Cili dan Perut: Kawan atau Lawan Sistem Penghadaman?

Ramai yang mengadu sakit perut atau pedih ulu hati selepas makan makanan pedas. Pada masa yang sama, kajian menunjukkan cili mungkin membantu melegakan gejala dispepsia (senak) dalam jangka panjang. Bagaimanakah bahan yang sama boleh menyebabkan ketidakselesaan dan juga melegakannya? Jawapannya terletak pada cara kapsaisin bertindak pada saraf dalam usus.

Artikel ini meneliti kajian tentang kesan cili terhadap sistem penghadaman, termasuk dispepsia berfungsi, sindrom usus rengsa (IBS) dan refluks asid.

Pedang Bermata Dua

Satu ulasan menyifatkan cili dan kapsaisin sebagai “pedang bermata dua” dalam banyak keadaan fisiologi [1]. Dalam perubatan tradisional India, cili telah digunakan untuk pelbagai masalah penghadaman seperti senak, hilang selera makan dan ulser perut [1]. Lebih 200 juzuk telah dikenal pasti dalam cili [1].

Satu ulasan lain menyatakan pengambilan kapsaisin jangka panjang dan tahap tinggi boleh menyebabkan ketidakselesaan penghadaman dan menjejaskan pencernaan, yang lebih ketara dalam gangguan penghadaman tertentu [2].

Kesan Segera berbanding Kesan Jangka Panjang

Satu ulasan merumuskan corak penting [3]:

Pendedahan segera kepada kapsaisin atau cili boleh memburukkan sakit perut dan rasa terbakar pada pesakit dispepsia dan IBS.
Pengambilan berterusan cili pula didapati mengurangkan gejala dispepsia dan refluks asid (GERD) dalam ujian rawak terkawal yang kecil.

Ulasan ini turut menyatakan kajian di Asia menunjukkan kelaziman simptom pedih ulu hati yang rendah dalam kalangan pesakit GERD di beberapa negara Asia, dan kelaziman makanan pedas yang tinggi mungkin mengubah gejala rasa terbakar [3].

Dispepsia Berfungsi: Ujian Serbuk Cili

Ujian rawak di Itali. Satu ujian rawak terhadap 30 pesakit dispepsia berfungsi memberikan 2.5 g serbuk cili merah sehari sebelum makan atau plasebo selama 5 minggu [4]. Dapatannya [4]:

Skor gejala keseluruhan, sakit ulu hati, rasa penuh dan loya lebih rendah secara signifikan dalam kumpulan cili bermula minggu ketiga.
Penurunan mencecah kira-kira 60% dalam kumpulan cili pada akhir rawatan, berbanding kurang 30% dalam kumpulan plasebo.

Pengkaji mencadangkan kesan ini mungkin melalui penyahpekaan gentian saraf sakit jenis C dalam perut oleh kapsaisin [4].

Kajian kapsul kapsaisin. Satu kajian terhadap 49 pesakit dispepsia berfungsi yang mengambil kapsaisin 0.25 mg tiga kali sehari selama 4 minggu mendapati skor gejala penghadaman atas berkurang dalam kedua-dua kumpulan pesakit, sama ada yang peka atau tidak peka terhadap kapsaisin [5]. Selepas pengambilan jangka panjang, ujian kepekaan kapsaisin menjadi negatif dalam 53% pesakit yang sebelumnya peka [5].

Ujian Kapsaisin untuk Diagnosis

Satu kajian di Vienna terhadap 224 pesakit luar mendapati pesakit dispepsia berfungsi mempunyai peningkatan skor gejala yang jauh lebih tinggi selepas menelan kapsul kapsaisin 0.75 mg berbanding pesakit penyakit lain [6]. Pengkaji mencadangkan ujian mudah ini boleh membantu mengenal pasti subkumpulan besar pesakit dispepsia berfungsi dengan hipersensitiviti kimia [6].

Sindrom Usus Rengsa (IBS)

Lebih sakit selepas makan cili. Satu ujian silang rawak terhadap 20 pesakit IBS jenis cirit-birit dan 38 sukarelawan sihat mendapati [7]:

Pada sukarelawan sihat, makanan pedas hanya menyebabkan rasa terbakar ringan di perut.
Pada pesakit IBS, makanan pedas menyebabkan sakit perut dan rasa terbakar yang signifikan.
Rasa terbakar dalam mulut adalah serupa antara kedua-dua kumpulan.

Pengkaji menyimpulkan pesakit IBS jenis cirit-birit mempunyai hipersensitiviti usus terhadap cili [7].

Meta-analisis. Satu meta-analisis ujian rawak mendapati kesan kapsaisin dalam melegakan sakit perut pesakit IBS tidak signifikan secara statistik [8]. Namun, dua kajian dengan campur tangan kapsaisin jangka panjang mencadangkan potensinya untuk mengurangkan hipersensitiviti viseral [8].

