Jambu batu boleh berbunga dan berbuah lebih daripada sekali setahun. Satu ulasan menyatakan jambu batu sering berbunga dua atau tiga kali setahun [1]. Namun, hasil dan kualiti buah berbeza mengikut musim [2]. Pengawalan hasil, iaitu teknik memanipulasi masa berbunga dan berbuah, digunakan untuk mendapatkan buah pada musim yang dikehendaki dengan kualiti yang lebih baik [1].
Artikel ini meneliti kajian tentang pemangkasan dan teknik pengawalan hasil jambu batu. Kebanyakan kajian dijalankan di kawasan subtropika, jadi musim yang disebut mungkin tidak sama dengan keadaan di Malaysia.
Mengapa Pemangkasan Berkesan?
Satu ulasan menyatakan jambu batu berbunga pada pertumbuhan musim semasa, jadi pemangkasan ringan setiap tahun dianggap penting untuk menggalakkan tunas vegetatif baharu [3]. Ulasan lain menyatakan prinsip asas pengawalan hasil ialah bunga jambu batu muncul pada pertumbuhan baharu yang segar, dan apabila pokok dipaksa berehat kemudian disambung semula, ia menghasilkan bunga yang lebat [2].
Satu ulasan oleh Central Institute for Subtropical Horticulture menyatakan saiz, kualiti dan hasil buah boleh diubah dengan teknik pemangkasan yang tepat [4]. Pokok jambu batu yang tua dan tidak produktif juga boleh dipulihkan melalui pemangkasan yang betul [4].
Jangan Cantas Terlalu Teruk
Ulasan Central Institute for Subtropical Horticulture menyatakan pokok yang dipangkas dengan teruk menghasilkan hasil yang lebih rendah dengan kualiti yang lemah [4].
Namun, bukti bercampur. Satu ulasan dari Universidad Central “Marta Abreu” de las Villas mendapati tiada trend yang jelas tentang intensiti pemangkasan terbaik, kerana keputusan berbeza mengikut kultivar, kepadatan tanaman, musim dan iklim [5]. Ramai pengkaji bersetuju memangkas hujung dahan bermanfaat, tetapi pengkaji lain mengesyorkan pemangkasan teruk untuk hasil yang lebih tinggi [5].
Berapa Panjang Patut Dicantas?
Kajian Gazipur. Satu kajian oleh Gazipur Agricultural University dan Bangladesh Agricultural Research Institute menguji pemangkasan 0, 15, 30 dan 45 cm dari hujung pucuk pada tiga musim berbeza [6]. Dapatannya [6]:
-
Pemangkasan 30 cm menghasilkan bilangan bunga (224.71 sepokok) dan buah (155.89 sepokok) tertinggi, serta hasil tertinggi (38.38 kg sepokok).
-
Pemangkasan 30 cm dan 45 cm memberikan ciri vegetatif, pembiakan dan biokimia buah yang konsisten baik.
-
Pemangkasan pada musim luruh (awal September) meningkatkan pengeluaran buah luar musim berkualiti tinggi pada musim kering.
Kajian Nagaland. Satu kajian ke atas kultivar Kazi mendapati pemangkasan 20 cm dari hujung menghasilkan hasil tertinggi (20.97 kg sepokok) dan jumlah pepejal terlarut tertinggi [7]. Pemangkasan 10 cm pula menghasilkan berat buah tertinggi (233.75 g) dan vitamin C tertinggi [7].
Kajian Nalanda. Satu percubaan di ladang petani mendapati pemangkasan 50% pucuk musim semasa menghasilkan 27.69 hingga 28.06 kg sepokok, dengan kemanisan 11.40 hingga 11.60 °Brix [8].
Masa Pemangkasan
Satu kajian ke atas kultivar Lalit menguji pemangkasan pada enam tarikh berbeza [9]. Pemangkasan pada 30 Mei memberikan keputusan terbaik dari segi pertumbuhan, masa berbunga, bilangan buah, hasil dan kualiti buah [9]. Pengkaji mengakui variasi keadaan iklim merupakan cabaran utama yang mempengaruhi tindak balas pokok [9].
Oleh kerana musim di kawasan kajian berbeza dengan Malaysia, tarikh pemangkasan ini tidak boleh dipindahkan secara langsung.
Teknik Pengawalan Hasil Lain
Ulasan menyenaraikan pelbagai teknik pengawalan hasil jambu batu [1]:
-
Menahan pengairan.
-
Pemangkasan akar dan pendedahan akar.
-
Membengkokkan dahan.
-
Penjarangan buah dengan tangan.
-
Pengubahsuaian baja.
-
Membuang bunga dengan tangan, pengawal atur tumbesaran atau bahan kimia.
Satu ulasan lain menyatakan kaedah kimia termasuk penggunaan NAA, etrel dan urea [10]. Ulasan ini juga mengenal pasti keperluan untuk menyeragamkan amalan mengikut kawasan dan membangunkan alternatif kimia yang lebih selamat untuk alam sekitar [10].
Membengkokkan dahan. Kajian Nagaland mendapati pembengkokan pucuk menghasilkan bilangan tunas vegetatif tertinggi [7].
Semburan Baja Daun
Satu kajian di Jawaharlal Nehru Krishi Vishwa Vidyalaya ke atas pokok jambu batu berumur 10 tahun mendapati gabungan asid salisilik (200 ppm) dan boraks (0.5%) menghasilkan pembentukan buah tertinggi (92.18%) dan keguguran buah terendah (18.77%) [11].
