Jangan Buang Kulit Labu: Hasil Sampingan yang Kaya Karotenoid

Apabila memasak labu, kulit, serabut dan bijinya biasanya dibuang. Namun, kajian menunjukkan bahagian-bahagian ini mempunyai nilai tersendiri. Satu ulasan oleh University of Sargodha dan University of Lahore menyatakan tiada bahagian buah labu yang patut dibuang semasa pemprosesan, kerana bahagian-bahagian ini mempunyai fitokimia yang sangat baik [1].

Artikel ini meneliti kajian tentang kulit, serabut dan hasil sampingan labu.

Kulit dan Serabut Kaya Karotenoid

Satu kajian oleh University of Perugia mencirikan kulit dan serabut daripada lapan varieti labu, iaitu empat varieti C. moschata (Butternut, Lunga di Napoli, Moscata di Provenza, Violina rugosa) dan empat varieti C. maxima (Delica, Delica vanity, Hokkaido, Mantovana) [2].

Dapatannya [2]:

Kulit dan serabut merupakan sumber yang baik bagi beta-karotena.
Kedua-duanya juga mengandungi karotenoid lain, sama ada dalam bentuk bebas atau ester.
Hasil sampingan ini mempunyai aktiviti antioksidan yang menarik.

Pengkaji menyatakan hasil sampingan labu boleh berguna dalam pembangunan produk berfungsi baharu, memandangkan permintaan pasaran yang semakin meningkat untuk makanan yang selamat dan sihat [2].

Kulit Labu Lebih Tinggi Beta-Karotena?

Satu kajian oleh Jashore University of Science and Technology menganalisis isi, kulit dan biji tiga varieti labu BARI [3]. Kulit labu masak BARI Pumpkin-1 mempunyai kandungan beta-karotena tertinggi antara semua sampel yang dianalisis, iaitu 12.99 mg/100 g [3].

Kajian ini juga mendapati kandungan abu dan vitamin C dalam kulit menurun apabila labu masak [3].

Serat Tinggi dalam Kulit

Satu kajian oleh Jiangnan University dan rakan kongsi mendapati serbuk kulit labu mempunyai kandungan serat yang lebih baik (16.83%) berbanding serbuk biji [4]. Biskut dengan 10% serbuk kulit labu mempunyai kandungan serat tertinggi antara produk yang dihasilkan [4].

Ulasan Karotenoid Hasil Sampingan

Satu ulasan oleh University of Zagreb menyatakan kandungan karotenoid dalam labu bergantung kepada bahagian tumbuhan, iaitu isi, kulit atau biji [5]. Ulasan ini menyatakan labu dan hasil sampingannya boleh menjadi sumber karotenoid yang bernilai untuk makanan berfungsi [5].

Hasil Sampingan Industri Sejuk Beku

Satu kajian oleh University of Castilla-La Mancha menyatakan industri labu sejuk beku menghasilkan banyak hasil sampingan yang kaya dengan nilai nutrisi, terutamanya beta-karotena [6]. Tepung daripada hasil sampingan ini meningkatkan beta-karotena, fenolik, antioksidan, serat dan mineral seperti kalium, kalsium, magnesium dan fosforus dalam keropok [6].

Pengkaji mendapati pengeringan beku lebih baik mengekalkan antioksidan dan beta-karotena berbanding penyahhidratan [6].

Kandungan Sebatian dalam Setiap Bahagian

Ulasan University of Sargodha menyatakan bahagian labu kaya dengan minyak, protein, karbohidrat dan mineral [1]. Sebatian fitokimia yang ditemui termasuk fenolik, flavonoid, tokoferol, karotenoid, terpenoid, kukurbitasin, moschatin dan fitosterol [1].

Ulasan ini menyatakan secara terapeutik, kulit, isi dan biji labu mengandungi bahan aktif yang bertindak sebagai antioksidan dan agen antimikrob yang berkesan [1].

Kematangan Mempengaruhi Pilihan

Kajian Jashore University of Science and Technology mendapati labu hijau matang secara perbandingan mempunyai aktiviti antioksidan yang lebih tinggi dalam semua komponen [3]. Pengkaji menyatakan isi, kulit dan biji labu pada pelbagai peringkat kematangan boleh digunakan sebagai bahan makanan berfungsi dan nutraseutikal [3].

Teknologi Diperlukan

Ulasan University of Sargodha menyatakan semua bahagian labu boleh digunakan dalam bentuk serbuk atau ekstrak untuk mengasingkan dan mencirikan bahan bioaktif, dan menggunakannya dalam industri makanan dan farmaseutikal [1]. Ulasan ini menyarankan teknologi dilaksanakan untuk membangunkan nutraseutikal dan makanan farmaseutikal yang inovatif, bukannya hanya memakan labu dalam bentuk mentah [1].

