Daun labu yang diselaputi lapisan putih seperti tepung ialah tanda penyakit cendawan tepung (powdery mildew). Satu kajian oleh Gansu Agricultural University menyatakan cendawan tepung ialah antara penyakit paling memusnahkan dan punca utama kerugian pengeluaran tanaman labu-labuan di seluruh dunia [1].
Artikel ini meneliti kajian tentang penyakit cendawan tepung dan penyakit virus pada labu.
Punca Cendawan Tepung
Satu kajian oleh Henan Institute of Science and Technology menyatakan cendawan tepung pada labu terutamanya disebabkan oleh kulat Podosphaera xanthii [2]. Kulat ini ialah patogen biotrofik, iaitu ia hidup pada tisu tumbuhan yang hidup [3].
Satu kajian oleh Uttaranchal University dan Galgotias University menyebut Erysiphe cichoracearum dan Sphaerotheca fuliginea sebagai patogen utama cendawan tepung pada labu dalam kajian mereka [4].
Gejala
Kajian Gansu Agricultural University mendapati selepas jangkitan, kawasan berserbuk dan lapisan putih cendawan tepung terbentuk pada permukaan daun [1]. Insiden dan indeks penyakit meningkat secara berterusan dengan tempoh jangkitan [1].
Varieti Rintang: Pertahanan Utama
Perbezaan antara kultivar. Kajian Gansu Agricultural University membandingkan dua kultivar komersial C. pepo [1]. Kultivar Sixing F1 menunjukkan keupayaan jauh lebih kuat untuk menahan jangkitan berbanding Jin12 F1 [1]. Kultivar rintang mengaktifkan laluan fenilpropanoid untuk menghasilkan fenolik dan lignin, serta enzim pertahanan untuk menghapuskan kesan berbahaya [1].
*Labu C. moschata* lebih tahan.** Kajian Henan Institute of Science and Technology menyatakan C. moschata sangat tahan terhadap cendawan tepung dan menunjukkan kebolehsuaian yang luas [2].
Saringan germplasma di Brazil. Satu kajian di Bank Germplasma Sayur Universidade Federal de Viçosa, Minas Gerais, Brazil, menilai 87 sub-aksesi C. moschata [5]. Lima belas sub-aksesi dikenal pasti sebagai sumber yang menjanjikan untuk membangunkan baris yang rintang terhadap cendawan tepung [5].
Genetik Ketahanan
Satu ulasan oleh University of Florida dan Oklahoma State University menyatakan ketahanan terhadap cendawan tepung yang berasal daripada Cucurbita okeechobeensis subsp. martinezii telah digunakan secara meluas dalam kultivar komersial [6].
Kajian-kajian molekul turut mengenal pasti gen yang terlibat dalam ketahanan:
-
Gen CmWRKY22/63/84 merencat pertumbuhan hifa kulat apabila diekspresikan berlebihan [2].
-
Gen CmPR1 meningkatkan ketahanan terhadap cendawan tepung dalam tumbuhan transgenik [3].
-
Gen CpVQ27 pula didapati mengurangkan ketahanan apabila diekspresikan berlebihan [7].
Racun Kulat
Kajian di Uttaranchal University menguji enam racun kulat di lapangan, dan semua rawatan mengurangkan intensiti penyakit dengan signifikan berbanding kawalan [4]. Namun, racun yang diuji di luar negara belum tentu berdaftar untuk labu di Malaysia.
Pengurusan Bersepadu
Satu kajian di Cornell University menilai gabungan racun kulat biorasional dengan baris labu C. moschata yang separa rintang untuk mengurus cendawan tepung [8]. Pendekatan ini menggabungkan varieti dan rawatan yang kurang toksik.
Penyakit Virus
Ulasan University of Florida dan Oklahoma State University menyatakan pengeluaran labu dihalang oleh penyakit yang disebabkan oleh kulat, oomiset dan virus [6]. Penyakit utama yang dibincangkan termasuk [6]:
-
Cendawan tepung.
-
Cendawan berbulu (downy mildew).
-
Reput Phytophthora.
-
Virus yang dibawa oleh afid dan lalat putih.
Ulasan ini menyatakan penanda DNA yang berkait dengan ketahanan terhadap virus mozek kuning zukini dan virus bintik cincin betik dalam C. moschata dan C. pepo telah memudahkan pemilihan berbantukan penanda dalam pembiakbakaan [6].
Sumber ketahanan terhadap virus keriting daun tomato New Delhi, virus utama yang dibawa lalat putih, telah dikenal pasti dalam C. moschata dan beberapa spesies liar [6].
Ketahanan Perumah Penting
Ulasan University of Florida menyatakan ketahanan perumah ialah komponen penting dalam pengurusan penyakit bersepadu untuk tanaman labu, dan merupakan matlamat utama pembiakbakaan [6].
