Strawberi merupakan buah yang sinonim dengan Cameron Highlands dan menjadi buah tangan popular pelancong. Selain rasanya yang manis-masam, strawberi kaya dengan nutrien penting. Artikel ini merumuskan kandungan nutrien strawberi dan apa yang diketahui sains tentang khasiatnya.
Nutrien Utama dalam Strawberi
Strawberi (Fragaria × ananassa) mempunyai komposisi nutrien yang menarik, termasuk mikronutrien seperti mineral, vitamin C dan folat, serta sebatian fenolik yang penting untuk kesihatan manusia [1]. Ia juga mengandungi gula, vitamin, mineral, flavonoid, antosianin dan asid fenolik [2].
Vitamin C
Strawberi merupakan sumber vitamin C yang sangat baik. Kajian 19 kultivar di Rusia mendapati purata kandungan asid askorbik 56.3 mg/100 g. Satu hidangan 100 g strawberi membekalkan kira-kira 53.3% keperluan harian vitamin C, bergantung pada varieti antara 38.4% hingga 65.2% [3].
Folat
Strawberi juga mengandungi folat, vitamin yang amat penting bagi wanita dalam usia subur [4]. Kajian ‘Red Rhapsody’ mendapati kandungan folat total antara 73.2 hingga 81.6 µg/100 g [5].
Mineral
Kandungan kalium dalam strawberi antara 91.2 hingga 151.9 mg/100 g, magnesium 8.7 hingga 14.5 mg/100 g dan kalsium 18.4 hingga 43.0 mg/100 g, bergantung pada varieti [3].
Sebatian Bioaktif
Antara sebatian fitokimia utama dalam strawberi ialah [6]:
Asid elagik
Antosianin
Kuersetin
Katekin
Antosianin dan elagitanin merupakan sebatian antioksidan utama dalam strawberi [7]. Strawberi berada pada kedudukan tinggi antara sumber diet polifenol dan kapasiti antioksidan [6].
Bukti Manusia: Vitamin C dan Folat dalam Darah
Ujian rawak terkawal pada 23 wanita muda sihat yang meminum 500 g minuman puri strawberi mendapati [4]:
Paras vitamin C dan folat serum meningkat dengan ketara dari 30 minit hingga 4 jam, memuncak pada 2 jam.
Pada 1 jam, tempoh sebelum LDL mula teroksida dipanjangkan, menunjukkan peningkatan potensi antioksidan LDL.
Gula darah dan insulin memuncak pada 30 minit dan kemudian kembali ke paras asal dengan cepat.
Perbezaan Antara Varieti
Kandungan nutrien sangat berbeza mengikut varieti:
Kajian sembilan genotip mendapati perbezaan ketara antara genotip bagi kapasiti antioksidan total, flavonoid, antosianin, vitamin C dan folat [8].
Kajian 25 kultivar mendapati ‘Laetitia’, ‘Joly’, ‘Arianna’, ‘Tea’ dan ‘Mila’ paling kaya dengan flavonoid dan asid fenolik [9].
Program pembiakan boleh menghasilkan kultivar baharu dengan kandungan polifenol dan vitamin yang tinggi dan stabil [10].
Ulasan Bukti Kesihatan
Ulasan komprehensif 60 artikel (47 ujian klinikal dan 13 kajian pemerhatian, 2000 hingga 2023) mendapati kebanyakan kajian memberi tumpuan kepada kesan kardiometabolik. Data menyokong bahawa memasukkan strawberi dalam diet boleh memberi kesan positif selepas makan, dan pengambilan harian memperbaiki metabolisme lipid dan keradangan pada mereka yang berisiko penyakit kardiovaskular [11].
Perkara yang Perlu Diberi Perhatian
Ulasan sebatian bioaktif strawberi turut mencatat kehadiran oksalat dan sebatian alergen, yang dikelaskan sebagai sebatian anti-nutrisi dalam strawberi [12]. Individu yang alah kepada strawberi atau mempunyai sejarah batu karang oksalat perlu berhati-hati.
Ulasan lain mengingatkan bahawa strawberi wajar dimakan sebagai buah utuh berbanding suplemen juzuk tertentu, kerana banyak fitokimia memberi manfaat secara bersama [13].
Panduan Praktikal
1. Makan strawberi segar sebagai snek atau pencuci mulut.
2. Satu hidangan 100 g sudah membekalkan lebih separuh keperluan harian vitamin C [3].
3. Basuh dengan teliti sebelum dimakan.
4. Elakkan produk strawberi bergula tinggi seperti jem dan minuman berperisa.
5. Hentikan jika berlaku tanda alahan seperti gatal atau bengkak.
Mekanisme di Sebalik Khasiat
Fenolik strawberi terkenal dengan tindakan anti-radang dan antioksidan, tetapi kajian terkini menunjukkan aktiviti biologinya juga melibatkan laluan lain dalam metabolisme dan kelangsungan hidup sel [1]. Ulasan lain menyatakan fenolik strawberi secara langsung dan tidak langsung mempunyai sifat antimikrob, anti-alahan dan antihipertensi, serta mampu menghalang aktiviti beberapa enzim fisiologi [14].
