DNJ dalam Daun Mulberi: Varieti, Bahagian Daun dan Cara Membancuh Teh

Pengenalan

Daun mulberi mengandungi 1-deoksinojirimisin (DNJ), sejenis gula alkaloid yang merencat enzim ?-glukosidase dalam usus dan melambatkan penyerapan glukosa. Teh daun mulberi semakin popular di Malaysia sebagai minuman kesihatan (pengetahuan am). Walau bagaimanapun, kandungan DNJ dalam produk teh tidak seragam, dan banyak faktor sepanjang rantaian pengeluaran, daripada pemilihan varieti di ladang hingga cara pengguna membancuh teh di rumah, menentukan berapa banyak DNJ yang sebenarnya diminum.

Artikel ini meringkaskan kajian bertajuk “Development of high 1-deoxynojirimycin (DNJ) content mulberry tea and use of response surface methodology to optimize tea-making conditions for highest DNJ extraction” (Vichasilp et al., 2012) yang dijalankan di Thailand dan Jepun. Objektifnya ialah membangunkan teh mulberi tinggi DNJ dan mengoptimumkan cara pembancuhan. Dapatan dilengkapi oleh kajian di China (Liu et al., 2014; Wei et al., 2016) serta literatur berkaitan DNJ dan pemprosesan teh daun mulberi.

Sorotan Kajian Lepas

DNJ dan alkaloid polihidroksi lain dalam pokok mulberi telah dikaji secara mendalam oleh kumpulan penyelidik Jepun. Asano et al. (2001) mengasingkan pelbagai alkaloid polihidroksi daripada pokok mulberi (Morus alba L.) dan ulat sutera (Bombyx mori L.), dan menunjukkan bahawa ulat sutera mengumpul alkaloid ini daripada daun yang dimakannya. Kajian ini mengukuhkan kedudukan DNJ sebagai sebatian aktif utama daun mulberi yang bertanggungjawab terhadap perencatan ?-glukosidase.

Kepentingan dos DNJ untuk manusia ditunjukkan oleh Kimura et al. (2007), yang membangunkan serbuk mulberi gred makanan diperkaya DNJ dan mendapati ia menekan peningkatan glukosa darah selepas makan pada manusia. Kajian ini, yang melibatkan sebahagian penyelidik yang sama dengan Vichasilp et al. (2012), menjadi asas kepada usaha menghasilkan teh yang membekalkan DNJ pada tahap mencukupi dalam secawan. Asai et al. (2011) kemudiannya mengesahkan kesan bergantung dos ekstrak diperkaya DNJ dalam subjek dengan gangguan metabolisme glukosa.

Dari segi pemprosesan, kaedah tindak balas permukaan (RSM) telah digunakan secara meluas untuk mengoptimumkan pengekstrakan DNJ. Liu et al. (2014) menggunakan RSM untuk pengekstrakan berbantu gelombang mikro, manakala satu kajian lain (ringkasan SciSpace) menggunakan RSM untuk mengoptimumkan penapaian keadaan pepejal teh daun mulberi dengan kulat Eurotium cristatum. Keadaan optimum kajian tersebut ialah kelembapan substrat 40%, inokulum 5% dan penapaian 6 hari, menghasilkan DNJ maksimum 3.09 mg/g serta teh berwarna kuning keemasan, air teh perang kemerahan, rasa penuh dan tanpa bau rumput. Ini menunjukkan bahawa pemprosesan boleh meningkatkan kualiti deria tanpa mengorbankan DNJ.

Dapatan Utama

DNJ berbeza besar antara varieti. Vichasilp et al. (2012), dipetik 74 kali, mendapati kandungan DNJ dalam daun muda 35 varieti mulberi Thailand berbeza antara 30 hingga 170 mg per 100 g daun kering. Varieti tertinggi ialah Kam, Burirum 60 dan Burirum 51.

Pucuk mengandungi DNJ tertinggi. Kedudukan daun mempengaruhi DNJ: pucuk > daun muda > daun matang. Contohnya, varieti Burirum 60 mengandungi 312 mg/100 g pada pucuk, 154 mg/100 g pada daun muda dan 80 mg/100 g pada daun matang.

DNJ menentukan aktiviti antidiabetik. Kandungan DNJ dan aktiviti perencatan ?-glukosidase berkorelasi tinggi (r = 0.84), menunjukkan aktiviti ini terutamanya disebabkan oleh DNJ.

Pembancuhan optimum: 98°C selama 400 saat. Pada suhu 98°C selama 400 saat, kira-kira 95% DNJ dalam teh kering berjaya diekstrak, dengan nilai maksimum 284 mg DNJ/100 g teh kering. Secawan teh (230 mL) mengandungi 6.5 mg DNJ, iaitu jumlah yang mencukupi untuk menekan glukosa darah selepas makan.

