Pengenalan
Microgreens ialah anak benih sayur dan herba yang dituai pada peringkat kotiledon atau daun sejati pertama, biasanya dalam 7–21 hari. Pengguna semakin menghargai microgreens kerana manfaat fitonutriennya, dan ia semakin popular di Malaysia sebagai tanaman pertanian bandar bernilai tinggi untuk restoran dan pengguna yang peka kesihatan (pengetahuan am). Namun, maklumat untuk penanam tentang pengaruh media tanaman dan kepadatan benih terhadap sifat antioksidan microgreens Brassica masih terhad.
Artikel ini meringkaskan kajian bertajuk *“The phytonutrient content and yield of Brassica microgreens grown in soilless media with different seed densities” (Ntsoane et al., 2023) yang dijalankan di Afrika Selatan. Objektifnya ialah menentukan kesan media semaian dan kepadatan benih terhadap parameter morfologi, hasil, warna, komponen antioksidan dan aktivitinya dalam microgreens lobak, kubis dan roket. Dapatan dilengkapi oleh kajian di Amerika Syarikat (Freitas et al., 2024) dan Ireland* (Dubey et al., 2026).
Sorotan Kajian Lepas
Ntsoane et al. (2023) bermula daripada kajian penting oleh Xiao et al. (2012) dari Universiti Maryland dan USDA, yang dipetik lebih 500 kali. Xiao et al. menilai kepekatan vitamin dan karotenoid dalam 25 jenis microgreens dan mendapati kubis merah, ketumbar, bayam merah garnet dan lobak daikon hijau mempunyai kepekatan tertinggi asid askorbik, karotenoid, filokuinon dan tokoferol. Berbanding kepekatan nutrien dalam daun matang daripada pangkalan data USDA, daun kotiledon microgreens mempunyai ketumpatan nutrien yang lebih tinggi. Kajian inilah yang mencetuskan minat terhadap microgreens sebagai “makanan super”.
Deng et al. (2013) mengkaji kapasiti antioksidan dan jumlah fenolik dalam 56 sayur yang lazim dimakan, menyediakan rujukan perbandingan untuk nilai antioksidan microgreens. Dari aspek keselamatan, Buck et al. (2003) melaporkan bahawa bilangan wabak jangkitan manusia yang dikaitkan dengan pengambilan buah, sayur mentah dan jus tidak dipasteur telah meningkat, satu isu yang relevan kerana microgreens dimakan mentah.
Javanmardi dan Kubota (2006) pula menunjukkan bahawa keadaan persekitaran lepas tuai mempengaruhi sebatian bioaktif seperti likopena dan aktiviti antioksidan dalam tomato, mengingatkan bahawa kandungan nutrien bergantung kepada keadaan pengeluaran dan pengendalian, bukan genetik sahaja.
Dapatan Utama
Reka bentuk kajian. Ntsoane et al. (2023) menguji tiga media semaian (Hygromix, Promix dan TS1) dan tiga kepadatan benih (4, 8 dan 12 biji setiap rongga) untuk microgreens lobak (Raphanus sativus), kubis (Brassica oleracea) dan roket (Eruca sativa), yang dituai 14 hari selepas penyemaian.
Promix dengan 12 biji memberi hasil tertinggi. Media Promix pada kepadatan 12 biji setiap rongga meningkatkan hasil microgreens lobak, kubis dan roket.
TS1 meningkatkan mineral daun. Tanpa mengira kepadatan benih, ketiga-tiga microgreens yang ditanam dalam TS1 mempunyai kandungan nitrogen, fosforus dan kalsium daun yang lebih tinggi.
Hygromix mempengaruhi antioksidan. Kesan interaksi Hygromix dengan kepadatan benih lebih ketara terhadap sifat antioksidan (DPPH dan FRAP), mungkin disebabkan oleh sifat fizikal media.
Kepadatan rendah untuk vitamin C dan glukosinolat. Vitamin C dan jumlah glukosinolat meningkat dalam microgreens yang ditanam dalam Hygromix pada kepadatan rendah, iaitu 4 biji setiap rongga. Freitas et al. (2024), menurut ringkasan SciSpace, mendapati spektrum cahaya mempengaruhi kepadatan optimum, manakala Dubey et al. (2026) mendapati kepadatan tinggi boleh meningkatkan beban mikrob.
| Matlamat | Media | Kepadatan | Sumber |
|---|---|---|---|
| Hasil tertinggi | Promix | 12 biji/rongga | Ntsoane et al. (2023) |
| Mineral daun (N, P, Ca) | TS1 | Semua kepadatan | Ntsoane et al. (2023) |
| Vitamin C dan glukosinolat | Hygromix | 4 biji/rongga | Ntsoane et al. (2023) |
| Antioksidan (DPPH, FRAP) | Hygromix × kepadatan | Interaksi ketara | Ntsoane et al. (2023) |
Perbincangan
Dapatan ini menunjukkan pertukaran yang jelas antara kuantiti dan kualiti. Penanam yang mengejar hasil berat akan menyemai rapat, tetapi mungkin mengorbankan kandungan vitamin C, glukosinolat dan mineral. Pada kepadatan tinggi, anak benih bersaing untuk cahaya dan nutrien, menyebabkan pemanjangan batang dan pencairan nutrien dalam tisu.
