Kerajaan Malaysia telah memperkenalkan pelbagai program untuk menggalakkan perniagaan pertanian, terutamanya dalam kalangan belia. Tetapi adakah sokongan ini berkesan? Apakah jenis latihan dan pembiayaan yang paling membantu? Artikel ini menghimpunkan dapatan kajian saintifik tentang peranan sokongan kerajaan, pendidikan, latihan dan pembiayaan dalam perniagaan pertanian.
Program untuk Belia di Malaysia
Satu kajian di UniSZA menyenaraikan beberapa inisiatif agro-keusahawanan kerajaan, termasuk Program Agropreneur Muda (PAM), Pameran Belia Agro, Program Inkubator Usahawan Belia Tani (IUBT) dan Geran Agropreneur Muda [1]. Walaupun pelaburan besar dibuat, kajian itu menyatakan penyertaan belia dalam sektor ini masih agak rendah [1].
Kajian lain juga menyatakan kerajaan Malaysia sentiasa menggalakkan penglibatan belia dalam keusahawanan pertanian melalui pelbagai skim dan program, tetapi penyertaan belia dalam pertanian kekal rendah [2]. Ini menunjukkan bahawa program sahaja tidak mencukupi; reka bentuk dan pelaksanaannya juga penting.
Adakah Sokongan Kerajaan Mempengaruhi Niat?
Kajian terhadap 353 belia Sabah mendapati sokongan kerajaan yang ditanggap mempengaruhi sikap terhadap agropreneurship dan kawalan tingkah laku yang ditanggap [3]. Dengan kata lain, apabila belia merasakan kerajaan menyokong, mereka cenderung mempunyai sikap lebih positif dan lebih yakin dengan kebolehan diri.
Kajian lanjutan terhadap 382 belia Sabah mendapati jantina menyederhanakan hubungan antara sokongan kerajaan yang ditanggap dengan niat agropreneurship [4]. Tahap pendidikan pula tidak menyederhanakan hubungan antara sokongan kerajaan dengan niat [4].
Peranan Pendidikan
Pendidikan yang lebih praktikal
Kajian di UPM mendapati cara program pengajian pertanian disusun memainkan peranan penting dalam mempengaruhi niat agropreneurial pelajar [5]. Pendidikan agropreneurship berkualiti yang melangkaui teori boleh mempengaruhi penentu-penentu lain secara positif [5]. Pengkaji mencadangkan latihan merangkumi pengetahuan, kemahiran teknikal dan atribut yang diperlukan petani muda, serta konsep pelbagai disiplin seperti sains makanan, pengurusan risiko dan analitik data [5].
Pertanian sebagai subjek
Kajian terhadap 245 belia mencadangkan agar pertanian dijadikan subjek wajib dan aktiviti berasaskan pertanian ditawarkan, dengan kerajaan, agensi pertanian dan universiti mengambil tanggungjawab menarik belia ke sektor pertanian [6].
Acara keusahawanan
Kajian generasi Y di Malaysia mencadangkan tindakan dasar utama ialah meningkatkan acara sosial agropreneurship seperti seminar, forum atau bengkel, untuk memberi pengaruh normatif yang lebih besar kepada generasi Y [7].
Latihan Berkesan: Apa yang Diperlukan?
Kajian awal terhadap peserta latihan MARDI dan FAMA mencadangkan kerajaan menyokong agropreneur berpotensi tinggi dengan mewujudkan program yang membangunkan kualiti keusahawanan, menambah baik program pendidikan dan latihan, serta menawarkan bantuan kewangan seperti geran atau pinjaman [8].
Kajian program inkubasi melon hibrid di UniSZA menekankan kepentingan rangkaian sosial yang menyokong, latihan yang berkesan dan akses kepada sumber dalam memupuk minda keusahawanan [1]. Kajian itu menyimpulkan bahawa belia memerlukan sokongan sosial dan institusi yang berterusan [1].
Latihan digital
Kajian peniaga kecil produk pertanian di Malaysia mengenal pasti keperluan latihan asas pemasaran digital [9]. Ulasan sistematik tentang pertanian digital mendapati kebanyakan cabaran berkaitan infrastruktur digital, kemampuan kos dan literasi atau kemahiran digital [10]. Ulasan lain mencadangkan pembangunan aplikasi digital mesra pengguna, pengurangan kos akses dan peningkatan literasi digital [11].
Pembiayaan dan Kredit
Akses kepada modal sering menjadi halangan bagi perniagaan pertanian kecil. Beberapa dapatan berkaitan:
| Sumber pembiayaan | Dapatan kajian |
|---|---|
| Koperasi | Keahlian koperasi meningkatkan akses kredit petani kecil di China [12] |
| Pertanian kontrak | Di Madagascar, penyertaan dikaitkan dengan peningkatan 31% kebarangkalian menerima pinjaman formal [13] |
| Kontrak pengeluaran | Di Senegal, kontrak pengeluaran memberi kesan positif kepada pengeluar yang tidak mendapat kredit bank, tetapi termasuk kos faedah dan insurans tersirat [14] |
| Kewangan digital | Di China, kewangan digital memperkukuh kesan e-dagang terhadap pendapatan dengan melonggarkan kekangan kredit [15] |
Dapatan Senegal menjadi peringatan penting: pembiayaan melalui kontrak mungkin datang dengan kos tersembunyi, menyebabkan pengeluar memperoleh keuntungan lebih rendah berbanding mereka yang dibiayai oleh bank [14].
