Sembelit kronik ialah masalah pencernaan yang biasa dan boleh menjejaskan kualiti hidup [1]. Ramai yang tahu buah-buahan membantu melancarkan pencernaan, tetapi adakah mangga mempunyai kelebihan tersendiri? Kajian menunjukkan mangga mungkin bukan sekadar sumber serat, kerana polifenolnya turut berinteraksi dengan bakteria usus. Artikel ini meneliti bukti tersebut.
Kenapa Mangga Mungkin Baik untuk Usus?
Mangga kaya dengan polifenol, termasuk galotanin dan asid galik [2]. Keterbioserapan polifenol mangga, terutamanya galotanin polimer, banyak bergantung kepada mikrobiota usus, kerana bakteria usus menghasilkan enzim yang menukarkannya kepada metabolit yang boleh diserap [2].
Polifenol mangga boleh mempengaruhi bakteria seperti Lactobacillus plantarum yang menghasilkan metabolit galotanin bioaktif. Beberapa kajian menunjukkan kesan prebiotik polifenol dan serat mangga, serta potensinya mengurangkan keradangan usus dan menggalakkan integriti usus [2].
Bukti 1: Sembelit Kronik
Ujian pilot rawak (2018)
Orang dewasa yang sihat tetapi mengalami sembelit kronik diberi secara rawak sama ada 300 g mangga sehari atau jumlah serat yang setara selama 4 minggu [1]:
| Hasil | Kumpulan mangga |
|---|---|
| Status sembelit (kekerapan, konsistensi dan bentuk najis) | Bertambah baik dengan ketara |
| Hormon gastrin | Meningkat |
| Asid lemak rantai pendek (asid valerik) dalam najis | Meningkat |
| Endotoksin dan interleukin-6 dalam darah | Menurun |
Penyelidik menyimpulkan pengambilan mangga memperbaiki simptom dan biopenanda sembelit melebihi jumlah serat yang setara [1]. Ini mencadangkan bahawa bukan serat sahaja yang berperanan, tetapi juga polifenol mangga.
Had: Ini kajian pilot, dan penyelidik menyatakan kajian lebih besar diperlukan [1].
Ulasan sistematik terapi tanpa preskripsi
Ulasan sistematik terapi tanpa preskripsi untuk sembelit kronik mendapati bukti sederhana (gred B) bagi julap berasaskan buah, termasuk kiwi, mangga, prun dan ara [3]. Sebagai perbandingan, bukti yang baik (gred A) didapati bagi polietilena glikol dan senna [3].
Bukti 2: Mikrobiota Usus
Ujian silang 12 minggu
Seramai 27 orang dewasa berlebihan berat badan atau obes makan 100 kcal sehari sama ada mangga atau biskut rendah lemak, masing-masing selama 12 minggu dengan tempoh rehat 4 minggu [4]:
Kepelbagaian mikrobiota (indeks alfa) lebih tinggi dengan mangga pada minggu ke-4.
Komposisi mikrobiota (beta) berbeza dengan ketara antara diet pada minggu ke-12.
Tiada perbezaan ketara dalam protein kebolehtelapan usus (ZO-1, claudin-2 dan occludin).
Jumlah najis meningkat sedikit, tetapi tiada perbezaan ketara dalam kekerapan, konsistensi, meneran, sakit atau sembelit.
Perlu diingat, peserta kajian ini mempunyai tabiat buang air besar yang normal pada permulaan kajian, jadi ruang untuk penambahbaikan adalah kecil.
Kajian 8 minggu
Pengambilan 280 g isi mangga sehari selama 8 minggu turut dikaitkan dengan peningkatan kepelbagaian mikrobiota usus dan perubahan dalam kelimpahan spesies bakteria tertentu [5].
Kajian tikus
Tikus yang diberi diet tinggi lemak bersama 10% mangga kering beku selama 12 minggu [6]:
Mengekalkan populasi bakteria Bifidobacteria dan Akkermansia yang biasanya hilang akibat diet tinggi lemak.
Mempunyai asid asetik dan n-butirik dalam najis yang lebih tinggi, menunjukkan penapaian mikrob yang lebih aktif.
Mempunyai ekspresi gen anti-radang interleukin-10 yang lebih tinggi di kolon.
Namun, tikus tersebut mempunyai berat badan akhir 10% lebih tinggi daripada kumpulan tinggi lemak sahaja, jadi mangga tidak mengurangkan berat badan dalam kajian ini [6].
