kelapa mempunyai [1]:
| Ciri | Nilai |
|---|---|
| Nilai kalori | 19.4 MJ/kg |
| Karbon tetap | 21.8% |
| Bahan meruap | 70.8% |
| Kelembapan | 5.6% |
| Abu | 1.8% |
Kandungan logam berat, sulfur dan nitrogen yang rendah menjadikannya sesuai untuk penghasilan arang tanpa pra-rawatan [1].
Kegunaan Utama
Arang sebagai bahan api pepejal [1].
Karbon teraktif untuk rawatan air sisa, penghantaran ubat dan peranti penyimpanan tenaga [2].
Penyerap pewarna dalam air sisa [3].
Penangkapan karbon dioksida [4].
Biochar untuk tanah dan penyimpanan karbon [5][6].
Penghasilan Berskala Komuniti
Satu kajian di Thailand menggunakan relau pirolisis kecil berkos rendah. Hasil biochar ialah 30.67% hingga 36.22%, atau 4.6 hingga 5.4 kg sehari seunit. Biochar bersifat alkali dan sesuai untuk memperbaiki tanah, dengan tempoh pulangan modal kira-kira 4 tahun 11 bulan [7].
Karbonisasi kendiri suhu rendah (300°C hingga 500°C) dalam reaktor bata menghasilkan biochar dengan luas permukaan 308 m²/g tanpa proses pengaktifan berasingan [8].
Pengaktifan
Pengaktifan secara fizikal (stim) atau kimia meningkatkan luas permukaan dan liang biochar [5]. Satu kajian pengaktifan dengan asid fosforik mencatatkan nombor iodin sehingga 1234 mg/g bagi tempurung kelapa [9].
Kelebihan Alam Sekitar
Penilaian kitaran hayat mendapati karbon teraktif tempurung kelapa mempunyai kelebihan alam sekitar berbanding karbon berasaskan arang batu, terutamanya dari segi jejak karbon [10].
Peluang Perniagaan
1. Arang tempurung untuk pasaran BBQ dan satay.
2. Biochar untuk pekebun dan nurseri [7].
3. Bekalan tempurung kepada kilang karbon teraktif [2].
4. Kraf tempurung seperti mangkuk dan hiasan.
Cara Asas Membuat Biochar
1. Keringkan tempurung dengan baik.
2. Bakar dalam relau tertutup dengan udara terhad [7].
3. Padamkan dengan air apabila asap berkurang.
4. Hancurkan biochar sebelum digunakan.
5. Campurkan dengan kompos sebelum ditabur ke tanah.
Soalan Lazim
Apakah beza arang dan karbon teraktif?
Karbon teraktif melalui proses pengaktifan yang meningkatkan liang dan luas permukaan [5].
Adakah biochar sesuai untuk tanah berasid?
Biochar tempurung bersifat alkali dan boleh digunakan untuk memperbaiki tanah [7].
Bolehkah dibuat secara kecil-kecilan?
Ya, dengan relau komuniti berkos rendah [7][8].
Kesimpulan
Tempurung kelapa ialah bahan mentah bernilai untuk arang, biochar dan karbon teraktif. Dengan teknologi mudah, komuniti pekebun kelapa boleh menukar sisa ini kepada produk yang menjana pendapatan dan membantu alam sekitar.
Rujukan
[1] S. Yusup et al. (2021). Exploring the potential of coconut shell biomass for charcoal production. Ain Shams Engineering Journal. DOI: 10.1016/j.asej.2021.05.013.
[2] Nilufer Anwar Basha et al. (2022). Activated Carbon from Coconut Shell: Synthesis and Its Commercial Applications-A Recent Review. Applied Science and Engineering Progress. DOI: 10.14416/j.asep.2022.07.001.
[3] J. Saleem et al. (2024). High-performance activated carbon from coconut shells for dye removal: study of isotherm and thermodynamics. RSC Advances. DOI: 10.1039/d4ra06287f.
[4] Chen Zhang et al. (2023). The Application of Biochar for CO2 Capture: Influence of Biochar Preparation and CO2 Capture Reactors. Industrial & Engineering Chemistry Research. DOI: 10.1021/acs.iecr.3c00445.
[5] A. Ajien et al. (2022). Coconut shell and husk biochar: A review of production and activation technology, economic, financial aspect and application. Waste Management & Research. DOI: 10.1177/0734242×221127167.
[6] Marie Ganmo Koutchouo et al. (2026). From Coconut Shell to Functional Carbon: A Review of Thermochemical Production, Activation, and Sustainability Assessment of Biochar. Journal of Environmental Chemical Engineering. DOI: 10.1016/j.jece.2026.122706.
[7] Uraiwan Pongsa et al. (2023). Feasibility study of coconut shell biochar production using community-scale biochar kiln. Journal of Metals, Materials and Minerals. DOI: 10.55713/jmmm.v33i2.1699.
[8] M. H. Samsudin et al. (2019). A one-step self-sustained low temperature carbonization of coconut shell biomass produced a high specific surface area biochar-derived nano-adsorbent. Waste Management & Research. DOI: 10.1177/0734242×18823953.
[9] D. Azad et al. (2023). Chemical activation of pine needle and coconut shell biochar: production, characterization and process optimization. International Journal of Environmental Science and Technology. DOI: 10.1007/s13762-023-04913-w.
[10] N. Arena et al. (2016). Life Cycle Assessment of activated carbon production from coconut shells. Journal of Cleaner Production. DOI: 10.1016/j.jclepro.2016.03.073.