Panduan Praktikal
1. Kenal pasti program yang sesuai. Dapatkan maklumat tentang program agropreneur muda, inkubator dan geran daripada agensi kerajaan berkaitan.
2. Pilih latihan yang praktikal. Latihan yang menggabungkan teknik pertanian, pengurusan perniagaan dan pemasaran digital lebih menyeluruh [5][9].
3. Bandingkan pilihan pembiayaan. Kira kos sebenar setiap pilihan, termasuk faedah tersirat dalam kontrak [14].
4. Sertai koperasi atau kumpulan. Ini boleh membantu akses kredit dan maklumat [12].
5. Cari mentor. Bimbingan dikaitkan dengan penglibatan berterusan [1].
6. Patuhi peraturan dan amalan baik. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang teknik dan teknologi pertanian.
Kesimpulan
Sokongan kerajaan yang ditanggap dikaitkan dengan sikap lebih positif dan keyakinan lebih tinggi dalam kalangan belia Malaysia terhadap agropreneurship. Namun, walaupun banyak program telah diperkenalkan, penyertaan belia masih rendah. Kajian mencadangkan pendidikan yang lebih praktikal dan pelbagai disiplin, latihan pemasaran digital, mentor, serta akses kepada pembiayaan yang mampu milik. Penilaian yang lebih mendalam tentang keberkesanan program tertentu di Malaysia masih diperlukan.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat kewangan, pelaburan atau perniagaan. Syarat program dan geran kerajaan boleh berubah; sila rujuk agensi berkaitan untuk maklumat terkini.
Rujukan
[1] Nurin Hadirah Abd Razak et al. (2026). Factors Influencing Agro-Entrepreneurship among Young Participants in the ‘Hybrid Melon Incubation Programme’ at Universiti Sultan Zainal Abidin (UniSZA). e-Bangi Journal of Social Science and Humanities. DOI: 10.17576/ebangi.2026.2301.04.
[2] S. N. Ambad (2022). Entrepreneurial Interest as an Antecedent of Entrepreneurial Event Model and Agropreneurial Intention. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences. DOI: 10.6007/ijarbss/v12-i1/11849.
[3] S. N. Ambad et al. (2020). Perceived Government Support as an Antecedent of Attitude and Perceived Behavioural Control (PBC) Effect on Agricultural Entrepreneurship (Agropreneurship) Intention Among the Youth in Sabah. Journal of Entrepreneurship and Business. DOI: 10.17687/jeb.0802.08.
[4] S. N. Azwa Ambad (2025). Extended Theory of Planned Behaviour and Agropreneurial Intention Among Youth. International Journal of Research and Innovation in Social Science. DOI: 10.47772/ijriss.2025.905000204.
[5] S. F. P. Musa et al. (2021). Investigating Agropreneurial Intention among Students in Higher Learning Institution using the Theory of Planned Behaviour. Pertanika Journal of Social Sciences and Humanities. DOI: 10.47836/pjssh.29.2.22.
[6] Fazlin Ali et al. (2020). Youth’s Intention to Venture into Agriculture Sector. MALAYSIAN JOURNAL OF AGRICULTURAL ECONOMICS. DOI: 10.36877/mjae.a0000162.
[7] Asliza Yusoff et al. (2019). Unravelling agropreneurship activities among Malaysian Gen Y. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research. DOI: 10.1108/ijebr-07-2017-0213.
[8] Pei-Fen Tan et al. (2025). A preliminary investigation of personality traits and characteristics of young agropreneurs. Issues and Perspectives in Business and Social Sciences. DOI: 10.33093/ipbss.2026.6.1.5.
[9] Z. Othman et al. (2022). Challenges of Social Media Marketing in Digital Technology: A Case of Small Traders of Agricultural Products in Malaysia. Journal of Advanced Research in Applied Sciences and Engineering Technology. DOI: 10.37934/araset.28.3.312319.
[10] Nametshego Gumbi et al. (2023). Towards Sustainable Digital Agriculture for Smallholder Farmers: A Systematic Literature Review. Sustainability. DOI: 10.3390/su151612530.
[11] Yuyang Yuan et al. (2024). Practices, Challenges, and Future of Digital Transformation in Smallholder Agriculture: Insights from a Literature Review. Agriculture. DOI: 10.3390/agriculture14122193.
[12] Meishan Jiang et al. (2024). Farmers’ Cooperatives and Smallholder Farmers’ Access to Credit: Evidence from China. Journal of Asian Economics. DOI: 10.1016/j.asieco.2024.101746.
[13] Marc F. Bellemare (2012). As You Sow, So Shall You Reap: The Welfare Impacts of Contract Farming. World Development. DOI: 10.1016/j.worlddev.2011.12.008.
[14] G. Soullier et al. (2018). Impacts of contract farming in domestic grain chains on farmer income and food insecurity. Contrasted evidence from Senegal. Food Policy. DOI: 10.1016/j.foodpol.2018.07.004.
[15] Fa-Min Yi et al. (2023). E-commerce participation, digital finance and farmers’ income. China Agricultural Economic Review. DOI: 10.1108/caer-03-2023-0053.
