Jika anda membaca tentang khasiat mangga, nama “mangiferin” pasti akan muncul. Sebatian ini sering digambarkan sebagai “sebatian ajaib” dengan pelbagai manfaat. Tetapi sejauh manakah buktinya, dan adakah memakan mangga memberikan manfaat yang sama seperti yang dilaporkan dalam kajian? Artikel ini menerangkan apa itu mangiferin, kesannya dalam kajian, dan had yang perlu difahami.
Apa Itu Mangiferin?
Mangiferin ialah polifenol semula jadi dengan struktur C-glikosilxanton [1]. Pokok mangga merupakan salah satu sumber utamanya, tetapi mangiferin juga terdapat dalam tumbuhan lain seperti teh honeybush dari Afrika Selatan [1].
Di mana mangiferin terdapat dalam pokok mangga?
Mangiferin tersebar dalam kulit kayu, kulit buah, daun, biji, tangkai dan isirung mangga [2][3]. Kulit buah mangga khususnya kaya dengan mangiferin [4]. Mangiferin juga dikesan dalam semua ekstrak daun Harumanis yang dicantas dalam satu kajian tempatan [5].
Sifat kimia
Mangiferin larut dengan baik dalam air, jadi ia mudah diekstrak ke dalam rebusan [1].
Empat kumpulan hidroksil aromatik memberikannya sifat antioksidan yang kuat [1].
Ia juga merupakan pengkelat besi yang cekap, sekali gus menghalang pembentukan radikal hidroksil [1].
Aktiviti yang Dilaporkan dalam Kajian
Ulasan dalam Molecular Medicine Reports menyenaraikan pelbagai kesan farmakologi mangiferin yang telah ditunjukkan dalam literatur [6]:
| Kategori | Aktiviti |
|---|---|
| Metabolik | Antidiabetes, pengawalan metabolisme lemak, anti-hiperurisemia |
| Kardiovaskular | Perlindungan jantung |
| Saraf | Perlindungan saraf |
| Keradangan dan imun | Anti-radang, imunomodulasi, antipiretik, analgesik |
| Jangkitan | Antibakteria, antivirus |
| Lain-lain | Antioksidan, antitumor |
Antidiabetes
Dalam gangguan metabolik, mangiferin telah ditunjukkan memperbaiki kepekaan insulin, menyokong fungsi mitokondria dan mengurangkan komplikasi diabetes [7]. Kajian makmal mendapati mangiferin merencat enzim alfa-amilase dan alfa-glukosidase dengan kuat, malah lebih kuat daripada ubat akarbosa [8].
Anti-radang
Mangiferin menunjukkan sifat anti-radang dalam pelbagai model penyakit, termasuk penyakit usus, hati, paru-paru, buah pinggang, otak dan sistem kardiovaskular [9]. Ia bertindak melalui laluan isyarat seperti NF-?B, NLRP3, AMPK dan Nrf2 [9].
Hati
Kajian pada mencit dengan fibrosis hati akibat karbon tetraklorida mendapati mangiferin (50 atau 100 mg/kg) menurunkan enzim hati, mengurangkan lesi hati dan mengurangkan pengumpulan kolagen [10].
Buah pinggang
Ulasan menyatakan mangiferin menunjukkan manfaat terapeutik terhadap pelbagai gangguan buah pinggang dalam model haiwan, termasuk kecederaan buah pinggang, nefropati diabetes dan fibrosis buah pinggang. Namun, kajian klinikal masih diperlukan untuk mengesahkan potensinya pada manusia [11].
Otak
Mangiferin menunjukkan aktiviti antioksidan, anti-radang dan anti-apoptosis yang mengurangkan kerosakan saraf dalam model penyakit Alzheimer, Parkinson, strok dan kemurungan [12]. Semua ini daripada kajian praklinikal.
Antimikrob
Mangiferin yang diasingkan daripada daun mangga menunjukkan aktiviti antimikrob terhadap pelbagai patogen kulat dan bakteria dalam kajian makmal [13].
Kanser
Mangiferin dikaji untuk potensi kemopencegahan dan kemoterapi. Ulasan menyatakan ia mempengaruhi keradangan, kitaran sel, percambahan sel, apoptosis dan tekanan oksidatif [14]. Namun, semua bukti ini daripada kajian makmal dan haiwan.
Masalah Utama: Bioketersediaan Rendah
Walaupun aktivitinya menarik, terdapat halangan besar untuk kegunaan klinikal:
Keterlarutan yang rendah, kebolehtelapan mukosa dan bioketersediaan yang rendah menghadkan pembangunan mangiferin sebagai ubat klinikal [6].
Terjemahan klinikal masih terhad kerana keterlarutan akueus yang rendah, bioketersediaan oral yang lemah dan metabolisme yang cepat [7].
Pendekatan seperti pembawa nano, pengubahsuaian struktur dan terapi gabungan sedang dikaji untuk mengatasi masalah ini [7].
Keselamatan
Isyarat keselamatan dalam kajian haiwan adalah baik pada dos yang relevan, tetapi bukti klinikal masih terhad [7]. Ulasan lain menyatakan data praklinikal mengesahkan keselamatannya, tetapi pengesahan dalam ujian manusia masih diperlukan [9].
Mangga Segar berbanding Suplemen Mangiferin
Perkara penting untuk pembaca:
1. Dos kajian berbeza dengan makanan. Kajian haiwan menggunakan mangiferin tulen dalam dos tertentu (contohnya 50 hingga 100 mg/kg). Ini tidak sama dengan memakan sebiji mangga.
