Pengenalan
Permintaan terhadap buah organik semakin meningkat dalam kalangan pengguna Malaysia yang mementingkan keselamatan makanan dan alam sekitar, dan skim pensijilan organik (myOrganic) disediakan oleh Jabatan Pertanian (pengetahuan am). Namun, pekebun yang ingin beralih kepada sistem organik sering bertanya: adakah hasil akan menurun, dan adakah kualiti buah benar-benar lebih baik?
Artikel ini berpaksikan kajian “Apple Orchard Productivity and Fruit Quality under Organic, Conventional, and Integrated Management” (Peck et al., 2006). Objektifnya ialah membandingkan produktiviti kebun dan kualiti buah epal ‘Galaxy Gala’ di bawah pengurusan organik (ORG), konvensional (CON) dan bersepadu (INT). Kajian dijalankan di sebuah kebun epal komersial di Lembah Yakima, Washington, Amerika Syarikat. Dapatan dilengkapi oleh kajian epal di selatan Brazil (Amarante et al., 2008), pear Asia di Korea Selatan (Choi et al., 2012), pelbagai buah iklim sederhana di Iran (Rabiee et al., 2025) dan ceri masam di Poland (G?owacka et al., 2025).
Sorotan Kajian Lepas
Antara aspek kualiti buah yang sering dinilai ialah kandungan antioksidan. Arnao et al. (2001) menerangkan kaedah penyahwarnaan ABTS/H2O2/HRP yang mampu menentukan sifat antioksidan hidrofilik dan lipofilik, sekali gus membolehkan aktiviti antioksidan kedua-dua jenis dianggarkan dalam sampel yang sama.
Eberhardt et al. (2000) menunjukkan bahawa 100 g epal segar mempunyai aktiviti antioksidan setara dengan 1,500 mg vitamin C, dan ekstrak epal keseluruhan merencat pertumbuhan sel kanser kolon dan hati secara in vitro mengikut dos. Dapatan ini menjelaskan mengapa perbezaan antioksidan antara sistem pengurusan dianggap penting dari sudut pemakanan. Walau bagaimanapun, kesan in vitro tidak sama dengan bukti kesan kesihatan pada manusia.
Flavonoid ialah antara sebatian utama yang dikaitkan dengan manfaat buah. Kajian kohort Knekt et al. (1996) di Finland melaporkan bahawa flavonoid menawarkan penjelasan bagi kesan baik buah dan sayur terhadap penyakit jantung koronari, dengan individu yang sangat rendah pengambilan flavonoid berisiko lebih tinggi.
Dapatan Utama
Reka bentuk kajian. Peck et al. (2006) menggunakan kawasan kajian 1.7 ha dalam kebun komersial 20 ha yang ditanam pada 1994 dalam reka bentuk blok rawak lengkap dengan empat replikasi. Perbandingan dibuat pada tahun ke-9 (2002) dan ke-10 (2003).
Hasil organik tidak konsisten. Hasil ORG ialah dua pertiga hasil CON dan kira-kira separuh hasil INT pada 2002, tetapi kira-kira satu pertiga lebih tinggi daripada kedua-dua sistem pada 2003. Hasil ORG yang tinggi pada 2003 menghasilkan buah yang lebih kecil. Ketidakkonsistenan ini mungkin berpunca daripada pengurusan beban buah yang kurang memuaskan, tekanan perosak dan rumpai yang lebih tinggi, nitrogen tisu daun dan buah yang lebih rendah serta kekurangan zink pada daun.
Buah organik lebih pejal dan tinggi antioksidan. Bagi buah bersaiz serupa, epal ORG 6 hingga 10 N lebih pejal daripada CON dan 4 hingga 7 N lebih pejal daripada INT. Bagi buah 200 g, epal ORG mengandungi 10% hingga 15% lebih TAA berbanding CON dan 8% hingga 25% lebih TAA berbanding INT. Panel pengguna cenderung menilai epal ORG dan INT sama atau lebih baik dari segi penerimaan keseluruhan, kepejalan dan tekstur berbanding CON. Tiada perbezaan dikesan bagi pepejal terlarut (SSC), keasidan tertitrat (TA) atau nisbah SSC kepada TA.