Kepentingan nilai nutrien ini berkait langsung dengan dapatan Xiao et al. (2012): sebab utama pengguna membeli microgreens ialah ketumpatan nutriennya. Jika amalan pengeluaran mengurangkan ketumpatan ini, kelebihan pasaran microgreens berbanding sayur biasa juga berkurang. Oleh itu, bagi pasaran premium yang menekankan nilai kesihatan, kepadatan sederhana mungkin lebih menguntungkan walaupun hasil berat lebih rendah.
Isu keselamatan yang dibangkitkan oleh Buck et al. (2003) dan Dubey et al. (2026) menambah satu lagi alasan untuk mengelakkan kepadatan berlebihan, kerana tanaman yang terlalu rapat mewujudkan iklim mikro lembap yang menggalakkan pertumbuhan mikrob. Di Malaysia, sabut kelapa (cocopeat) ialah media yang mudah diperoleh dan murah, dan boleh menggantikan media import seperti Promix (pengetahuan am).
Implikasi kepada Pengusaha
1. Tentukan sasaran pasaran: hasil berat untuk pasaran pukal, atau nutrien tinggi untuk pasaran premium.
2. Gunakan kepadatan sederhana bagi microgreens berkualiti nutrien tinggi.
3. Uji media tempatan seperti sabut kelapa yang setanding dengan media import.
4. Elakkan kepadatan berlebihan yang meningkatkan kelembapan dan risiko mikrob.
5. Tuai pada umur sekitar 14 hari untuk Brassica.
Kesimpulan
Media Promix dengan 12 biji setiap rongga memberikan hasil microgreens Brassica tertinggi, tetapi vitamin C dan glukosinolat lebih tinggi pada kepadatan rendah (4 biji) dalam Hygromix, manakala TS1 meningkatkan mineral daun. Pemilihan media dan kepadatan yang seimbang menentukan hasil, kualiti nutrien dan keselamatan microgreens.
Rujukan
1. Ntsoane, M. L. L., Manhivi, V. E., Shoko, T., et al. (2023). The phytonutrient content and yield of Brassica microgreens grown in soilless media with different seed densities. Horticulturae, 9(11), 1218. https://doi.org/10.3390/horticulturae9111218
2. Freitas, I. M., Mello, S. C., & Nemali, K. (2024). Supplemental light quality affects optimal seeding density of microgreens. Urban Agriculture & Regional Food Systems, 9(1). https://doi.org/10.1002/uar2.20064
3. Dubey, S., Harbourne, N., Reilly, A., et al. (2026). Microgreens: Optimising seed density and exploring the influence of white light and white light supplemented with UV-A radiation. Plants, 15(4), 635. https://doi.org/10.3390/plants15040635
4. Xiao, Z., Lester, G. E., Luo, Y., & Wang, Q. (2012). Assessment of vitamin and carotenoid concentrations of emerging food products: Edible microgreens. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 60(31). https://doi.org/10.1021/jf300459b
5. Deng, G.-F., Lin, X., Xu, X.-R., et al. (2013). Antioxidant capacities and total phenolic contents of 56 vegetables. Journal of Functional Foods, 5(1). https://doi.org/10.1016/j.jff.2012.10.015
6. Buck, J. W., Walcott, R. R., & Beuchat, L. R. (2003). Recent trends in microbiological safety of fruits and vegetables. Plant Health Progress. https://doi.org/10.1094/PHP-2003-0121-01-RV
7. Javanmardi, J., & Kubota, C. (2006). Variation of lycopene, antioxidant activity, total soluble solids and weight loss of tomato during postharvest storage. Postharvest Biology and Technology, 41(2). https://doi.org/10.1016/j.postharvbio.2006.03.008
Sumber carian: SciSpace Literature Review (mod High Quality), November 2026.
Kata kunci: microgreens, kepadatan benih, media tanpa tanah, Brassica, vitamin C, glukosinolat, hasil, ketumpatan nutrien
