Ubi keladi yang baru dituai kelihatan segar dan keras. Namun dalam masa satu hingga dua minggu, banyak ubi boleh mula reput. Kerugian lepas tuai ini menjadi masalah besar bagi petani dan peniaga, kerana keladi mengandungi banyak air dan mudah rosak. Kajian dari Kepulauan Solomon, Samoa, Nigeria dan China telah mengenal pasti punca reput dan cara untuk mengurangkannya.
Artikel ini meneliti kajian tentang reput ubi keladi semasa simpanan, patogen penyebabnya, kesan pengendalian yang kasar, serta kaedah mengawal kerugian.
Ubi Mudah Reput
Kepulauan Solomon, 1973. Satu kajian awal tentang kerugian simpanan di Kepulauan Solomon mendapati ubi keladi mula reput dalam tempoh satu hingga dua minggu [1]. Kebanyakan jangkitan berlaku melalui luka pada ubi [1]. Menariknya, tiada reput berlaku pada kelembapan rendah [1].
Patogen pemula. Kajian susulan pada 1975 di Kepulauan Solomon mendapati Phytophthora dan Pythium ialah patogen yang memulakan reput simpanan [2]. Kajian ini juga mendapati menyimpan ubi dalam lubang tanah berkesan sehingga empat minggu [2].
Patogen Penyebab Reput
Pelbagai patogen telah dikenal pasti menyebabkan reput ubi keladi:
-
Phytophthora colocasiae.** Ulasan menyatakan patogen hawar daun ini juga menyebabkan pereputan ubi yang serius selepas tuai [3].
-
Fusarium.** Satu kajian di China melaporkan buat pertama kali Fusarium oxysporum dan F. proliferatum menyebabkan reput ubi lepas tuai, dengan kejadian reput kira-kira 70% di sebuah bilik simpanan di Jiangxi [4]. Satu kajian lain menyatakan Fusarium menyebabkan kira-kira 50% kerugian lepas tuai keladi [5].
-
Sclerotium rolfsii.** Satu laporan pertama dari Guangxi, China, mengenal pasti kulat ini (kini dikenali sebagai Agroathelia rolfsii) sebagai penyebab reput ubi lepas tuai [6].
Pengendalian Kasar Meningkatkan Kerosakan
Satu kajian terkini di Samoa mengkaji kesan pengendalian lepas tuai terhadap kerosakan dan reput [7]. Penyelidik menjalankan ujian jatuhan untuk mensimulasikan pengendalian yang kasar [7]. Jatuhan dari ketinggian 2 m menghasilkan lebam 47% lebih dalam [7].
Dapatan ini selari dengan kajian lama di Kepulauan Solomon yang mendapati kebanyakan jangkitan berlaku melalui luka [1]. Mengurangkan luka dan lebam semasa menuai, mengangkut dan menyimpan boleh membantu mengurangkan reput.
Tempoh Simpanan Ubi Benih
Satu kajian mengkaji kesan jenis ubi dan tempoh simpanan terhadap kemerosotan morfofisiologi dan pertumbuhan awal di ladang [8]. Kajian ini mengesyorkan ubi benih disimpan kurang daripada enam minggu [8]. Simpanan lebih lama boleh menjejaskan pertumbuhan awal pokok apabila ditanam.
Kawalan Menggunakan Bahan Tumbuhan
Semburan ladang di Nigeria. Satu kajian di Nsukka, Nigeria, menguji semburan bahan botani di ladang untuk menguruskan reput simpanan yang disebabkan oleh Phytophthora colocasiae [9]. Semburan bahan botani di ladang didapati mengurangkan reput semasa simpanan [9]. Dapatan ini menunjukkan pengurusan penyakit di ladang memberi kesan kepada kualiti ubi selepas tuai.
Ekstrak daun. Satu kajian menguji ekstrak daun Tabernaemontana pachysiphon terhadap Fusarium oxysporum, patogen reput lepas tuai keladi [5]. Kajian ini menilai aktiviti antikulat ekstrak tersebut [5].
Namun, kebanyakan kajian botani masih dalam peringkat penyelidikan, dan keberkesanannya dalam keadaan komersial memerlukan pengesahan lanjut.
Keladi Potong Segar
Permintaan untuk sayur-sayuran potong segar semakin meningkat, tetapi keladi yang dipotong mudah menjadi perang. Satu kajian mendapati rawatan asid ferulik 10 mM mengurangkan pemerangan keladi potong segar semasa simpanan sejuk [10]. Rawatan ini membantu mengekalkan kualiti keladi potong segar [10].
Reput Ubi Turut Menjejaskan Hasil di Ladang
Masalah reput bukan hanya berlaku selepas tuai. Satu kajian jangka panjang di Hawaii yang menilai 119 kultivar mendapati apabila keterukan hawar daun atau reput ubi meningkat, hasil berat kering menurun dengan signifikan [11]. Lima kultivar dikenal pasti sebagai antara yang terbaik dari segi hasil dan ketahanan [11]. Dapatan ini menunjukkan pemilihan kultivar yang lebih tahan boleh mengurangkan kerugian sebelum dan selepas tuai.
Kaitan antara Ladang dan Stor
Banyak patogen reput simpanan bermula di ladang. Phytophthora colocasiae menyebabkan hawar daun di ladang dan reput ubi selepas tuai [3]. Patogen ini juga dipercayai bertahan di dalam ubi semasa musim tiada tanaman [3]. Oleh itu, pengurusan penyakit di ladang ialah langkah pertama mengurangkan kerugian lepas tuai, seperti yang ditunjukkan oleh kajian semburan di Nigeria [9].
