Durian merupakan komoditi penting di Asia Tenggara dengan permintaan pasaran yang terus meningkat. Walau bagaimanapun, cabaran utama yang dihadapi pekebun ialah kos pengurusan ladang yang tinggi, termasuk keperluan buruh manual untuk memantau kesihatan dan pertumbuhan pokok. Pemantauan konvensional biasanya dilakukan dengan kaedah pemeriksaan visual, yang memakan masa, tidak konsisten, dan sukar diaplikasikan pada skala besar. Sehubungan itu, penggunaan teknologi pemprosesan imej muncul sebagai penyelesaian inovatif dalam bidang pertanian tepat
Kaedah Pemprosesan Imej dalam Pemantauan Durian
Kajian ini membangunkan sistem automasi berasaskan imej untuk memantau kesihatan dan pertumbuhan pokok durian. Kaedah utama yang digunakan adalah:
- Algoritma YOLOv5 untuk pengesanan pokok durian dalam imej dengan ketepatan mencecah 96%, membolehkan sistem mengenal pasti dan mengira jumlah pokok secara automatik.
- Kaedah rujukan imej (image referencing method) digunakan untuk mengukur parameter pertumbuhan termasuk tinggi pokok, diameter batang, dan luas daun.
- Penilaian kesihatan daun dijalankan dengan mengesan perubahan warna serta simptom awal penyakit melalui analisis piksel imej.
Pendekatan ini membolehkan pengumpulan data bersepadu tanpa memerlukan pengukuran manual di ladang
Kelebihan Sistem Automasi
Sistem pemprosesan imej yang dibangunkan menawarkan beberapa kelebihan berbanding kaedah tradisional:
- Menjimatkan masa dan kos buruh – petani tidak lagi perlu melakukan pemeriksaan secara manual yang intensif.
- Konsistensi data – keputusan pemantauan adalah lebih objektif dan seragam berbanding pemerhatian manusia.
- Integrasi teknologi web – sistem membolehkan pengguna memuat naik imej melalui aplikasi berasaskan web untuk analisis automatik, menjadikan ia mudah diakses oleh petani di lapangan.
- Sokongan kepada pertanian tepat – data pertumbuhan dan kesihatan pokok yang dikumpul boleh digunakan untuk membuat keputusan lebih tepat dalam pembajaan, pengairan, dan kawalan penyakit
Implikasi terhadap Pertanian Durian
Dengan ketepatan tinggi dalam pengesanan dan analisis, sistem ini berpotensi meningkatkan keberkesanan pengurusan ladang durian secara keseluruhan. Penggunaan teknologi pemprosesan imej bukan sahaja dapat mengurangkan kos operasi, malah turut menyokong kelestarian pertanian melalui penggunaan input yang lebih efisien. Tambahan pula, sistem ini boleh diperluaskan kepada tanaman lain, sekali gus menjadi model bagi pembangunan pertanian pintar di rantau ini.
Kesimpulan
Pemantauan kesihatan dan pertumbuhan durian menggunakan pemprosesan imej membuktikan bahawa teknologi automasi dapat menggantikan kaedah manual yang kurang efisien. Dengan integrasi algoritma YOLOv5 dan kaedah rujukan imej, sistem ini mencapai ketepatan tinggi dalam mengesan dan menilai pertumbuhan pokok. Inovasi ini berupaya meningkatkan produktiviti, menurunkan kos, dan menyokong transformasi pertanian ke arah era digital serta pertanian 4.0.
Rujukan
Rattanarungrot, S., Kityuttachai, K., & Tapoanoi, P. (2025). Durian plant health and growth monitoring using image processing. International Journal of Agricultural Technology, 21(2), 287–300
