Ramai menganggap lobak merah sebagai sumber terbaik vitamin A dan tomato sebagai sumber likopena. Namun, kajian menunjukkan karotenoid daripada betik lebih mudah diserap oleh tubuh. Rahsianya terletak pada struktur sel buah betik itu sendiri.
Nota: Maklumat ini untuk pendidikan umum dan bukan nasihat perubatan.
Kajian Rawak Silang pada Manusia
Satu kajian rawak silang mendapati karotenoid daripada betik lebih bio-tersedia berbanding lobak merah dan tomato [1]:
| Karotenoid | Perbandingan |
|---|---|
| ?-karotena | Kira-kira 3 kali lebih tinggi daripada betik berbanding lobak merah |
| Likopena | Kira-kira 2.6 kali lebih tinggi daripada betik berbanding tomato |
Betik juga membekalkan ?-kriptoxantin, satu lagi karotenoid provitamin A [1].
Kenapa Betik Lebih Baik?
Karotenoid dalam betik disimpan dalam bentuk cecair atau terlarut dalam kromoplas, manakala dalam lobak merah dan tomato ia berbentuk kristal pepejal yang sukar dilepaskan [2][3].
Betik merah dan kuning mempunyai struktur kromoplas berbeza yang mempengaruhi jenis karotenoid [3].
Kultivar betik Hawaii juga menunjukkan kebolehcapaian karotenoid yang berbeza mengikut varieti [4].
Varieti baharu betik juga menyimpan karotenoid dalam bentuk ester [5].
Bentuk Pengambilan Mempengaruhi Penyerapan
Satu kajian di Afrika membandingkan betik dalam bentuk jus, segar dan kering, dan mendapati bentuk penyediaan mempengaruhi paras karotenoid darah [6].
Kebolehcapaian ?-karotena berbeza mengikut varieti betik dan mangga [7].
Jenis lemak dan matriks makanan mempengaruhi penyerapan karotenoid [8].
Penambahan lemak dalam minuman betik berasaskan susu meningkatkan kebolehcapaian karotenoid [9].
Panduan Memaksimumkan Penyerapan
1. Makan betik masak kerana karotenoid lebih banyak dan lebih mudah dilepaskan.
2. Tambah sedikit lemak, seperti yogurt, susu atau kacang [9][8].
3. Pilih betik merah untuk likopena [3].
4. Jadikan smoothie dengan susu untuk kanak-kanak.
Soalan Lazim
Adakah betik boleh menggantikan lobak merah?
Betik ialah sumber provitamin A yang baik, tetapi kepelbagaian sayur dan buah tetap penting [1].
Betik merah atau kuning lebih baik?
Betik merah mengandungi likopena; kedua-duanya membekalkan provitamin A [3].
Perlukah dimakan bersama lemak?
Ya, lemak membantu penyerapan karotenoid [9].
Kesimpulan
Betik ialah sumber karotenoid yang sangat mudah diserap, malah lebih baik daripada lobak merah dan tomato dalam satu kajian pada manusia. Makan betik masak bersama sedikit lemak ialah cara mudah dan murah untuk meningkatkan pengambilan vitamin A.
Rujukan
[1] R. Schweiggert et al. (2013). Carotenoids are more bioavailable from papaya than from tomato and carrot in humans: a randomised cross-over study. British Journal of Nutrition. DOI: 10.1017/s0007114513002596.
[2] R. Schweiggert et al. (2012). Influence of chromoplast morphology on carotenoid bioaccessibility of carrot, mango, papaya, and tomato. Food Chemistry. DOI: 10.1016/j.foodchem.2012.07.035.
[3] R. Schweiggert et al. (2011). Characterization of chromoplasts and carotenoids of red- and yellow-fleshed papaya (Carica papaya L.). Planta. DOI: 10.1007/s00425-011-1457-1.
[4] Alice Laurora et al. (2021). Carotenoid composition and bioaccessibility of papaya cultivars from Hawaii. Journal of Food Composition and Analysis. DOI: 10.1016/j.jfca.2021.103984.
[5] Sara Lara-Abia et al. (2021). Carotenoid and Carotenoid Ester Profile and Their Deposition in Plastids in Fruits of New Papaya (Carica papaya L.) Varieties from the Canary Islands. Foods. DOI: 10.3390/foods10020434.
[6] I. Gouado et al. (2007). Systemic levels of carotenoids from mangoes and papaya consumed in three forms (juice, fresh and dry slice). European Journal of Clinical Nutrition. DOI: 10.1038/sj.ejcn.1602841.
[7] S. Veda et al. (2007). Varietal differences in the bioaccessibility of beta-carotene from mango (Mangifera indica) and papaya (Carica papaya) fruits. Journal of Agricultural and Food Chemistry. DOI: 10.1021/jf0712604.
[8] P. Mashurabad et al. (2017). Dietary fat composition, food matrix and relative polarity modulate the micellarization and intestinal uptake of carotenoids from vegetables and fruits. Journal of Food Science and Technology. DOI: 10.1007/s13197-016-2466-7.
[9] Zumbado-Chinchilla Cristina et al. (2024). Effect of Lipid Addition on Carotenoid Bioaccessibility in a Dairy-Based Papaya (Carica Papaya) Beverage. ACS Food Science & Technology. DOI: 10.1021/acsfoodscitech.3c00447.