Reput Phytophthora
Ulasan University of Florida menyatakan ketahanan terhadap reput mahkota Phytophthora terdapat dalam beberapa spesies labu, termasuk C. moschata dan C. pepo [6]. Kajian pemetaan telah mengenal pasti lokus genetik yang berkaitan dengan ketahanan ini [6].
Bangsa Patogen
Kajian Universidade Federal de Viçosa mengenal pasti P. xanthii yang digunakan dalam eksperimen sebagai bangsa 2US, laporan pertama varian ini di Minas Gerais [5]. Ini menunjukkan patogen yang sama boleh mempunyai bangsa berbeza di kawasan berbeza, yang mungkin mempengaruhi keberkesanan varieti rintang.
Tekanan Oksidatif dan Pertahanan
Kajian Gansu Agricultural University mendapati selepas jangkitan, kandungan hidrogen peroksida, malondialdehid, lignin dan jumlah fenolik dalam daun meningkat dalam kedua-dua kultivar [1]. Namun, kultivar rintang Sixing F1 menunjukkan pengumpulan spesies oksigen reaktif yang jauh lebih rendah, kadar peroksidaan lipid lebih rendah, serta tahap lignin dan fenolik yang lebih tinggi [1]. Aktiviti enzim pertahanan dan ekspresi gen isyarat asid salisilik juga lebih tinggi dalam kultivar ini [1].
Bagi Penanam Labu
Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang varieti labu yang rintang penyakit dan cara mengenal pasti penyakit cendawan tepung serta virus.
Kesimpulan
Cendawan tepung ialah penyakit utama labu, disebabkan terutamanya oleh Podosphaera xanthii. C. moschata secara umumnya lebih tahan, dan beberapa kultivar menunjukkan ketahanan yang kuat. Penyakit virus yang dibawa afid dan lalat putih juga menjadi ancaman. Ketahanan varieti ialah komponen penting pengurusan bersepadu.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat kawalan penyakit khusus.
Rujukan
[1] Shu-Wu Zhang, Jia Liu et al. (2021). Differential Responses of Cucurbita pepo to Podosphaera xanthii Reveal the Mechanism of Powdery Mildew Disease Resistance in Pumpkin. Frontiers in Plant Science. DOI: 10.3389/fpls.2021.633221. https://consensus.app/papers/details/5abc48e836275f26990822c55c362ea5/
[2] Wei-Li Guo, Wen-Jun Liu et al. (2026). Genome-wide analysis of WRKY gene family in Cucurbita moschata and involvement of CmWRKY22/63/84 in powdery mildew resistance. BMC Genomics. DOI: 10.1186/s12864-025-12310-5. https://consensus.app/papers/details/07359f2c79b95892a5a0f95ea89d219f/
[3] Weisi Guo, Helian Yang et al. (2023). A pathogenesis-related protein 1 of Cucurbita moschata responds to powdery mildew infection. Frontiers in Genetics. DOI: 10.3389/fgene.2023.1168138. https://consensus.app/papers/details/bcc51c8fb2305db6b9c4b6a2ff2c429e/
[4] Susheel Kumar, Sandeep Kumar et al. (2025). Evaluation of Different Fungicides Against Powdery Mildew of Pumpkin (Cucurbita moschata L.). Journal of Advances in Biology & Biotechnology. DOI: 10.9734/jabb/2025/v28i72668. https://consensus.app/papers/details/6ed38bbe51fd552eb64bc8654e27bb23/
[5] F. D. da Silva, Patrícia M. Valente et al. (2025). Powdery mildew resistance in pumpkin sub-accessions from the vegetable germplasm bank. Revista Caatinga. DOI: 10.1590/1983-21252025v3812701rc. https://consensus.app/papers/details/fee09a909a1457c3a28e766b5a2d0be2/
[6] Prerna Sabharwal, Shallu Thakur et al. (2024). Breeding and genetics of resistance to major diseases in Cucurbita—A review. Crop Science. DOI: 10.1002/csc2.21358. https://consensus.app/papers/details/c307e4b5ca705ca8a2fc2f15af5d99a3/
[7] Shi-Heng Li and Ping Wang (2025). Transient overexpression of CpVQ27 reduced the Cucurbita pepo’s resistance to powdery mildew. Journal of plant physiology. DOI: 10.1016/j.jplph.2025.154573. https://consensus.app/papers/details/873ae8d82de85b988c45c089f2a73d7d/
[8] Elizabeth J Indermaur, Charles T. C. Day et al. (2025). Evaluation of an integrated management program in partially resistant processing pumpkin breeding lines to manage powdery mildew, 2023. Plant Health Progress. DOI: 10.1094/php-01-25-0021-pdmr. https://consensus.app/papers/details/0d375cae2c6f524c8b30899c0d930159/
Kata Kunci
labu, cendawan tepung, virus tanaman, penyakit labu, kawalan penyakit
