Air limau kasturi ialah minuman yang sangat popular di gerai makan dan restoran. Ramai percaya minuman ini menyegarkan dan baik untuk kesihatan. Tetapi apakah bukti sebenar tentang kesan limau kasturi terhadap gula darah, kolesterol dan kesihatan secara umum?
Artikel ini meneliti kajian pada manusia dan haiwan tentang kesan kesihatan limau kasturi. Perlu diingat, bilangan kajian masih kecil.
Indeks Glisemik Air Limau Kasturi
Indeks glisemik (GI) mengukur sejauh mana sesuatu makanan meningkatkan paras gula darah selepas dimakan. Makanan dengan GI tinggi meningkatkan gula darah dengan lebih cepat.
Satu kajian menyatakan air limau kasturi merupakan antara minuman popular di kedai makan dan minuman, dan dipercayai tidak meningkatkan paras gula darah [1]. Dalam kajian tidak rawak ini, darah kapilari daripada 10 lelaki sihat diambil selepas mereka meminum sama ada glukosa atau minuman limau kasturi [1].
Indeks glisemik minuman limau kasturi yang diuji ialah 37, iaitu dalam julat makanan GI rendah [1].
Had kajian. Kajian ini hanya melibatkan 10 lelaki sihat dan tidak dirawakkan [1]. Nilai GI juga mungkin berbeza bergantung kepada jumlah gula yang ditambah ke dalam minuman. Abstrak kajian tidak menyatakan resipi minuman yang diuji secara terperinci.
Kesan terhadap Profil Lipid
Satu kajian klinikal rawak buta tunggal melibatkan 24 wanita dewasa berlebihan berat badan [2]. Peserta dibahagikan kepada dua kumpulan:
Kumpulan A menerima 300 mL jus limau kasturi tulen 100%.
Kumpulan B menerima 300 mL jus limau kasturi pekatan 50%.
Jus diberikan dua kali sehari (150 mL setiap kali) selama 28 hari [2].
Hasil kumpulan jus tulen. Terdapat penurunan signifikan dalam trigliserida, kolesterol LDL dan jumlah kolesterol, serta peningkatan signifikan dalam kolesterol HDL [2].
Hasil kumpulan jus pekatan 50%. Tiada perubahan signifikan dalam profil lipid [2].
Pengkaji menyimpulkan bahawa pengambilan 300 mL jus limau kasturi tulen memperbaiki profil lipid wanita berlebihan berat badan [2]. Dapatan bahawa jus pekatan 50% tidak memberi kesan menunjukkan kepekatan mungkin penting.
Had kajian. Saiz sampel kecil (24 orang), tempoh singkat (28 hari), dan hanya melibatkan wanita.
Kajian Gula Darah pada Tikus
Satu kajian menguji ekstrak kulit limau kasturi pada tikus albino yang diaruh diabetes menggunakan streptozotosin [3]. Pengkaji menyatakan kegunaan perubatan kulit limau kasturi masih tidak diketahui oleh ramai orang Filipina, kerana kulit biasanya dibuang selepas jus diperah [3].
Selepas lima hari pemberian ekstrak kulit secara oral, paras gula darah akhir menunjukkan keputusan yang signifikan [3]. Pengkaji menyimpulkan ekstrak kulit limau kasturi berpotensi menurunkan gula darah pada tikus [3].
Had kajian. Kajian ini melibatkan 20 ekor tikus dan tempoh rawatan hanya lima hari [3]. Kesan pada manusia belum diuji.
Kesan terhadap Pembekuan Darah
Kajian lain mendapati ekstrak kulit limau kasturi mempunyai sifat antikoagulan (mencegah pembekuan darah) pada sampel darah tikus albino [4]. Pengkaji menjelaskan bahawa kulit sitrus boleh menghasilkan kumarin dan furanokumarin, yang terbitannya digunakan sebagai ubat antikoagulan oral [4].
Implikasi keselamatan. Walaupun pengkaji melihat potensi ubat baharu [4], dapatan ini juga menimbulkan persoalan. Individu yang sedang mengambil ubat pencair darah mungkin perlu berhati-hati dengan pengambilan ekstrak kulit pekat, walaupun perkara ini belum dikaji secara langsung pada manusia.