2. Isi mangga mengandungi mangiferin yang lebih rendah berbanding kulit, daun dan kulit kayu [4][15].
3. Manfaat mangga segar dalam ujian manusia kemungkinan besar datang daripada gabungan serat, polifenol (termasuk galotanin), vitamin dan karotenoid, bukan mangiferin sahaja [16].
Ringkasan
| Aspek | Status bukti |
|---|---|
| Aktiviti biologi | Banyak dalam kajian makmal dan haiwan [6] |
| Ujian klinikal manusia | Terhad [7] |
| Bioketersediaan | Rendah; memerlukan teknologi penghantaran [7] |
| Keselamatan | Baik dalam haiwan; data manusia terhad [7] |
Mangiferin dalam Kosmetik
Selain kegunaan perubatan, mangiferin turut digunakan dalam kosmetik kerana sifat antioksidan dan perlindungan UVnya [1]. Ulasan juga menyatakan mangiferin berfungsi sebagai pelindung radiasi terhadap sinaran X, gama dan UV dalam kajian [1]. Satu kajian awal tanpa kumpulan kawalan mendapati krim ekstrak daun mangga 3% memperbaiki penampilan kulit yang menua, dan polifenol daun mangga, terutamanya mangiferin, dikaitkan dengan kesan ini [17].
Kesimpulan
Mangiferin ialah sebatian aktif mangga dengan pelbagai aktiviti biologi dalam kajian makmal dan haiwan, termasuk antidiabetes, anti-radang dan perlindungan hati. Namun, bioketersediaannya yang rendah dan kekurangan ujian klinikal manusia bermakna dakwaan “sebatian ajaib” perlu ditafsir dengan berhati-hati. Memakan mangga segar sebagai sebahagian diet seimbang lebih realistik daripada bergantung kepada suplemen mangiferin.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perubatan. Suplemen mangiferin belum terbukti selamat dan berkesan untuk rawatan penyakit pada manusia. Berbincang dengan doktor sebelum mengambil sebarang suplemen.
Rujukan
[1] A. Matkowski et al. (2013). Mangiferin – a bioactive xanthonoid, not only from mango and not just antioxidant. Mini reviews in medicinal chemistry. DOI: 10.2174/1389557511313030011.
[2] Veeranjaneya Reddy Lebaka et al. (2021). Nutritional Composition and Bioactive Compounds in Three Different Parts of Mango Fruit. International Journal of Environmental Research and Public Health. DOI: 10.3390/ijerph18020741.
[3] Muhammad Imran et al. (2017). Mangiferin: a natural miracle bioactive compound against lifestyle related disorders. Lipids in Health and Disease. DOI: 10.1186/s12944-017-0449-y.
[4] A. Gupta et al. (2022). A review on valorization of different byproducts of mango (Mangifera indica L.) for functional food and human health. Food Bioscience. DOI: 10.1016/j.fbio.2022.101783.
[5] R. Bahari et al. (2026). Phytochemical Composition and Antioxidant Activity of Methanol, Ethanol, and Water Extracts from Pruned Harumanis Mango Leaves. Advances in Agricultural and Food Research Journal. DOI: 10.36877/aafrj.a0000553.
[6] Suya Du et al. (2018). Mangiferin: An effective therapeutic agent against several disorders (Review). Molecular medicine reports. DOI: 10.3892/mmr.2018.9529.
[7] Ya-Ling Dai et al. (2026). Mangiferin in human disease: Multifaceted mechanisms and applications (Review). International Journal of Molecular Medicine. DOI: 10.3892/ijmm.2026.5736.
[8] V. Kulkarni et al. (2018). Exploring the potential of Mangifera indica leaves extract versus mangiferin for therapeutic application. Agriculture and Natural Resources. DOI: 10.1016/j.anres.2018.07.001.
[9] Yuan-Hong Shang et al. (2025). Mangiferin: Sources, Anti-Inflammatory Activities, and Molecular Mechanisms. Journal of agricultural and food chemistry. DOI: 10.1021/acs.jafc.5c06234.
[10] Li-Jun Zhang et al. (2023). Mangiferin relieves CCl4-induced liver fibrosis in mice. Scientific Reports. DOI: 10.1038/s41598-023-30582-3.
[11] Pei Teng Lum et al. (2021). Therapeutic potential of mangiferin against kidney disorders and its mechanism of action: A review. Saudi Journal of Biological Sciences. DOI: 10.1016/j.sjbs.2021.11.016.
[12] Aya M. Mustafa et al. (2025). Polyphenolic protection: the role of mangiferin in mitigating neurodegeneration and neuroinflammation. Inflammopharmacology. DOI: 10.1007/s10787-025-01854-3.
[13] R. Yehia et al. (2023). An Insight into In Vitro Antioxidant, Antimicrobial, Cytotoxic, and Apoptosis Induction Potential of Mangiferin, a Bioactive Compound Derived from Mangifera indica. Plants. DOI: 10.3390/plants12071539.
[14] Fuchsia D. Gold-Smith et al. (2016). Mangiferin and Cancer: Mechanisms of Action. Nutrients. DOI: 10.3390/nu8070396.
[15] M. Kumar et al. (2021). Mango (Mangifera indica L.) Leaves: Nutritional Composition, Phytochemical Profile, and Health-Promoting Bioactivities. Antioxidants. DOI: 10.3390/antiox10020299.
[16] B. Burton-Freeman et al. (2017). Mangos and their bioactive components: adding variety to the fruit plate for health. Food & function. DOI: 10.1039/c7fo00190h.
[17] Raisa Khairuni et al. (2026). The Effect of Mango Leaf Extract Cream (Mangifera indica L. var. kelong) 3% on Facial Skin Aging Based on Dermoscopic and Skin Characteristic Analysis. Journal of Pakistan Association of Dermatologists. DOI: 10.66344/jpad.v36i2.3238.