Ulasan bukti juga menyatakan kajian mekanistik telah mengenal pasti laluan seperti peningkatan aktiviti enzim nitrik oksida sintase endotelium, penurunan aktiviti NF-kB dan perencatan enzim pencerna karbohidrat [6].
Strawberi Liar
Kajian dua spesies strawberi liar di Turki mendapati kandungan vitamin C yang sangat tinggi dalam bentuk kering beku, serta profil antosianin dan mineral yang berbeza antara spesies [15]. Ini menunjukkan sumber genetik strawberi liar mungkin berguna untuk pembiakan varieti yang lebih berkhasiat.
Strawberi dalam Diet Mediterranean
Strawberi merupakan buah yang biasa dan penting dalam diet Mediterranean kerana kandungan nutrien penting dan fitokimia yang bermanfaat [7]. Namun, ulasan yang sama menyatakan kajian intervensi manusia menggunakan buah utuh masih kurang pada masa itu [7], walaupun lebih banyak ujian telah dijalankan sejak itu [11].
Ringkasan
Strawberi ialah buah rendah kalori yang padat dengan vitamin C, folat dan antioksidan, sesuai untuk diet harian.
Kesimpulan
Strawberi kaya dengan vitamin C, folat, mineral dan antioksidan seperti antosianin dan asid elagik. Ujian manusia menunjukkan pengambilan strawberi meningkatkan vitamin C dan folat dalam darah. Kandungan nutrien berbeza mengikut varieti, dan strawberi paling baik dinikmati sebagai buah segar dalam diet seimbang.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perubatan. Individu yang mempunyai alahan makanan atau penyakit buah pinggang perlu mendapatkan nasihat doktor atau pakar diet.
Rujukan
[1] Francesca Giampieri et al. (2014). Strawberry and human health: effects beyond antioxidant activity. Journal of agricultural and food chemistry. DOI: 10.1021/jf405455n.
[2] Francesca Giampieri et al. (2015). Strawberry as a health promoter: an evidence based review. Food & function. DOI: 10.1039/c5fo00147a.
[3] Y. V. Zhbanova et al. (2024). Strawberry fruits (Fragaria × ananassa Duch.) as a valuable source of micronutrients. Contemporary Horticulture. DOI: 10.52415/23126701-2024-0201.
[4] Y. Kishimoto et al. (2023). Effects of acute strawberry consumption on serum levels of vitamin C and folic acid, the antioxidant potential of LDL and blood glucose response: a randomised cross-over controlled trial. Journal of Nutritional Science. DOI: 10.1017/jns.2022.117.
[5] H. Hong et al. (2025). Phytochemicals, Organic Acid, and Vitamins in Red Rhapsody Strawberry—Content and Storage Stability. Foods. DOI: 10.3390/foods14030379.
[6] A. Basu et al. (2014). Strawberry As a Functional Food: An Evidence-Based Review. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. DOI: 10.1080/10408398.2011.608174.
[7] Francesca Giampieri et al. (2011). The strawberry: composition, nutritional quality, and impact on human health. Nutrition. DOI: 10.1016/j.nut.2011.08.009.
[8] S. Tulipani et al. (2008). Antioxidants, phenolic compounds, and nutritional quality of different strawberry genotypes. Journal of agricultural and food chemistry. DOI: 10.1021/jf0719959.
[9] D. Milosavljevi? et al. (2022). Rich in Phenolics—Strong Antioxidant Fruit? Comparative Study of 25 Strawberry Cultivars. Plants. DOI: 10.3390/plants11243566.
[10] L. Mazzoni et al. (2021). Variation of polyphenol and vitamin C fruit content induced by strawberry breeding. Unknown Journal. DOI: 10.17660/actahortic.2021.1309.144.
[11] Prae Charoenwoodhipong et al. (2024). Strawberry (Fragaria x Ananassa) intake on human health and disease outcomes: a comprehensive literature review. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. DOI: 10.1080/10408398.2024.2398634.
[12] J. Newerli-Guz et al. (2023). Bioactive Ingredients with Health-Promoting Properties of Strawberry Fruit (Fragaria x ananassa Duchesne). Molecules. DOI: 10.3390/molecules28062711.
[13] R. Irshad et al. (2025). Nutraceutical Potential of Strawberries, It’s Phytochemicals and Health Benefits: A Comprehensive Review. Indus Journal of Bioscience Research. DOI: 10.70749/ijbr.v3i12.2711.
[14] Francesca Giampieri et al. (2013). The potential impact of strawberry on human health. Natural Product Research. DOI: 10.1080/14786419.2012.706294.
[15] Yahya Alt?nkaynak et al. (2026). Bioactive compounds, antioxidant capacities, and mineral contents of wild strawberries (Fragaria vesca and Fragaria viridis): A comparative evaluation. Food and Health. DOI: 10.3153/fh26012.