Mekanisme yang Dicadangkan

Satu ulasan menyatakan kapsaisin mungkin melegakan gejala dispepsia melalui pelbagai cara, termasuk menyahpekakan gentian saraf sakit jenis C, mengawal neurotransmiter, mengimbangi mikrobiota usus, merencat rembesan asid perut dan mengurangkan tekanan oksidatif [9]. Ulasan lain menyatakan kapsaisin boleh mengubah struktur mikrobiota usus dan tahap asid lemak rantai pendek [2].

Probiotik. Pengkaji menyatakan strategi semasa hanya dapat mengurangkan rasa pedas dalam mulut, tetapi tidak dapat melegakan ketidakselesaan penghadaman [2]. Probiotik dicadangkan berpotensi untuk melegakan ketidakselesaan penghadaman akibat kapsaisin [2].

Apa Maknanya?

Kajian menunjukkan tindak balas terhadap cili sangat berbeza antara individu. Orang sihat biasanya hanya mengalami rasa terbakar ringan, tetapi pesakit IBS mungkin mengalami sakit yang ketara. Sebaliknya, sesetengah pesakit dispepsia mungkin mendapat manfaat daripada pengambilan berterusan dalam kajian terkawal. Ini bukan bermakna pesakit patut mencuba sendiri tanpa nasihat doktor.

Bagi yang menanam cili sendiri, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label jika racun perosak diperlukan. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang penanaman cili.

Kesimpulan

Cili ialah pedang bermata dua bagi sistem penghadaman. Pendedahan segera boleh memburukkan sakit perut, terutamanya pada pesakit IBS yang mempunyai hipersensitiviti usus terhadap cili. Namun, ujian kecil mendapati pengambilan berterusan serbuk cili atau kapsaisin mengurangkan gejala dispepsia berfungsi sehingga kira-kira 60%, mungkin melalui penyahpekaan saraf. Bukti bagi IBS masih tidak signifikan. Tindak balas setiap individu berbeza, jadi pesakit gangguan penghadaman perlu mendapatkan nasihat doktor.

Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat perubatan. Sila rujuk doktor jika anda mengalami masalah penghadaman.

Rujukan

[1] Amal K. Maji and P. Banerji (2016). Phytochemistry and gastrointestinal benefits of the medicinal spice, Capsicum annuum L. (Chilli): a review. Journal of Complementary and Integrative Medicine. DOI: 10.1515/jcim-2015-0037. https://consensus.app/papers/details/4bb431a3f309576aa95c47b82cea956c/

[2] Qunran Xiang, Wei-Bo Guo et al. (2021). Capsaicin—the spicy ingredient of chili peppers: A review of the gastrointestinal effects and mechanisms. Trends in Food Science and Technology. DOI: 10.1016/j.tifs.2021.08.034. https://consensus.app/papers/details/7e2aade7cf8e587b9fc5d22f55e0eef5/

[3] S. Gonlachanvit (2010). Are Rice and Spicy Diet Good for Functional Gastrointestinal Disorders?. Journal of Neurogastroenterology and Motility. DOI: 10.5056/jnm.2010.16.2.131. https://consensus.app/papers/details/4191dd444edd510c8b4d55ccf8919093/

[4] M. Bortolotti, G. Coccia et al. (2002). The treatment of functional dyspepsia with red pepper. Alimentary Pharmacology & Therapeutics. DOI: 10.1046/j.1365-2036.2002.01280.x. https://consensus.app/papers/details/3f9da2d7bd1b52108b7b8bffaffe0708/

[5] Johann Hammer and M. Führer (2017). Clinical characteristics of functional dyspepsia depending on chemosensitivity to capsaicin. Neurogastroenterology & Motility. DOI: 10.1111/nmo.13103. https://consensus.app/papers/details/22deb9903c5d586b9ee1b1073800e444/

[6] J. Hammer (2018). Identification of Individuals with Functional Dyspepsia With a Simple, Minimally Invasive Test: A Single Center Cohort Study of the Oral Capsaicin Test. The American Journal of Gastroenterology. DOI: 10.1038/ajg.2018.16. https://consensus.app/papers/details/1ed447fa28ae5bc9a6d225a599bf4ea0/

[7] S. Gonlachanvit, A. Mahayosnond, and P. Kullavanijaya (2009). Effects of chili on postprandial gastrointestinal symptoms in diarrhoea predominant irritable bowel syndrome: evidence for capsaicin?sensitive visceral nociception hypersensitivity. Neurogastroenterology & Motility. DOI: 10.1111/j.1365-2982.2008.01167.x. https://consensus.app/papers/details/e81fce7d273d54bbb14d59b19bb68cdc/

[8] Qingying Fang, Lei-Lei Yu et al. (2024). Randomized controlled trials of the effects of capsaicin or menthol on irritable bowel syndrome: a systematic review and meta-analysis. Food & function. DOI: 10.1039/d4fo04268a. https://consensus.app/papers/details/746147ee5a815834a46ba5e54efb500e/

[9] Tian-Xu Li, Y. Wan et al. (2023). Capsaicin: A Novel Approach to the Treatment of Functional Dyspepsia. Molecular nutrition & food research. DOI: 10.1002/mnfr.202200793. https://consensus.app/papers/details/bc263d39100d563b85fd33210e350206/