Gelombang mikro dan teh segera. Liu et al. (2014), menurut ringkasan SciSpace, menggunakan teknologi gelombang mikro untuk meningkatkan pengekstrakan DNJ, manakala Wei et al. (2016) mematenkan kaedah penyediaan teh segera daun mulberi.

Perbincangan

Dapatan ini memberi panduan praktikal kepada pengusaha teh mulberi: pilih varieti tinggi DNJ, petik pucuk dan daun muda, dan nasihatkan pengguna membancuh dengan air mendidih selama sekitar 6–7 minit. Ramai pengguna membancuh teh dengan air suam untuk masa singkat, yang mungkin tidak mengekstrak DNJ secukupnya. Maklumat cara pembancuhan pada label produk boleh menjadi pembeza kualiti yang murah tetapi berkesan.

Perbezaan hampir enam kali ganda antara varieti (30 hingga 170 mg/100 g) bermakna pemilihan varieti adalah keputusan paling penting di peringkat ladang. Begitu juga, perbezaan hampir empat kali ganda antara pucuk dan daun matang bagi Burirum 60 menunjukkan bahawa jadual pemetikan dan pemangkasan perlu dirancang untuk memaksimumkan pengeluaran pucuk. Daun matang yang lebih rendah DNJ boleh disalurkan untuk kegunaan lain seperti makanan ternakan (pengetahuan am).

Bagi Malaysia, varieti mulberi tempatan perlu dinilai kandungan DNJ-nya, kerana varieti Thailand dalam kajian ini mungkin tidak sama dengan bahan tanaman yang lazim di ladang tempatan. Kaedah pemprosesan seperti penapaian dengan E. cristatum dan teh segera juga membuka peluang kepelbagaian produk. Kerjasama dengan makmal universiti atau agensi penyelidikan untuk analisis DNJ akan membantu pengusaha membuat tuntutan yang tepat (pengetahuan am).

Implikasi kepada Pengusaha

1. Nilai kandungan DNJ varieti mulberi yang ditanam.

2. Petik pucuk dan daun muda untuk teh premium.

3. Cadangkan pembancuhan dengan air hampir mendidih selama 6–7 minit.

4. Pertimbangkan produk teh segera atau teh tertapai untuk kepelbagaian pasaran.

5. Nyatakan kandungan DNJ secawan pada label jika telah dianalisis.

Kesimpulan

Kandungan DNJ daun mulberi berbeza mengikut varieti (30–170 mg/100 g) dan kedudukan daun, dengan pucuk paling tinggi. Pembancuhan pada 98°C selama 400 saat mengekstrak 95% DNJ, menghasilkan 6.5 mg DNJ secawan yang mencukupi untuk menekan glukosa selepas makan. Gabungan pemilihan varieti, pemetikan pucuk dan arahan pembancuhan yang betul menentukan nilai fungsian teh mulberi.

Rujukan

1. Vichasilp, C., Nakagawa, K., Sookwong, P., et al. (2012). Development of high 1-deoxynojirimycin (DNJ) content mulberry tea and use of response surface methodology to optimize tea-making conditions for highest DNJ extraction. LWT – Food Science and Technology, 45(2). https://doi.org/10.1016/j.lwt.2011.09.008

2. Liu, C., Wang, C.-H., Liu, J., et al. (2014). Optimization of microwave-assisted technology for extracting 1-deoxynojirimycin from mulberry tea by response surface methodology. Food Science and Technology Research, 20(3). https://doi.org/10.3136/fstr.20.599

3. Wei, Y., Zhong, H., Yang, Y., et al. (2016). Preparation method and application of mulberry leaf instant tea. Paten, China.

4. Asano, N., Yamashita, T., Yasuda, K., et al. (2001). Polyhydroxylated alkaloids isolated from mulberry trees (Morus alba L.) and silkworms (Bombyx mori L.). Journal of Agricultural and Food Chemistry, 49(9). https://doi.org/10.1021/jf010567e

5. Kimura, T., Nakagawa, K., Kubota, H., et al. (2007). Food-grade mulberry powder enriched with 1-deoxynojirimycin suppresses the elevation of postprandial blood glucose in humans. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 55(14). https://doi.org/10.1021/jf062680g

6. Asai, A., Nakagawa, K., Higuchi, O., et al. (2011). Effect of mulberry leaf extract with enriched 1-deoxynojirimycin content on postprandial glycemic control in subjects with impaired glucose metabolism. Journal of Diabetes Investigation, 2(4). https://doi.org/10.1111/j.2040-1124.2011.00101.x

7. Response surface optimization of the fermentation process of mulberry leaf tea by Eurotium cristatum. (t.t.). Rekod SciSpace.

Sumber carian: SciSpace Literature Review (mod High Quality), November 2026.

Kata kunci: mulberi, teh daun mulberi, 1-deoksinojirimisin, DNJ, ?-glukosidase, varieti, pucuk, pembancuhan