Brazil: buah lebih kecil, tetapi pepejal terlarut lebih tinggi. Amarante et al. (2008) menilai ‘Royal Gala’ dan ‘Fuji’ berumur 10 hingga 12 tahun atas pokok penanti M.7, dengan 18 pokok bagi setiap kultivar dan sistem, sepanjang musim 2002/2003 dan 2003/2004. Sistem organik menghasilkan kepekatan K, Mg dan N yang lebih rendah dalam daun dan buah, buah lebih kecil bagi kedua-dua kultivar dan hasil lebih rendah bagi ‘Fuji’. Buah organik mempunyai pepejal terlarut, ketumpatan dan kepejalan isi yang lebih tinggi, tetapi keterukan kulit berkarat (russet) lebih tinggi. Panel deria tidak terlatih tidak mengesan perbezaan signifikan dari segi rasa, perisa dan tekstur.
Korea Selatan: kerosakan perosak menentukan pendapatan. Choi et al. (2012) membandingkan pokok pear ‘Niitaka’ berumur 12 tahun dari 2008 hingga 2010 dalam iklim panas dan lembap. Saiz buah dan hasil lebih tinggi dalam kebun konvensional, manakala buah organik lebih banyak dirosakkan penyakit dan serangga. Pendapatan tidak berbeza secara signifikan dalam dua tahun pertama, tetapi 69% lebih tinggi bagi sistem konvensional pada tahun ketiga akibat kehilangan hasil daripada serangan perosak yang teruk semasa hujan berpanjangan.
Iran dan Poland. Rabiee et al. (2025) mengambil sampel buah iklim sederhana (sepuluh buah, tiga replikasi) daripada empat kebun (dua organik, dua konvensional) di Iran dan mendapati karotenoid, klorofil, protein dan mineral penting tertinggi dalam kebun organik. G?owacka et al. (2025) menilai empat kultivar ceri masam di tengah Poland (2009–2019): pokok organik tumbuh dan berhasil kurang, terutamanya akibat kawalan penyakit bintik daun ceri dan reput perang yang tidak berkesan. Dalam tahun hujan lebat, 20 hingga 35% buah di petak organik diserang penyakit kulat.
| Parameter | Organik berbanding konvensional | Sumber |
|---|---|---|
| Hasil epal 2002 / 2003 | Dua pertiga / kira-kira satu pertiga lebih tinggi | Peck et al. (2006) |
| Kepejalan isi epal | 6 hingga 10 N lebih tinggi | Peck et al. (2006) |
| TAA (buah 200 g) | 10% hingga 15% lebih tinggi | Peck et al. (2006) |
| Pendapatan pear tahun ke-3 | Konvensional 69% lebih tinggi | Choi et al. (2012) |
| Buah ceri diserang kulat (tahun hujan) | 20 hingga 35% | G?owacka et al. (2025) |
Perbincangan
Secara keseluruhan, kajian menunjukkan corak yang agak konsisten: sistem organik cenderung menghasilkan buah yang lebih kecil dan hasil yang kurang stabil, tetapi buah lebih pejal, kadangkala lebih tinggi pepejal terlarut atau antioksidan, manakala penerimaan pengguna tidak lebih rendah. Peck et al. (2006) turut menunjukkan bahawa hasil organik boleh mengatasi sistem lain pada tahun tertentu, jadi “hasil organik sentiasa rendah” bukan rumusan yang tepat. Namun, dapatan Amarante et al. (2008) dan Choi et al. (2012) mengingatkan bahawa kualiti luaran seperti russet dan kerosakan perosak boleh menjejaskan nilai pasaran.
Faktor penentu utama ialah tekanan perosak dan penyakit. Kajian Korea Selatan dan Poland menunjukkan kerugian paling besar berlaku dalam musim hujan berpanjangan. Ini sangat relevan bagi Malaysia yang beriklim panas dan lembap sepanjang tahun, di mana tekanan penyakit kulat dan serangga dijangka lebih tinggi (pengetahuan am).
