Penyakit Cendawan Tepung pada Melon: Dari Racun Kulat ke Susu Mentah

Lapisan putih seperti serbuk tepung pada daun melon ialah tanda penyakit cendawan tepung (powdery mildew). Penyakit ini mengurangkan keupayaan daun membuat makanan, lalu menjejaskan hasil dan kemanisan buah. Lebih membimbangkan, kulat penyebabnya terkenal kerana cepat membina kerintangan terhadap racun kulat.

Artikel ini meneliti kajian tentang penyakit cendawan tepung pada melon, masalah kerintangan racun kulat, serta kaedah alternatif termasuk kajian di Malaysia.

Penyakit Serius di Seluruh Dunia

Satu kajian menyatakan cendawan tepung yang disebabkan oleh Podosphaera xanthii merupakan ancaman serius kepada pengeluaran melon di seluruh dunia [1]. Kajian lain menyifatkannya sebagai salah satu penyakit kulat paling memusnahkan bagi melon [2].

Keadaan yang menggalakkan. Laporan dari Arizona, Amerika Syarikat, menyatakan perkembangan cendawan tepung pada melon digalakkan oleh suhu dan kelembapan sederhana, pertumbuhan pokok yang lembut, serta keamatan cahaya yang rendah akibat kanopi pokok yang padat [3].

Banyak Ras, Sukar Dibiakbaka

Satu kajian di Korea Selatan mengenal pasti dua ras baharu P. xanthii, yang tidak menunjukkan tindak balas sama dengan ras yang diketahui [1]. Satu kajian di Tunisia menyatakan banyak ras kulat ini telah diterangkan, jadi ketahanan varieti biasanya dapat diatasi oleh kulat, menjadikan pembiakbakaan untuk ketahanan satu cabaran [4].

Walau bagaimanapun, satu kajian menyatakan penggunaan kultivar tahan dianggap pendekatan terbaik dan paling berkesan untuk mengawal penyakit ini [2].

Masalah Kerintangan Racun Kulat

Amerika Syarikat. Satu kajian menyatakan P. xanthii telah menjadi rintang terhadap racun kulat dalam Kumpulan FRAC 1, 3, U6, 7, 11 dan 13 di Amerika Syarikat [5]. Dalam ujian di Florida, tiada formulasi yang berjaya mencegah sepenuhnya penubuhan dan pembiakan kulat pada kadar label maksimum [5].

Kerintangan baharu. Satu laporan pertama di Amerika Syarikat mengesan kerintangan terhadap quinoxyfen [6]. Laporan ini menyatakan P. xanthii terbukti sebagai patogen berisiko tinggi untuk membina kerintangan [6].

Strategi berselang-seli. Satu kajian pada tembikai di Amerika Syarikat menguji racun kulat khusus cendawan tepung yang disembur berselang-seli dengan klorotalonil [7]. Pendekatan berselang-seli antara kumpulan racun kulat yang berbeza ialah strategi lazim untuk melambatkan kerintangan.

Kajian Malaysia: Teh Kompos Diperkaya Mikrob

Satu kajian oleh penyelidik Universiti Putra Malaysia dan Lembaga Minyak Sawit Malaysia menguji semburan teh kompos diperkaya mikrob pada melon di bawah struktur pelindung hujan [8]. Penyakit dalam kajian ini disebabkan oleh Golovinomyces cichoracearum, satu lagi kulat cendawan tepung [8].

Dapatan [8]:

Semburan teh kompos setiap minggu mengurangkan keterukan penyakit sebanyak 38%, berbanding 21% bagi racun kulat Daconil.
Kedua-dua rawatan melambatkan permulaan penyakit selama dua minggu.
Berat buah meningkat 18.3% dan kemanisan meningkat 16.21% berbanding kawalan.

Pengkaji menyimpulkan teh kompos diperkaya mikrob boleh digunakan sebagai baja bio dan pelindung bio tanpa menjejaskan kualiti buah [8].

Susu Mentah: Seberkesan Racun Kulat?

Satu kajian di Brazil menguji produk alternatif yang kurang berbahaya kepada manusia dan alam [9]. Dapatannya [9]:

Susu mentah (20%) ialah kaedah alternatif terbaik, seberkesan racun kulat kimia yang diuji.
Susu mentah mengurangkan keterukan penyakit sebanyak 49% dan meningkatkan kemanisan melon sebanyak 19%.
Produk tembaga juga berkesan, mengurangkan keterukan sebanyak 30%.
Rawatan yang lebih berkesan dikaitkan dengan aktiviti enzim pertahanan pokok yang lebih tinggi.

Mencari Gen Ketahanan

Usaha membangunkan varieti tahan sedang giat dijalankan. Satu kajian menggunakan populasi kacukan antara kultivar tahan dan rentan untuk mengenal pasti kawasan genom yang berkait dengan ketahanan cendawan tepung, serta membangunkan penanda molekul untuk membantu pemilihan [2]. Kajian di Tunisia pula menilai varieti melon tradisional tempatan sebagai sumber ketahanan [4]. Penanda seperti ini boleh mempercepatkan pembiakbakaan, walaupun kepelbagaian ras kulat tetap menjadi cabaran [4].

