Di Jepun, ekstrak ubi keledek berkulit putih yang dikenali sebagai Caiapo telah dikaji sebagai produk nutraseutikal untuk diabetes. Beberapa ujian klinikal rawak di Austria telah dijalankan, menjadikan Caiapo salah satu produk ubi keledek yang mempunyai bukti klinikal paling banyak. Artikel ini meneliti dapatan ujian tersebut dan apa maknanya untuk pengguna di Malaysia.
Apa Itu Caiapo?
Caiapo ialah ekstrak daripada ubi keledek berkulit putih (Ipomoea batatas) [1]. Kajian awal pada tikus mendapati ia memperbaiki kawalan gula darah dengan mengurangkan rintangan insulin [2].
Kajian haiwan awal
Kajian pada tikus obes Zucker mendapati ubi keledek berkulit putih [3]:
Mengurangkan hiperinsulinemia sebanyak 23% hingga 60% selepas 3 hingga 8 minggu.
Memperbaiki toleransi glukosa.
Menurunkan trigliserida dan asid lemak bebas dalam darah.
Tidak meningkatkan berat badan, berbeza dengan ubat troglitazone.
Ujian Klinikal 1: Kajian Awal (2002)
Ujian rawak dua-buta terkawal plasebo melibatkan 18 lelaki pesakit diabetes jenis 2 yang dirawat dengan diet sahaja. Mereka menerima plasebo, 2 g atau 4 g Caiapo sehari selama 6 minggu [2].
Mekanisme (2003)
Analisis lanjut kajian yang sama mendapati rawatan dengan dos tinggi (4 g sehari) [4]:
Memperbaiki kepekaan insulin dengan ketara.
Meningkatkan toleransi glukosa.
Tidak mengubah berat badan atau rembesan insulin.
Tiada kesan sampingan berkaitan rawatan diperhatikan.
Penyelidik menyimpulkan Caiapo memperbaiki kawalan metabolik dengan mengurangkan rintangan insulin [4].
Ujian Klinikal 2: 12 Minggu (2004)
Ujian yang lebih besar dalam jurnal Diabetes Care melibatkan 61 pesakit diabetes jenis 2 yang dirawat dengan diet sahaja [1]:
| Parameter | Caiapo (n = 30) | Plasebo (n = 31) |
|---|---|---|
| HbA1c | Turun daripada 7.21% kepada 6.68% | Tidak berubah (7.04% kepada 7.10%) |
| Gula darah puasa | Turun daripada 143.7 kepada 128.5 mg/dL | Tidak berubah dengan ketara |
| Glukosa 2 jam | Turun daripada 193.3 kepada 162.8 mg/dL | Sedikit perubahan |
| Kolesterol akhir | 214.6 mg/dL | 248.7 mg/dL |
Berat badan menurun dalam kedua-dua kumpulan, mungkin kerana gaya hidup yang lebih terkawal. Caiapo diterima dengan baik tanpa kesan sampingan yang ketara [1].
Ujian Klinikal 3: 5 Bulan (2008)
Ujian rawak terhadap 61 pesakit diabetes jenis 2 (27 menerima Caiapo 4 g sehari, 34 plasebo) selama 5 bulan mendapati kumpulan Caiapo menunjukkan [5]:
Peningkatan kepekaan insulin.
Peningkatan adiponektin (hormon yang memperbaiki kepekaan insulin).
Penurunan fibrinogen (penanda pembekuan darah dan keradangan).
Penurunan HbA1c daripada 6.46% kepada 6.25%.
Penurunan gula darah puasa dan trigliserida.
Dalam kumpulan plasebo pula, HbA1c meningkat daripada 6.25% kepada 6.50% [5].
Penyelidik menyimpulkan Caiapo boleh dianggap sebagai pemeka insulin semula jadi dengan potensi anti-aterogenik [5].
Bagaimana Caiapo Berfungsi?
Kajian di Amerika Syarikat mencadangkan kesan menurunkan gula darah ubi keledek atau Caiapo tidak disebabkan oleh peningkatan pengeluaran insulin, tetapi mungkin berlaku di usus kecil dengan melambatkan penyerapan glukosa [6]. Kajian lain pada tikus mendapati ubi keledek berkulit putih secara akut menurunkan gula darah selepas makan dengan memperbaiki kepekaan insulin di otot rangka dan menekan glukoneogenesis di hati [7].
Ubi Keledek Putih dalam Makanan Tiub
Ujian rawak di Taiwan terhadap 54 warga emas pesakit diabetes jenis 2 di institusi penjagaan jangka panjang membandingkan formula makanan tiub mengandungi ubi keledek putih dengan formula standard selama 60 hari [8]:
HbA1c menurun daripada 6.73% kepada 6.40%.
