Nutrisi dan Antioksidan Cili: Kajian Varieti Cili Malaysia

Cili bukan sekadar penambah rasa pedas. Buah kecil ini mengandungi vitamin C, karotenoid, sebatian fenolik dan kapsaisinoid yang menyumbang kepada aktiviti antioksidan. Menariknya, kandungan ini berbeza dengan ketara antara varieti dan peringkat kematangan. Beberapa kajian di Malaysia telah membandingkan varieti cili tempatan seperti cili padi.

Artikel ini meneliti kajian tentang kandungan nutrisi dan antioksidan cili, termasuk perbandingan varieti cili di Malaysia.

Apa Kandungan Cili?

Satu kajian menyatakan cili mengandungi pelbagai fitokimia seperti kapsaisinoid, fenolik, asid askorbik (vitamin C) dan karotenoid [1]. Kapsaisinoid memberikan rasa pedas yang khas [1].

Kajian di Turki terhadap lima kultivar cili mendapati kultivar terbaik mempunyai [2]:

• Karotenoid 2,310 hingga 2,390 mg/kg (berat kering).

• Kapsaisinoid 471.3 hingga 688.1 mg/kg (berat kering).

• Vitamin A 218.8 hingga 243.0 ?g RAE bagi setiap 100 g (berat basah).

• Vitamin C 63.1 hingga 64.9 mg bagi setiap 100 g (berat basah).

Kultivar dengan kandungan kapsaisinoid lebih tinggi juga mempunyai kandungan vitamin C yang lebih tinggi [2].

Kajian Varieti Cili di Malaysia

Enam varieti. Satu kajian oleh Universiti Sultan Zainal Abidin dan Universiti Putra Malaysia membandingkan enam varieti cili dari pelbagai lokasi di Malaysia, iaitu Wild Capsicum, Cili Padi Thai, Cili Johor, Cili Padi Rangup, Cili Padi Putih dan Cili Padi Centil [3]. Dapatannya [3]:

Pengkaji mengesyorkan Cili Padi Rangup dan Cili Padi Putih sebagai varieti dengan kandungan sebatian antioksidan, aktiviti antioksidan, kapsaisin dan dihidrokapsaisin yang tertinggi [3]. Kedua-dua varieti ini didapati berasal daripada kumpulan yang sama berdasarkan pokok filogenetik [3].

Varieti cili merah. Satu lagi kajian di Malaysia meneliti lima varieti cili merah pedas, iaitu Kulai 151, Kulai 568, Bara, Pelita dan Centil [4]. Kulai 151 dan Kulai 568 berbuah besar dengan panjang 15 hingga 18 cm, manakala Bara, Pelita dan Centil ialah cili bersaiz kecil [4]. Centil, atau cili padi, biasa ditanam di kawasan bandar di Malaysia dan ditanam di bawah program fertigasi [4].

Cili padi berbanding lada benggala. Satu kajian membandingkan ekstrak akueus cili padi (Capsicum frutescens), cili (Capsicum annuum) dan lada benggala [5]. Jumlah kandungan fenolik berkait dengan aktiviti antioksidan [5].

Kesan Peringkat Kematangan

Cili merah lebih kaya vitamin C. Kajian di Korea Selatan terhadap lima kultivar cili merah mendapati vitamin C, jumlah fenol, vitamin E, beta-karotena dan aktiviti antioksidan meningkat secara berterusan apabila cili masak daripada hijau ke merah [6]. Kapsaisinoid pula menunjukkan corak berbeza antara kultivar [6].

Lada manis. Kajian terhadap lada manis mendapati lada hijau muda mempunyai kandungan polifenol tertinggi, manakala buah merah masak mempunyai kandungan vitamin C dan provitamin A tertinggi [7].

Bercampur antara kajian. Kajian lain mendapati tahap kapsaisin berbeza antara peringkat hijau matang dan merah, bergantung kepada kultivar [1]. Ini menunjukkan tiada satu peraturan umum, dan varieti sangat mempengaruhi kandungan.

Kesan Memasak

Satu kajian mendapati selepas dipanggang, asid askorbik (vitamin C) dan aktiviti antioksidan cili berkurang pada peringkat hijau matang dan merah [1]. Namun, jumlah fenolik dan flavonoid meningkat dalam kebanyakan kultivar [1]. Kedua-dua cili mentah dan panggang masih mempunyai aktiviti antioksidan yang kuat [1].

Cili Padi di Rantau Lain

Kajian di timur laut India terhadap varieti tempatan cili padi (Capsicum frutescens) mendapati variasi yang ketara dalam kandungan fenolik, flavonoid dan aktiviti antioksidan [8]. Pengkaji menyimpulkan varieti tempatan cili padi ialah sumber antioksidan semula jadi yang berpotensi [8].

Kajian lain mendapati aktiviti antioksidan berkait secara positif dengan kandungan kapsaisinoid dalam 47 kultivar cili [9]. Cili padi (C. frutescens) mempunyai profil kapsaisinoid yang didominasi kapsaisin [9].

