Industri durian Malaysia berkembang pesat sejak pasaran China dibuka kepada durian Malaysia. Kajian menunjukkan pengguna China sangat menggemari Musang King, dan Malaysia berpotensi merebut bahagian pasaran yang lebih besar. Namun, Malaysia masih jauh di belakang Thailand dari segi jumlah eksport, dan menghadapi cabaran seperti jangka hayat buah yang pendek, penyakit tanaman dan persaingan daripada Vietnam.
Saiz dan Pertumbuhan Industri
Satu kajian menganggarkan durian sebagai sumber kekayaan pertanian baharu Malaysia bernilai kira-kira USD 1.58 bilion [1]. Satu esei pada tahun 2024 menyatakan pengeluaran durian di Malaysia telah berkembang daripada dusun kecil seluas 4 ekar kepada ladang seluas 10,000 ekar dalam tempoh kira-kira sembilan tahun. Perkembangan ini berkait dengan pembukaan pasaran China kepada durian biji penuh Malaysia, sama ada beku nitrogen atau segar sejuk [2].
Thailand pula kekal sebagai pengeksport durian terbesar dunia. Pada tahun 2024, eksport durian Thailand mencatatkan hasil sekitar USD 4.4 bilion [3].
Pasaran China: Permintaan yang Besar
Satu kajian tentang pengguna di Shenzhen, Guangzhou dan Beijing mendapati [4]:
China ialah pengimport durian terbesar dunia, dengan 65% bahagian pasaran pada tahun 2018.
Malaysia hanya membekalkan kira-kira 4% durian ke China, berbanding Thailand sebanyak 95%.
Sebanyak 95.2% responden lebih menyukai durian Malaysia (Musang King atau Mao Shan Wang) berbanding durian Thailand (Monthong).
Sebanyak 80% responden membeli durian lima kali atau lebih setahun.
Pasar raya dan pasar raya besar ialah tempat pembelian pilihan (50.8%).
Satu kertas projek lain mengunjurkan bahawa Musang King Malaysia berpotensi mencapai 10% bahagian pasaran durian China menjelang tahun 2030 [5].
Durian Beku: Kunci Eksport Malaysia
Malaysia mendapat kebenaran untuk mengeksport durian biji penuh beku ke China pada Ogos 2018. Satu prosedur operasi standard telah dibangunkan merangkumi rawatan sanitasi, pembekuan kriogenik antara -80°C hingga -110°C, pengendalian suhu rendah dan kaedah pencairan [6].
Pembekuan penting kerana Musang King mempunyai tempoh masak semula jadi yang lebih pendek. Satu kajian di Thailand mendapati Monthong mengambil masa 9 hari untuk masak sepenuhnya, iaitu kira-kira 4 hari lebih lama berbanding Musang King. Penyelidik menyimpulkan Musang King kurang sesuai untuk eksport segar melalui jalan darat kerana jangka hayatnya yang pendek [7].
Cabaran Utama Industri
1. Persaingan serantau
Satu kajian tentang eksport Thailand mendapati Thailand menghadapi tekanan daripada pertumbuhan pesat eksport Vietnam dan varieti premium Malaysia [3][8]. Kelebihan Thailand termasuk pengeluaran berskala besar, perjanjian perdagangan bebas dan sistem logistik yang matang [8].
2. Penyakit tanaman
Phytophthora palmivora masih menjadi masalah utama penanaman durian. Kerugian hasil dan kos kawalan dianggarkan sebanyak 11.7% pada tahun 2020 [1].
3. Kebergantungan kepada satu varieti
Satu kajian di Pulau Pinang mendapati petani telah mencantum pokok durian mereka kepada varieti premium seperti Musang King dan Black Thorn sejak tahun 1990-an, mengikut arah pasaran [9]. Ini meningkatkan pendapatan tetapi boleh mengurangkan kepelbagaian varieti.
4. Kebergantungan kepada satu pasaran
Kajian tentang Thailand memberi amaran tentang risiko bergantung kepada satu pasaran sahaja [8]. Pengajaran ini turut relevan untuk Malaysia.
Strategi yang Dicadangkan oleh Kajian
1. Pelaburan dalam rantaian sejuk dan logistik [8].
2. Penjenamaan yang kukuh untuk varieti premium [8].
3. Kepelbagaian produk dan pasaran [8].
4. Petunjuk geografi (GI) untuk melindungi varieti tempatan, seperti yang dilakukan oleh Thailand dengan 17 GI durian menjelang 2024 [3].
5. Pematuhan prosedur eksport seperti SOP durian beku [6].
Soalan Lazim
Kenapa pengguna China gemarkan Musang King?
Kajian mendapati 95.2% responden China lebih suka durian Malaysia, dan Musang King dipasarkan sebagai produk premium [4].
Kenapa Malaysia eksport durian beku, bukan segar?
Musang King mempunyai tempoh masak yang pendek [7], jadi pembekuan kriogenik membantu mengekalkan kualiti untuk eksport [6].
Siapa pesaing utama Malaysia?
Thailand dan Vietnam [3][8].
Kesimpulan
Industri durian Malaysia mempunyai peluang besar di pasaran China, terutamanya untuk Musang King yang sangat digemari pengguna. Namun, untuk bersaing dengan Thailand dan Vietnam, Malaysia perlu memperkukuh rantaian sejuk, menguruskan penyakit tanaman, menjaga kualiti produk beku dan mempelbagaikan pasaran.
Rujukan
[1] N. Asib et al. (2025). Evaluation of Morinda citrifolia Leaf Extract Against Phytophthora palmivora in Controlling Stem Canker on Durian (Durio zibethinus). Malaysian Applied Biology. DOI: 10.55230/mabjournal.v54i1.2947.
[2] G. Khoo (2024). Durian matters. Continuum. DOI: 10.1080/10304312.2024.2421883.
[3] Ornubol Chomdej et al. (2026). Durian Varieties, Their Breeding and Intellectual Property Perspectives in Southeast Asia with Special References to Thailand. Horticulturae. DOI: 10.3390/horticulturae12070831.
[4] S. Safari et al. (t.t.). Consumer perception and satisfaction for durian taste among the Chinese consumer: Malaysia vs Thailand durian.
[5] Swee Keong Goh et al. (2024). Issues and challenges of exporting Malaysia Musang King durian to China. Jesselton Journal of Educators and Scholars. DOI: 10.68440/3009-0881.1003.
[6] Nur Azlin Razali et al. (2023). The standard operating procedure (SOP) for exporting frozen whole durian fruit to The Republic of China. Journal of Agribusiness Marketing. DOI: 10.56527/jabm.11.2.2.
[7] B. Wiangsamut et al. (2023). Assessment of Natural Fruit Ripening and Fruit Quality of Three Elite Durian Cultivars for Overland Export. Trends in Sciences. DOI: 10.48048/tis.2023.4647.
[8] Ya-Yun Tang (2025). Opportunities and challenges of Thailand’s durian exports to the Chinese market. DOI: 10.58837/chula.is.2025.17.
[9] Penny Wong Pui Yan (2024). Shaping pathways of the Musang King and Black Thorn in the Penang Island durian industry. Continuum. DOI: 10.1080/10304312.2024.2338477.
