Rumput napier ialah makanan utama lembu di banyak ladang kecil di kawasan tropika. Namun, ramai penternak mendapati lembu yang diberi napier tidak membesar secepat yang diharapkan atau menghasilkan susu yang kurang. Kajian menunjukkan masalahnya sering bukan pada rumput itu sendiri, tetapi pada cara ia diurus dan diberi.
Artikel ini meringkaskan kajian tentang penggunaan napier untuk lembu tenusu dan lembu pedaging.
Masalah Asas: Kualiti Rendah
Satu ulasan menyatakan rumput napier menyokong sebahagian besar pengeluaran haiwan di kawasan tropika dan subtropika, tetapi kualitinya rendah dan apabila diberi secara bersendirian, menghasilkan pengeluaran ruminan yang rendah [1]. Ulasan lain menyebut napier membentuk sehingga 80% diet lembu di banyak kawasan tropika, tetapi produktiviti haiwan tetap rendah [2].
Lembu Pedaging: Masa Tuaian Membuat Perbezaan Besar
Kajian terhadap lembu jantan Red Chittagong menunjukkan dengan jelas kesan kualiti napier [3]. Lembu dengan berat awal kira-kira 181.9 kg diberi napier Pakchong yang dituai pada peringkat 6, 9 atau 14 daun selama 113 hari [3].
| Peringkat daun semasa dituai | Kadar pertumbuhan | FCR |
|---|---|---|
| 6 daun | 610 g/hari | 6.4 |
| 14 daun | 270 g/hari | 16.2 |
[3]
Lembu yang diberi napier muda membesar lebih dua kali ganda lebih cepat. Namun, hasil rumput menurun separuh untuk mendapat kualiti ini [3]. Pengkaji menyatakan kajian lanjut diperlukan untuk mengatasi kehilangan hasil dengan meningkatkan kepadatan tanaman [3].
Lembu Tenusu: Hasil Susu
Kajian di Ethiopia menggantikan rumput kering padang semula jadi dengan rumput kering napier dalam diet lembu tenusu kacukan [4]. Dapatan utama [4]:
Peningkatan tahap napier meningkatkan kandungan protein diet dan pengambilan nutrien.
Hasil susu meningkat daripada 11.4 kepada 16.1 liter sehari antara 100% rumput padang dan 100% napier.
Anggaran intensiti metana enterik menurun daripada 26.9 kepada 20.6 g/kg susu.
Pengkaji menyimpulkan penggantian ini merupakan strategi pemberian makanan pintar iklim yang praktikal bagi sistem tenusu kecil [4].
Silaj Napier Menggantikan Silaj Jagung
Silaj jagung sering dianggap makanan hijau terbaik untuk lembu tenusu, tetapi kos dan keperluan tanahnya tinggi. Kajian terhadap lembu Holstein menggantikan sebahagian silaj jagung dengan silaj napier [5]. Lembu yang diberi silaj napier mencatat pengambilan bahan kering lebih tinggi (20.4 berbanding 19.5 kg sehari), kebolehcernaan nutrien yang lebih baik dan sintesis protein mikrob yang lebih tinggi [5]. Hasil dan komposisi susu tidak terjejas [5].
Pengkaji menekankan bahawa silaj napier boleh dihasilkan dengan nilai pemakanan yang serupa dengan silaj jagung melalui pengurusan peringkat kematangan yang betul, pelayuan dan penambahan tepung jagung [5].
Gabungan dengan Kekacang
Menanam napier bersama kekacang boleh meningkatkan kualiti. Kajian di Ethiopia mendapati gabungan napier dengan desmodium atau lablab secara amnya meningkatkan nilai pemakanan napier [6]. Gabungan napier dengan lablab memberikan kebolehcernaan bahan organik in vitro yang relatif tinggi, iaitu 71.9%, 68.0% dan 63.5% pada potongan hari ke-60, 90 dan 120 [6]. Pengkaji juga menyatakan semua rawatan mempunyai protein kasar melebihi paras minimum 7% yang diperlukan untuk fungsi rumen yang optimum [6].