Pengajaran Utama
Berdasarkan kajian-kajian ini:
-
Elakkan luka dan lebam, kerana kebanyakan jangkitan berlaku melalui luka [1] dan jatuhan meningkatkan lebam [7].
-
Kelembapan rendah dikaitkan dengan kurang reput dalam kajian Kepulauan Solomon [1].
-
Simpan ubi benih tidak terlalu lama, berdasarkan cadangan kurang daripada enam minggu [8].
-
Urus penyakit di ladang, kerana patogen yang sama menyebabkan reput simpanan [3].
Panduan Praktikal
-
Kendalikan ubi dengan berhati-hati semasa menuai dan mengangkut.
-
Asingkan ubi yang luka atau rosak daripada ubi yang baik.
-
Jika racun kulat diperlukan, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
-
Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang kaedah simpanan dan pengendalian lepas tuai keladi.
Kesimpulan
Ubi keladi mudah reput dalam masa satu hingga dua minggu selepas tuai, terutamanya melalui luka. Patogen utama termasuk Phytophthora, Pythium, Fusarium dan Sclerotium rolfsii. Pengendalian kasar meningkatkan lebam, manakala kelembapan rendah dan simpanan dalam lubang tanah dilaporkan membantu. Pengurusan penyakit di ladang dan rawatan seperti asid ferulik untuk keladi potong segar menawarkan cara tambahan untuk mengurangkan kerugian.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat profesional.
Rujukan
[1] D. E. Gollifer and R. Booth (1973). Storage losses of taro corms in the British Solomon Islands Protectorate. Annals of Applied Biology. DOI: 10.1111/j.1744-7348.1973.tb00943.x. https://consensus.app/papers/details/61236445c27a5f229c079cc5ed8f939c/
[2] G. Jackson and D. E. Gollifer (1975). Storage rots of taro (Colocasia esculenta) in the British Solomon Islands. Unknown Journal. DOI: 10.1111/j.1744-7348.1975.tb01625.x. https://consensus.app/papers/details/e3c5ccbb6b935b4b93ba81559d54b011/
[3] R. Misra and K. Mishra (2008). Phytophthora Leaf Blight of Taro (Colocasia esculenta) – A Review. Unknown Journal. https://consensus.app/papers/details/4d8c3a8ec70a5d488d9665a9bac2b74d/
[4] Ying Ye, Bing Liu et al. (2022). First Report of Fusarium oxysporum and F. proliferatum Causing Postharvest Corm Rot on Taro in China. Plant disease. DOI: 10.1094/pdis-03-22-0676-pdn. https://consensus.app/papers/details/1b2097680fd95b049020707a015ad5c8/
[5] D. Enyiukwu, A. Amad?oha, and I. Bassey (2024). Mycotoxicity of leaf extract of Tabernaemontana pachysiphon Stapf against Fusarium oxysporum Schlecht, a postharvest fungal rot pathogen of taro. Jurnal Hama dan Penyakit Tumbuhan Tropika. DOI: 10.23960/jhptt.224255-265. https://consensus.app/papers/details/0b99cb86633556269d06562d02f6c469/
[6] Zhu-Gui Zhou, Gui-Hua Cai, et al. (2025). First report of postharvest corm rot on taro (Colocasia esculenta) caused by Agroathelia rolfsii (syn Sclerotium rolfsii Sacc.) in Guangxi, China. Plant Disease. DOI: 10.1094/pdis-09-25-1966-pdn. https://consensus.app/papers/details/30e3f64df869537b909e637913ee59d2/
[7] Christian-Yves Amato-Ali, S. Molimau-Samasoni et al. (2026). Postharvest Handling of Taro (Colocasia esculenta) in Samoa: Impact Damage and Rot Arising from Poor Handling. Sustainability. DOI: 10.3390/su18083747. https://consensus.app/papers/details/d533539c51405446a87ab4e5dbdf1f84/
[8] R. Diaguna, E. Santosa, and Candra Budiman (2023). The Effect of the Taro Corm Type and Storage on Morphophysiological Deterioration and Early Growth in the Field. International Journal of Agronomy. DOI: 10.1155/2023/3280339. https://consensus.app/papers/details/7a2eb6fb54f85d07b33ed9993cd7a6c7/
[9] T. Omeje, K. I. Ugwuoke, and S. C. Eze (2023). Effects of field spray of selected botanicals on management of Phytophthora colocasiae induced taro cultivars cormels myco storage rots in Nsukka, Southeastern Nigeria. Journal of Agricultural Science and Practice. DOI: 10.31248/jasp2023.427. https://consensus.app/papers/details/a84da5b8747c5ee78045ad48ffa390c9/
[10] Bin Wang, Y. Huang et al. (2022). Ferulic Acid Treatment Maintains the Quality of Fresh-Cut Taro (Colocasia esculenta) During Cold Storage. Frontiers in Nutrition. DOI: 10.3389/fnut.2022.884844. https://consensus.app/papers/details/0c3067979b8f5ea68ae7583c4f8c8937/
[11] S. Miyasaka, C. McCulloch, and S. Nelson (2012). Taro Germplasm Evaluated for Resistance to Taro Leaf Blight. Horttechnology. DOI: 10.21273/horttech.22.6.838. https://consensus.app/papers/details/7764599259a55ea9aa1059749590f8ea/
Kata Kunci
keladi, reput ubi, lepas tuai, penyimpanan, kerugian hasil