Berat badan, indeks jisim badan dan indeks risiko pemakanan meningkat.
Transferin, HDL dan vitamin A meningkat.
Tiada kesan sampingan penting seperti masalah gastrousus.
Kajian Lain pada Haiwan
Kajian di Taiwan mendapati diet mengandungi 30% ubi atau 5% daun ubi keledek putih varieti Tainung No. 10 menurunkan gula darah, insulin dan rintangan insulin dalam tikus diabetes, serta memulihkan sebahagian kawasan pulau Langerhans pankreas [9].
Had Bukti
1. Semua ujian Caiapo utama dijalankan oleh kumpulan penyelidik yang sama di Austria [2][1][5].
2. Peserta ialah pesakit diabetes ringan yang dirawat dengan diet sahaja, bukan ubat.
3. Caiapo ialah ekstrak pekat, bukan ubi keledek yang dimasak. Kesannya tidak semestinya sama dengan makan ubi keledek rebus.
4. Saiz sampel kecil (18 hingga 61 peserta).
Apa Maknanya untuk Pengguna?
1. Caiapo ialah produk suplemen, bukan makanan biasa. Ia mungkin tidak tersedia secara meluas di Malaysia.
2. Ubi keledek putih rebus masih boleh menjadi pilihan karbohidrat yang baik dalam jumlah terkawal.
3. Jangan gantikan ubat diabetes dengan suplemen tanpa nasihat doktor.
4. Bincang dengan doktor sebelum mengambil sebarang suplemen untuk diabetes, kerana ia boleh berinteraksi dengan ubat sedia ada.
Kesimpulan
Caiapo, ekstrak ubi keledek berkulit putih, telah menunjukkan keputusan yang menggalakkan dalam beberapa ujian rawak terkawal plasebo, dengan penurunan HbA1c, gula darah puasa dan peningkatan kepekaan insulin pada pesakit diabetes jenis 2. Namun, ujian ini kecil, dijalankan oleh satu kumpulan penyelidik, dan melibatkan ekstrak pekat. Ubi keledek boleh menjadi sebahagian diet sihat untuk pesakit diabetes, tetapi bukan pengganti rawatan perubatan.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perubatan. Pesakit diabetes perlu berbincang dengan doktor sebelum mengambil sebarang suplemen.
Rujukan
[1] B. Ludvik et al. (2004). Efficacy of Ipomoea batatas (Caiapo) on diabetes control in type 2 diabetic subjects treated with diet. Diabetes care. DOI: 10.2337/diacare.27.2.436.
[2] B. Ludvik et al. (2002). The effect of Ipomoea batatas (Caiapo) on glucose metabolism and serum cholesterol in patients with type 2 diabetes: a randomized study. Diabetes care. DOI: 10.2337/diacare.25.1.239.
[3] S. Kusano et al. (2000). Antidiabetic activity of white skinned sweet potato (Ipomoea batatas L.) in obese Zucker fatty rats. Biological & pharmaceutical bulletin. DOI: 10.1248/bpb.23.23.
[4] B. Ludvik et al. (2003). Mode of action of ipomoea batatas (Caiapo) in type 2 diabetic patients. Metabolism: clinical and experimental. DOI: 10.1016/s0026-0495(03)00073-8.
[5] Bernhard Ludvik et al. (2008). Improved metabolic control by Ipomoea batatas (Caiapo) is associated with increased adiponectin and decreased fibrinogen levels in type 2 diabetic subjects. Diabetes. DOI: 10.1111/j.1463-1326.2007.00752.x.
[6] Jonathan C. Allen et al. (2012). Glycemic Index of Sweet Potato as Affected by Cooking Methods. The Open Nutrition Journal. DOI: 10.2174/1874288201206010001.
[7] Akito Kinoshita et al. (2023). White-skinned sweet potato (Ipomoea batatas L.) acutely suppresses postprandial blood glucose elevation by improving insulin sensitivity in normal rats. Heliyon. DOI: 10.1016/j.heliyon.2023.e14719.
[8] Chiao-Ming Chen et al. (2019). Evaluation of white sweet potato tube-feeding formula in elderly diabetic patients: a randomized controlled trial. Nutrition & Metabolism. DOI: 10.1186/s12986-019-0398-8.
[9] Chun-Kuang Shih et al. (2020). White sweet potato ameliorates hyperglycemia and regenerates pancreatic islets in diabetic mice. Food & Nutrition Research. DOI: 10.29219/fnr.v64.3609.