Had Kajian

Kebanyakan kajian ini mengukur kandungan dan aktiviti antioksidan di makmal. Aktiviti antioksidan dalam tabung uji tidak semestinya sama dengan kesan dalam badan manusia. Selain itu, cili biasanya dimakan dalam kuantiti yang kecil, jadi sumbangan nutrisinya bergantung kepada jumlah yang dimakan.

Panduan untuk Penanam

Kajian menunjukkan pilihan varieti memberi kesan besar kepada kandungan antioksidan. Bagi yang ingin menanam cili di rumah atau secara komersial:

• Pilih varieti yang sesuai dengan tujuan, sama ada untuk kepedasan atau warna.

• Tuai pada peringkat kematangan yang sesuai, kerana kandungan nutrisi berubah semasa masak.

• Jika racun perosak diperlukan, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label, dan patuhi tempoh selamat sebelum menuai.

• Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang varieti cili yang sesuai.

Kesimpulan

Cili mengandungi vitamin C, karotenoid, fenolik dan kapsaisinoid yang menyumbang kepada aktiviti antioksidan. Kajian di Malaysia mendapati Cili Padi Rangup mempunyai kandungan fenolik dan aktiviti antioksidan tertinggi, Cili Padi Centil kaya karotenoid, dan Cili Padi Putih paling tinggi kapsaisin. Cili merah masak umumnya lebih kaya vitamin C berbanding cili hijau, walaupun kapsaisin berbeza mengikut kultivar. Memasak boleh mengurangkan vitamin C tetapi tidak menghapuskan aktiviti antioksidan.

Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat perubatan atau pemakanan.

Rujukan

[1] Mansor Hamed, Diganta Kalita et al. (2019). Capsaicinoids, Polyphenols and Antioxidant Activities of Capsicum annuum: Comparative Study of the Effect of Ripening Stage and Cooking Methods. Antioxidants. DOI: 10.3390/antiox8090364. https://consensus.app/papers/details/91fd4de0f68554ecb6eee52176bfb4bb/

[2] Ayhan Topuz and Feramuz Özdemir (2007). Assessment of carotenoids, capsaicinoids and ascorbic acid composition of some selected pepper cultivars (Capsicum annuum L.) grown in Turkey. Journal of Food Composition and Analysis. DOI: 10.1016/j.jfca.2007.03.007. https://consensus.app/papers/details/07393e7514675267850f68ab0e4707f5/

[3] Md. Amirul Alam, Nur Farah Syazwanie et al. (2018). Evaluation of antioxidant compounds, antioxidant activities and capsaicinoid compounds of Chili (Capsicum sp.) germplasms available in Malaysia. Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants. DOI: 10.1016/j.jarmap.2018.02.001. https://consensus.app/papers/details/aef4571c14fb50e1b2478b7df1cd1341/

[4] H. Suk, A. Azlan et al. (2017). Total phenolics and antioxidant properties of red hot chili peppers of different varieties in Malaysia as potent nutraceutical. Unknown Journal. https://consensus.app/papers/details/aef99ceee58b5f0892f09a1758ffae2e/

[5] R. Rahim and Ishak Mat (Tanpa tahun). Phytochemical Contents of Capsicum Frutescens (Chili Padi), Capsicum Annum (Chili Pepper) and Capsicum Annum (Bell Peper) Aqueous Extracts. Unknown Journal. https://consensus.app/papers/details/09741925fab25fe5bcac806f0f7588d6/

[6] S. Bhandari, Bo-Deul Jung et al. (2013). Ripening-dependent Changes in Phytonutrients and Antioxidant Activity of Red Pepper (Capsicum annuum L.) Fruits Cultivated under Open-field Conditions. Hortscience. DOI: 10.21273/hortsci.48.10.1275. https://consensus.app/papers/details/9f556281e24f594db0a75e221c0eda1b/

[7] A. Marín, F. Ferreres et al. (2004). Characterization and quantitation of antioxidant constituents of sweet pepper (Capsicum annuum L.). Journal of agricultural and food chemistry. DOI: 10.1021/jf0497915. https://consensus.app/papers/details/88337b712ab050fa9385a1847a9400cd/

[8] S. K. Dutta, S. Singh et al. (2017). Diversity in Bird’s Eye Chilli (Capsicum frutescens L.) Landraces of North-East India in Terms of Antioxidant Activities. Proceedings of the National Academy of Sciences, India Section B: Biological Sciences. DOI: 10.1007/s40011-016-0707-1. https://consensus.app/papers/details/61f3f0e946ff5e158c70b3b2df76af93/

[9] Malak Alghamdi, Thirumurugan Rathinasabapathy, and S. Komarnytsky (2025). Capsaicinoid Profiles, Phenolic Content, and Antioxidant Properties of Chili Peppers Grown in Urban Settings. International Journal of Molecular Sciences. DOI: 10.3390/ijms26104916. https://consensus.app/papers/details/43ac0bf2f82e558f854b65d28f7cc566/

Kata Kunci

cili dan kesihatan, nutrisi cili, antioksidan, varieti cili, cili Malaysia