Menanam dalam Pasu untuk Kawasan Bandar
Bagi yang tinggal di bandar, satu kajian di College of Agriculture, Vellayani, menilai lima varieti jambu batu dalam pasu udara 80 liter [12]. Varieti Arka Rashmi menunjukkan prestasi pembiakan terbaik, termasuk berbunga awal (101 hari selepas pemangkasan) dan bilangan bunga maksimum [12]. Pengkaji menyatakan jambu batu berpotensi untuk penanaman dalam bekas di kawasan bandar [12].
Bagi Penanam Jambu Batu
Bagi kawalan perosak, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang teknik pemangkasan dan jadual yang sesuai dengan iklim dan varieti jambu batu di kawasan anda.
Kesimpulan
Jambu batu berbunga pada pertumbuhan baharu, jadi pemangkasan boleh digunakan untuk mengawal masa dan kualiti hasil. Kajian di Gazipur mendapati pemangkasan 30 cm dari hujung pucuk memberikan hasil tertinggi, manakala kajian di Nagaland mendapati pemangkasan 20 cm terbaik untuk hasil. Namun, ulasan menunjukkan keputusan berbeza mengikut kultivar, iklim dan musim. Teknik lain seperti membengkokkan dahan, menahan air dan membuang bunga juga digunakan untuk mengawal musim buah.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat agronomi khusus.
Rujukan
[1] B. Dahal, D. Banjade et al. (2024). CROP REGULATION IN GUAVA: A REVIEW. Tropical Agroecosystems. DOI: 10.26480/taec.01.2024.21.25. https://consensus.app/papers/details/5f1e8294d00a59709f4f5b8d9b33d1a2/
[2] Gurjeet Singh, Pankaj Saha et al. (2024). Systems of crop regulation in guava and their assessment. International Journal of Advanced Biochemistry Research. DOI: 10.33545/26174693.2024.v8.i3j.942. https://consensus.app/papers/details/a75740830fff5c68ad8aa1c9b1abdf52/
[3] Ravi Pratap Singh, Arun Kumar Singh, and Pooshpendra Singh Dixit (2024). Studied the growth, yield and quality attributes of guava as influenced by Canopy management practices: A review. International Journal of Agriculture Extension and Social Development. DOI: 10.33545/26180723.2024.v7.i2sa.315. https://consensus.app/papers/details/bec61f86e505518382d2acc6184fa241/
[4] K. Srivastava, Dinesh Kumar et al. (2022). Pruning in guava (Psidium guajava) — A review. Current Horticulture. DOI: 10.5958/2455-7560.2022.00020.6. https://consensus.app/papers/details/f793089ca57e5884b1ffbafe8cec2155/
[5] B. Espinosa, E. Brizuela et al. (2019). Fructification Pruning in Guava Crop (Psidium guajava L.) and its Influence on Yield. Unknown Journal. https://consensus.app/papers/details/3dda436571fc54438cd39cc350f5e85c/
[6] Joydeb Gomasta, B. Sarker et al. (2024). Pruning techniques affect flowering, fruiting, yield and fruit biochemical traits in guava under transitory sub-tropical conditions. Heliyon. DOI: 10.1016/j.heliyon.2024.e30064. https://consensus.app/papers/details/aac9561e88785377a3eaa7e15fd4f3c8/
[7] A. Sarkar, C. S. Maiti (Tanpa tahun). Effect of Bending, Shoot, Pruning and Girdling for Crop Regulation in Guava cv Kazi under Foot Hill in Nagaland. https://consensus.app/papers/details/80459f9d5e005e6e8d539e8f5bff7ab6/
[8] K. Rani, Manoj Kumar et al. (2024). Optimizing Guava Crop Yield and Quality through Various Regulation Methods. International Journal of Plant & Soil Science. DOI: 10.9734/ijpss/2024/v36i74707. https://consensus.app/papers/details/79583e32c9965e33b6f35c3fc18d8dfd/
[9] T. Rana, Som Dev Sharma et al. (2025). Strategic pruning for manipulation of cropping cycles to maximize off season yield in guava (Psidium guajava L.) cv. Lalit. Agriculture Association of Textile Chemical and Critical Reviews. DOI: 10.21276/aatccreview.2025.13.04.687. https://consensus.app/papers/details/5fa52faee5a65d57b37f6d6b984000f5/
[10] Raj Kumar, Nirmal Singh et al. (2025). Optimizing yield and quality in guava through crop regulation: comprehensive review. Indian Journal of Arid Horticulture. DOI: 10.48165/ijah.2025.7.2.3. https://consensus.app/papers/details/e69beb9d4fc856c1a6aab6a6a6d32b8f/
[11] Sandeep Raipuriya, T. Sharma et al. (2024). Effect of Foliar Feeding of Plant Growth Regulator and Nutrients on Phenological Attributes of Guava (Psidium guajava L.) cv Apple Colour. Journal of Scientific Research and Reports. DOI: 10.9734/jsrr/2024/v30i72134. https://consensus.app/papers/details/944ae670df10543f91c9c3da07671497/
[12] V. Swetha, S. Simi et al. (2024). Growth Response of Guava (Psidium guajava L.) Varieties in Containerized System for Urban Horticulture. Journal of Advances in Biology & Biotechnology. DOI: 10.9734/jabb/2024/v27i121803. https://consensus.app/papers/details/5fd160c43c105b5488fc91530d697991/
Kata Kunci
jambu batu, pemangkasan, cantasan, pengawalan musim, hasil buah