Paras Protein Minimum
Satu kajian di Bhutan terhadap empat varieti napier, termasuk CO3 dan Pak-1, mendapati kesemuanya mempunyai protein kasar melebihi had kritikal 7% yang diperlukan oleh ruminan untuk pengambilan sukarela dan fungsi rumen [7]. Namun, paras ini hanya memenuhi keperluan asas. Kajian di Ethiopia menyatakan potongan pada hari ke-60 dan 90 bagi gabungan napier dan kekacang dapat memenuhi paras minimum protein kasar 15% yang diperlukan untuk penyusuan dan pertumbuhan [6].
Strategi Pengurusan yang Disyorkan
Ulasan oleh Islam dan rakan-rakan menyatakan strategi menambah kepadatan tanaman (50 cm × 40 cm) dan kekerapan penuaian (11 hingga 12 kali setahun) berpotensi menghasilkan napier dengan 135 g/kg protein kasar dan 10.8 MJ/kg tenaga metabolisme [2]. Kualiti napier sebegini berpotensi meningkatkan pengeluaran susu dan daging dengan ketara [2].
Ulasan susulan menyatakan peralihan pengurusan napier ke arah makanan berkualiti tinggi meningkatkan hasil susu dan pertambahan berat lembu kecil yang matang tanpa makanan tambahan [1].
Panduan Praktikal
Tuai napier semasa muda jika mahukan prestasi lembu yang lebih baik.
Tambah kepadatan tanaman untuk mengimbangi kehilangan hasil akibat potongan awal.
Pertimbangkan silaj napier yang berkualiti sebagai sebahagian pengganti silaj jagung.
Tanam bersama kekacang seperti lablab atau desmodium untuk meningkatkan protein.
Tambah makanan pekat jika napier yang tersedia sudah tua dan berserat.
Rekod hasil susu dan berat badan untuk menilai keberkesanan perubahan diet.
Dapatkan nasihat Jabatan Perkhidmatan Veterinar dan MARDI tentang pengurusan makanan lembu.
Kesimpulan
Rumput napier boleh menyokong pengeluaran lembu yang baik jika kualitinya diurus dengan betul. Kajian menunjukkan lembu yang diberi napier muda membesar lebih dua kali ganda lebih cepat berbanding napier tua, dan menggantikan rumput berkualiti rendah dengan napier meningkatkan hasil susu. Silaj napier yang berkualiti juga boleh menggantikan sebahagian silaj jagung tanpa menjejaskan hasil susu. Kunci utama ialah mengimbangi hasil dan kualiti melalui pengurusan potongan dan kepadatan tanaman.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja. Prestasi lembu bergantung kepada baka, keseluruhan diet dan pengurusan ladang. Rujuk pakar pemakanan haiwan sebelum mengubah diet ternakan.
Rujukan
[1] Mohammed R. Islam et al. (2024). Ruminant Production from Napier Grass (Pennisetum purpureum Schum): A Review. Animals : an Open Access Journal from MDPI. DOI: 10.3390/ani14030467.
[2] M. R. Islam et al. (2023). Napier grass (Pennisetum purpureum Schum) management strategies for dairy and meat production in the tropics and subtropics: yield and nutritive value. Frontiers in Plant Science. DOI: 10.3389/fpls.2023.1269976.
[3] Anamika Roy et al. (2025). Management Strategies for Napier Grass (Pennisetum purpureum Schumach cv Pakchong): Impact on Dry Matter Yield, Nutritive Characteristics and Cattle Growth. Animals : an Open Access Journal from MDPI. DOI: 10.3390/ani15091235.
[4] Enyew Mekcha et al. (2026). Effects of replacing natural pasture hay with Napier grass on lactation performance and estimated methane emissions in dairy cows. Scientific Reports. DOI: 10.1038/s41598-026-52674-6.
[5] E. E. Corea-Guillen et al. (2025). Effects of partial substitution of corn (Zea mays) silage with napier grass (Pennisetum purpureum) silage on nutrient use and performance of dairy cows in the tropics. Italian Journal of Animal Science. DOI: 10.1080/1828051x.2025.2578317.
[6] Taye Bayble et al. (2007). Effects of cutting dates on nutritive value of Napi er (Pennisetum purpureum) grass planted sole and in association with Desmodium (Desmodium intortum) or Lablab (Lablab purpureus). Unknown Journal.
[7] Dorji Tshering et al. (2016). Herbage Yield and Nutritive Value of Different Napier (Pennisetum purpureum Schumach ) Grass Varieties. Journal of Natural Resources. DOI: 10.17102/cnr.2016.04.