Kepentingan untuk Kemampanan

Kajian University of Castilla-La Mancha menyatakan sektor makanan pertanian menghadapi cabaran untuk memanfaatkan hasil sampingan dan mengurangkan sisa [6]. Menggunakan kulit dan hasil sampingan labu dalam produk makanan merupakan satu cara untuk menangani cabaran ini.

Kulit dalam Biskut dan Mi

Kajian Jiangnan University mendapati produk terbaik yang menggunakan kulit labu ialah biskut dan mi dengan 10% serbuk kulit labu [4]. Serbuk kulit dan biji labu meningkatkan protein, serat, beta-karotena dan antioksidan dalam produk [4].

Karotenoid dalam Varieti Berbeza

Kajian University of Perugia mendapati kandungan karotenoid dalam kulit dan serabut berbeza antara varieti C. moschata dan C. maxima yang diuji [2]. Ulasan University of Zagreb menyatakan beta-karotena ialah karotenoid utama dalam kebanyakan spesies labu [5].

Biji juga Bernilai

Selain kulit, biji labu juga merupakan hasil sampingan yang bernilai. Kajian Jashore University of Science and Technology mendapati tahap protein tertinggi (20.80%) dan lemak tertinggi (24.68%) dalam biji labu masak BARI Pumpkin-2 [3]. Kajian “Dunarea de Jos” University of Galati mendapati tepung biji labu meningkatkan protein dan serat dalam biskut [7].

Bagi Penanam dan Pengusaha Kecil

Bagi kawalan perosak, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang pemprosesan hasil sampingan labu dan keperluan keselamatan makanan.

Kesimpulan

Kulit dan serabut labu kaya dengan beta-karotena dan karotenoid lain, serta mempunyai aktiviti antioksidan. Dalam satu kajian, kulit labu masak mempunyai beta-karotena tertinggi berbanding isi dan biji. Serbuk kulit labu juga tinggi serat. Hasil sampingan ini boleh digunakan untuk membangunkan produk makanan berfungsi, membantu mengurangkan sisa.

Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat keselamatan makanan atau perniagaan.

Rujukan

[1] A. Hussain, T. Kausar et al. (2022). A Comprehensive review of functional ingredients, especially bioactive compounds present in pumpkin peel, flesh and seeds, and their health benefits. Food Chemistry Advances. DOI: 10.1016/j.focha.2022.100067. https://consensus.app/papers/details/c565507d6aae5d94af69495d2f38fd4a/

[2] Nicola Pinna, F. Ianni et al. (2023). Valorization of Pumpkin Byproducts: Antioxidant Activity and Carotenoid Characterization of Extracts from Peel and Filaments. Foods. DOI: 10.3390/foods12214035. https://consensus.app/papers/details/2497c624de1c5592bd66338b06a9d100/

[3] Sumona Sharmin, Mrityunjoy Biswas et al. (2026). Impact of Maturity Stages on the Physicochemical and Bioactive Compound Composition of BARI-Developed Pumpkin (Cucurbita moschata) Varieties. Applied Food Research. DOI: 10.1016/j.afres.2026.101708. https://consensus.app/papers/details/c67f258b6d905421aad812d8a0bd5023/

[4] M. Asaduzzaman, Mst. Sorifa Akter, and Mahbubur Rahman (2025). Enhancing nutritional value and quality of cookies through pumpkin peel and seed powder fortification. PLOS One. DOI: 10.1371/journal.pone.0307506. https://consensus.app/papers/details/9e7bd45af88757bfb369dc41cc06ca28/

[5] Antonela Nin?evi? Grassino, Suzana Rimac Brn?i? et al. (2023). Carotenoid Content and Profiles of Pumpkin Products and By-Products. Molecules. DOI: 10.3390/molecules28020858. https://consensus.app/papers/details/7c423f180e1a538987e87bfc8e18daa6/

[6] Miguel A. Gallardo, M. Martínez-Navarro et al. (2025). Nutritional Enhancement of Crackers Through the Incorporation of By-Products from the Frozen Pumpkin Industry. Foods. DOI: 10.3390/foods14142548. https://consensus.app/papers/details/e6d3e7559356543e98573d3776a30fb3/

[7] C. Ungureanu, ??? ?????????? ???????? et al. (2025). Valorization of Pumpkin Seed Flour in Biscuit Production: Nutritional Enhancement and Sensory Acceptability. Sustainability. DOI: 10.3390/su172210103. https://consensus.app/papers/details/23664b902f695d279978944c0c70c810/