Kaedah Baharu dalam Kajian Rumah Hijau

Kulat hiperparasit. Satu kajian di rumah hijau mendapati kulat Ampelomyces yang menjangkiti koloni cendawan tepung menghentikan pelepasan spora dalam masa kira-kira 4 hingga 8 hari bagi koloni muda [10]. Hampir semua struktur pembiakan kulat dalam koloni muda yang dirawat menjadi cacat atau runtuh [10].

Cahaya LED biru. Satu kajian mendapati di bawah cahaya merah, hampir semua anak benih sihat dijangkiti dalam kira-kira 21 hari, manakala di bawah cahaya biru hanya anak benih berhampiran pokok dijangkiti yang menunjukkan gejala [11]. Cahaya biru mengurangkan pelepasan spora [11].

Kaedah ini masih dalam peringkat penyelidikan dan belum diuji secara meluas di ladang komersial.

Panduan Praktikal

Elakkan kanopi yang terlalu padat, kerana keamatan cahaya rendah menggalakkan penyakit.
Gunakan varieti tahan apabila tersedia.
Jangan bergantung kepada satu jenis racun kulat sahaja, kerana risiko kerintangan tinggi.
Jika racun kulat diperlukan, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang pengurusan penyakit cendawan tepung.

Kesimpulan

Cendawan tepung ialah penyakit serius pada melon, dan kulat penyebabnya cepat membina kerintangan terhadap racun kulat serta mempunyai banyak ras. Kajian di Malaysia mendapati teh kompos diperkaya mikrob mengurangkan keterukan penyakit sebanyak 38%, manakala kajian di Brazil mendapati susu mentah seberkesan racun kulat kimia. Kaedah baharu seperti kulat hiperparasit dan cahaya LED biru menunjukkan potensi, tetapi memerlukan ujian lanjut.

Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat profesional.

Rujukan

[1] Ye-Ji Hong, M. R. Hossain et al. (2018). Identification of Two New Races of Podosphaera xanthii Causing Powdery Mildew in Melon in South Korea. The Plant Pathology Journal. DOI: 10.5423/ppj.oa.12.2017.0261. https://consensus.app/papers/details/2e76795ebd96595e98d1de0b80577b8b/

[2] Yanyan Cao, Qian-nan Diao et al. (2021). Development of KASP Markers and Identification of a QTL Underlying Powdery Mildew Resistance in Melon (Cucumis melo L.) by Bulked Segregant Analysis and RNA-Seq. Frontiers in Plant Science. DOI: 10.3389/fpls.2020.593207. https://consensus.app/papers/details/9426cd8b89ac5cf68c136f3a29d59af8/

[3] M. Matheron and M. Porchas (2004). Management of Powdery Mildew on Cantaloupe in 2004. Unknown Journal. https://consensus.app/papers/details/c948386e1364549cbccc8198959bc8ee/

[4] H. Chikh-Rouhou, A. Garcés-Claver et al. (2022). Resistance of Tunisian Melon Landraces to Podosphaera xanthii. Horticulturae. DOI: 10.3390/horticulturae8121172. https://consensus.app/papers/details/d06452d373b65586ab160f6478beb835/

[5] K. Hendricks and P. Roberts (2023). Evaluation of the sensitivity of Podosphaeria xanthii to several fungicides for management of powdery mildew on squash in Florida. Crop Protection. DOI: 10.1016/j.cropro.2023.106328. https://consensus.app/papers/details/673dc7b0267654d7aa4dacf9053c9df0/

[6] M. McGrath (2017). First Report of Resistance to Quinoxyfen in Podosphaera xanthii, Causal Agent of Cucurbit Powdery Mildew, in the United States. Plant Health Progress. DOI: 10.1094/php-03-17-0018-br. https://consensus.app/papers/details/ec36302029d3535a87c2c21a63066ef6/

[7] A. Keinath (2015). Efficacy of fungicides against powdery mildew on watermelon caused by Podosphaera xanthii. Crop Protection. DOI: 10.1016/j.cropro.2015.05.013. https://consensus.app/papers/details/0ddebccdc4815f91b6d748cd51290395/

[8] Y. Naidu, S. Meon, and Y. Siddiqui (2013). Foliar application of microbial-enriched compost tea enhances growth, yield and quality of muskmelon (Cucumis melo L.) cultivated under fertigation system. Scientia Horticulturae. DOI: 10.1016/j.scienta.2013.04.024. https://consensus.app/papers/details/8a0447def310536eb00b531ebcc71996/

[9] Afonso Luiz Almeida Freires, F. Figueiredo et al. (2022). Alternative products in the management of powdery mildew (Podosphaera xanthii) in melon. Tropical Plant Pathology. DOI: 10.1007/s40858-022-00518-9. https://consensus.app/papers/details/f26dc81c8eef5429bd3be3e5fc5f4481/

[10] Y. Kimura, M. Z. Németh et al. (2023). Hyperparasitic Fungi against Melon Powdery Mildew Pathogens: Quantitative Analysis of Conidia Released from Single Colonies of Podosphaera xanthii Parasitised by Ampelomyces. Agronomy. DOI: 10.3390/agronomy13051204. https://consensus.app/papers/details/742512ae8de1541e81ebf5998ad80a95/

[11] Tomoko Suzuki, Shota Iwasaki et al. (2022). Inhibitory Effects of Blue Light-Emitting Diode Irradiation on Podosphaera xanthii Conidial Release and Infection of Melon Seedlings. Agriculture. DOI: 10.3390/agriculture12020198. https://consensus.app/papers/details/4c917077cf0055b09b28004bc4781d48/