Minuman Tenaga dan Prestasi Sukan
Kajian ke atas 11 pelari jarak sederhana universiti menguji minuman tenaga tanpa kafein yang mengandungi jus limau kasturi, glukosa dan taurin [5]. Peserta diberi sama ada minuman tenaga atau plasebo 60 minit sebelum berlari sejauh 3 km [5].
Hasil:
Tiada perbezaan signifikan dalam masa dan kelajuan larian antara kedua-dua kumpulan [5].
Namun, tekanan darah sistolik semasa pemulihan terus menurun dalam kumpulan minuman tenaga (penurunan 13.9 mmHg dari minit ke-5 hingga ke-10), manakala ia sedikit meningkat dalam kumpulan plasebo [5].
Pengkaji menyimpulkan minuman ini boleh memberi kesan positif terhadap pemulihan tekanan darah sistolik, tetapi tidak terhadap prestasi larian [5]. Perlu diingat, minuman ini mengandungi bahan lain selain limau kasturi.
Ringkasan Bukti
| Kesan | Jenis kajian | Dapatan |
|---|---|---|
| Indeks glisemik | 10 lelaki sihat | GI 37 (rendah) [1] |
| Profil lipid | 24 wanita berlebihan berat | Bertambah baik dengan jus tulen sahaja [2] |
| Gula darah | Tikus diabetes | Menurun dengan ekstrak kulit [3] |
| Pembekuan darah | Sampel darah tikus | Kesan antikoagulan [4] |
| Prestasi larian | 11 pelari | Tiada kesan [5] |
Panduan Praktikal
Minum air limau kasturi dengan sedikit atau tanpa gula, kerana gula tambahan boleh meningkatkan kesan terhadap gula darah.
Pilih jus tulen berbanding minuman yang dicairkan jika mahukan manfaat, berdasarkan kajian profil lipid.
Jangan gantikan ubat kolesterol atau diabetes dengan jus limau kasturi.
Rujuk doktor jika anda mengambil ubat pencair darah sebelum mengambil ekstrak kulit limau dalam jumlah besar.
Amalkan gaya hidup sihat dengan diet seimbang dan senaman.
Bagi penanam, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label, serta dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang penanaman.
Kesimpulan
Kajian awal menunjukkan minuman limau kasturi mempunyai indeks glisemik rendah, dan jus tulen boleh memperbaiki profil lipid wanita berlebihan berat badan. Ekstrak kulit pula menurunkan gula darah tikus diabetes dan menunjukkan kesan antikoagulan. Namun, semua kajian ini kecil dan berjangka pendek. Limau kasturi boleh menjadi sebahagian daripada diet sihat, tetapi bukan pengganti rawatan perubatan.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perubatan. Sila rujuk doktor sebelum membuat perubahan diet untuk mengawal penyakit kronik.
Rujukan
[1] Angela Siner et al. (2020). Blood glucose response to a calamansi drink in healthy adults: a non-randomised study. BMC Research Notes. DOI: 10.1186/s13104-020-05250-8.
[2] Sutemy Surlitah et al. (2017). Perbaikan profil lipid pada perempuan dewasa kelebihan berat badan setelah intervensi sari jeruk kalamansi (Citrus microcarpa). Unknown Journal. DOI: 10.25182/jgp.2017.12.2.93-100.
[3] Maria Ysabel T. Morte et al. (2017). Potential of Calamansi (Citrofortunella microcarpa) Fruit Peels Extract in Lowering the Blood Glucose Level of Streptozotocin Induced Albino Rats (Rattus albus). Unknown Journal. DOI: 10.18178/ijfe.3.1.29-34.
[4] I. C. Rocha et al. (2020). Effect of Citrofortunella microcarpa (Calamansi) Peelings on Whole Blood Coagulation Using Blood Samples from Albino Mice. Journal of Complementary and Alternative Medical Research. DOI: 10.9734/jocamr/2020/v12i130200.
[5] A. Alansare et al. (2021). The Efficacy of a Calamansi-Containing Energy Drink on Running Performance and Recovery in NCAA Division I Middle-Distance Runners: A Preliminary Study. International Journal of Environmental Research and Public Health. DOI: 10.3390/ijerph182111023.