Batasan penting: semua kajian melibatkan buah iklim sederhana (epal, pear, ceri masam dan buah Iran), dan tiada kajian buah tropika organik atau kajian dari Malaysia ditemui dalam carian ini. Oleh itu, angka di atas tidak boleh terus dipindahkan kepada durian, nanas atau betik. Kesan kesihatan antioksidan juga belum dibuktikan secara langsung pada manusia oleh kajian-kajian ini.
Implikasi kepada Pekebun dan Agensi
1. Jangkakan hasil yang lebih rendah atau tidak stabil pada peringkat awal, dan rancang harga premium serta aliran tunai dengan sewajarnya.
2. Utamakan pengurusan nutrien (terutamanya N, K dan zink) dan beban buah, kerana kekurangan ini dikaitkan dengan hasil organik yang rendah.
3. Pilih kultivar yang kurang mudah diserang penyakit dan perosak, seperti yang ditekankan dalam kajian ceri masam Poland.
4. Sediakan strategi kawalan penyakit kulat dan perosak yang dibenarkan untuk musim hujan, kerana kerugian terbesar berlaku ketika itu.
5. Agensi perlu menjalankan ujian perbandingan organik dan konvensional bagi buah tropika di Malaysia.
Kesimpulan
Penanaman buah organik boleh menghasilkan buah yang lebih pejal dan, dalam sesetengah kajian, lebih tinggi antioksidan atau nutrien, dengan penerimaan pengguna yang setara atau lebih baik. Namun, hasil dan saiz buah cenderung lebih rendah dan kurang stabil, terutamanya apabila tekanan perosak dan penyakit tinggi. Bukti ini datang daripada buah iklim sederhana, dan data bagi buah tropika di Malaysia masih diperlukan.
Rujukan
1. Peck, G. M., Andrews, P. K., Reganold, J. P., et al. (2006). Apple Orchard Productivity and Fruit Quality under Organic, Conventional, and Integrated Management. Hortscience. https://doi.org/10.21273/HORTSCI.41.1.99
2. Amarante, C. V. T., Steffens, C. A., Mafra, Á. L., et al. (2008). Yield and fruit quality of apple from conventional and organic production systems. Pesquisa Agropecuaria Brasileira. https://doi.org/10.1590/S0100-204X2008000300007
3. Choi, H.-S., Gu, M., Kim, W.-S., et al. (2012). Comparison of Soil Nutrition, Tree Performance, and Insect and Disease Occurrence between Organic and Conventional Asian Pear Orchards. Journal of The American Pomological Society. https://doi.org/10.71318/apom.2012.66.2.68
4. Rabiee, M., Kaviani, B., Sedaghathoor, S., et al. (2025). Nutritional and qualitative comparison of temperate fruits from conventional and organic orchards. Scientific Reports. https://doi.org/10.1038/s41598-025-91768-5
5. G?owacka, A., Rozpara, E., & Hallmann, E. (2025). Growth and Yield of Four Cultivars of Sour Cherries (Prunus cerasus L.) Grown in Organic and Conventional Systems. Agriculture. https://doi.org/10.3390/agriculture15242535
6. Arnao, M. B., Cano, A., & Acosta, M. (2001). The hydrophilic and lipophilic contribution to total antioxidant activity. Food Chemistry. https://doi.org/10.1016/S0308-8146(00)00324-1
7. Knekt, P., Järvinen, R., Reunanen, A., & Maatela, J. (1996). Flavonoid intake and coronary mortality in Finland: a cohort study. BMJ. https://doi.org/10.1136/BMJ.312.7029.478
8. Eberhardt, M. V., Lee, C. Y., & Liu, R. H. (2000). Nutrition: Antioxidant activity of fresh apples. Nature. https://doi.org/10.1038/35016151
Sumber carian: SciSpace Literature Review (mod High Quality), November 2026.
Kata kunci: pertanian organik, kebun buah, hasil, kualiti buah, epal, antioksidan, kepejalan buah, perosak dan penyakit