Bukti 3: Penyakit Radang Usus (IBD)
Kajian pilot pada 10 pesakit penyakit radang usus ringan hingga sederhana mendapati pengambilan 200 g hingga 400 g isi mangga sehari selama 8 minggu, bersama ubat konvensional [7]:
| Hasil | Perubahan |
|---|---|
| Skor aktiviti kolitis (SCCAI) | Bertambah baik dengan ketara |
| IL-8, GRO dan GM-CSF (penanda keradangan) | Turun 16% hingga 29% |
| Bakteria Lactobacillus | Meningkat |
| Asid butirik dalam najis | Meningkat |
Had penting: Kajian ini sangat kecil (10 orang) dan tiada kumpulan kawalan. Mangga digunakan sebagai tambahan kepada ubat, bukan pengganti [7].
Ringkasan Kekuatan Bukti
| Hasil | Kekuatan bukti |
|---|---|
| Sembelit kronik | Ujian pilot rawak positif [1]; bukti sederhana dalam ulasan sistematik [3] |
| Mikrobiota usus | Perubahan komposisi dalam dua ujian manusia [4][5] |
| Tabiat buang air besar (orang tanpa sembelit) | Tiada perbezaan ketara [4] |
| Penyakit radang usus | Kajian pilot kecil tanpa kawalan [7] |
Panduan Praktikal
1. Bagi yang mengalami sembelit, mangga boleh menjadi pilihan buah bersama minum air yang cukup dan bersenam.
2. Jumlah dalam kajian ialah kira-kira 300 g sehari, iaitu lebih kurang satu biji mangga sederhana [1].
3. Pesakit IBD jangan hentikan ubat. Bincang dengan doktor sebelum mengubah diet.
4. Jika sembelit berterusan lebih daripada beberapa minggu, disertai darah dalam najis, penurunan berat badan atau sakit perut yang teruk, segera jumpa doktor.
Kesimpulan
Mangga mungkin bermanfaat untuk kesihatan usus melalui gabungan serat dan polifenol yang berinteraksi dengan bakteria usus. Ujian pilot mendapati mangga memperbaiki sembelit kronik lebih baik daripada serat yang setara, dan beberapa kajian menunjukkan perubahan positif dalam mikrobiota usus. Namun, kajian masih kecil dan perlu disahkan dalam ujian yang lebih besar.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perubatan. Sembelit kronik dan penyakit radang usus memerlukan pemeriksaan dan rawatan doktor.
Rujukan
[1] V. Venancio et al. (2018). Polyphenol?rich Mango (Mangifera indica L.) Ameliorate Functional Constipation Symptoms in Humans beyond Equivalent Amount of Fiber. Molecular Nutrition & Food Research. DOI: 10.1002/mnfr.201701034.
[2] Hyemee Kim et al. (2021). Mango (Mangifera indica L.) Polyphenols: Anti-Inflammatory Intestinal Microbial Health Benefits, and Associated Mechanisms of Actions. Molecules. DOI: 10.3390/molecules26092732.
[3] Satish S. C. Rao et al. (2021). Efficacy and Safety of Over-the-Counter Therapies for Chronic Constipation: An Updated Systematic Review. The American Journal of Gastroenterology. DOI: 10.14309/ajg.0000000000001222.
[4] Pia Asuncion et al. (2023). The effects of fresh mango consumption on gut health and microbiome – Randomized controlled trial. Food Science & Nutrition. DOI: 10.1002/fsn3.3243.
[5] Justine R. Keathley et al. (2022). Changes in systolic blood pressure, postprandial glucose, and gut microbial composition following mango consumption in individuals with overweight and obesity. Applied physiology, nutrition, and metabolism = Physiologie appliquee, nutrition et metabolisme. DOI: 10.1139/apnm-2021-0637.
[6] Babajide A. Ojo et al. (2016). Mango Supplementation Modulates Gut Microbial Dysbiosis and Short-Chain Fatty Acid Production Independent of Body Weight Reduction in C57BL/6 Mice Fed a High-Fat Diet. The Journal of nutrition. DOI: 10.3945/jn.115.226688.
[7] Hyemee Kim et al. (2020). Mango (Mangifera indica L.) polyphenols reduce IL-8, GRO, and GM-SCF plasma levels and increase Lactobacillus species in a pilot study in patients with inflammatory bowel disease. Nutrition research. DOI: 10.1016/j.nutres.2020.01.002.
