Selain kanser dan diabetes, daun durian belanda turut dikaitkan dengan pelbagai dakwaan kesihatan lain, seperti menurunkan tekanan darah, merawat gout, mengubati ulser perut dan menyembuhkan luka. Artikel ini meneliti bukti di sebalik dakwaan-dakwaan ini dan menilai kekuatan bukti tersebut.
Gambaran Umum Aktiviti yang Dikaji
Ulasan 49 artikel penyelidikan dari 1981 hingga 2021 mendapati aktiviti antiulser merangkumi 17% kajian, antihipertensi 6% dan penyembuhan luka 4% [1]. Kebanyakan kajian ini dijalankan di makmal dan pada haiwan [1]. Ulasan komprehensif lain menyenaraikan aktiviti anxiolitik, antitekanan, antiradang, perlindungan hati dan penyembuhan luka dalam kajian haiwan [2].
Tekanan Darah Tinggi
Kajian pada tikus
Kajian 2024 di Nigeria menguji ekstrak daun durian belanda pada tikus yang mengalami tekanan darah tinggi dan lemak darah tinggi akibat bahan kimia L-NAME [3]. Ekstrak:
Menurunkan tekanan darah.
Menurunkan trigliserida, kolesterol total, LDL dan VLDL.
Memulihkan enzim antioksidan dan menurunkan penanda tekanan oksidatif.
Mengurangkan penanda keradangan TNF-? dan IL-1?.
Penyelidik menyatakan sebelum kajian ini, sedikit sahaja yang diketahui tentang sifat antihipertensi dan antihiperlipidemia durian belanda [3].
Bukti pada manusia
Carian ini tidak menemui ujian rawak terkawal pada manusia yang menguji durian belanda untuk tekanan darah tinggi. Ulasan menyatakan mekanisme aktiviti hipotensif telah dijelaskan dalam kajian, tetapi kajian klinikal masih diperlukan [2].
Asid Urik dan Gout
Gout disebabkan oleh pengumpulan kristal asid urik dalam sendi. Kajian di Indonesia pada 30 warga emas dengan asid urik tinggi mendapati pengambilan ekstrak daun durian belanda tiga kali sehari selama seminggu menurunkan paras asid urik dengan ketara [4]. Penyelidik mencadangkan flavonoid dalam daun mungkin menghalang enzim xanthine oxidase yang menghasilkan asid urik [4].
Had kajian
Kajian ini menggunakan reka bentuk kuasi-eksperimen, bukan ujian rawak terkawal sepenuhnya [4]. Tempohnya juga sangat singkat, iaitu seminggu, dan bilangan peserta kecil. Keputusan ini memberi petunjuk awal, tetapi tidak mencukupi untuk mengesyorkan durian belanda sebagai rawatan gout.
Ulser Perut
Aktiviti antiulser merupakan antara aktiviti yang paling banyak dikaji, iaitu 17% daripada kajian dalam satu ulasan [1]. Ulasan sistematik keselamatan juga menyenaraikan kesan antiulser antara dapatan kajian [5]. Namun, kajian ini kebanyakannya pada haiwan.
Kesihatan Hati
Ulasan sistematik keselamatan menyenaraikan kesan perlindungan hati antara kesan durian belanda yang dilaporkan [5]. Ulasan lain turut menyenaraikan aktiviti hepatoprotektif dalam kajian in vivo [2]. Walau bagaimanapun, kajian 2026 mendapati pemberian ekstrak daun berulang selama 30 hari menyebabkan keradangan ringan pada hati tikus [6]. Ini menunjukkan kesan pada hati mungkin bergantung kepada dos dan tempoh.
Antimikrob dan Antiparasit
Kajian makmal menunjukkan ekstrak durian belanda mempunyai aktiviti antimikrob, antiprotozoa, larvisid dan insektisid [2]. Durian belanda juga digunakan secara tradisional untuk merawat parasit dalaman dan luaran serta jangkitan bakteria [2].
Ringkasan Kekuatan Bukti
| Dakwaan | Jenis bukti utama | Kekuatan |
|---|---|---|
| Tekanan darah | Kajian tikus [3] | Lemah |
| Asid urik | Satu kajian kuasi-eksperimen [4] | Lemah |
| Ulser | Kajian haiwan [1] | Lemah |
| Hati | Kajian haiwan, bercanggah [5][6] | Lemah |
Mengapa Perlu Berhati-hati?
Walaupun dakwaan-dakwaan ini kedengaran menarik, mengambil daun durian belanda secara berterusan untuk tujuan rawatan bermakna pendedahan berpanjangan kepada annonacin. Secawan teh daun dianggarkan mengandungi kira-kira 140 µg annonacin [7], dan ulasan saintifik mengesyorkan pengambilan sederhana kerana pendedahan kronik boleh meningkatkan kerosakan saraf [8].
Panduan Praktikal
1. Jangan gantikan ubat tekanan darah atau gout dengan teh daun durian belanda.
2. Rujuk doktor untuk diagnosis dan rawatan yang betul bagi tekanan darah tinggi, gout, ulser atau penyakit hati.
3. Elakkan pengambilan berterusan dalam jangka panjang [8].
4. Beritahu doktor tentang semua herba yang diambil, terutamanya jika mengambil ubat lain.
5. Fokus kepada gaya hidup sihat, seperti diet seimbang, mengurangkan garam dan senaman.
Bagaimana Menilai Dakwaan Kesihatan?
Apabila membaca dakwaan kesihatan tentang durian belanda di media sosial atau label produk, beberapa soalan boleh membantu menilai kebenarannya. Adakah kajian dijalankan pada manusia atau hanya pada haiwan dan sel? Berapa ramai peserta yang terlibat? Adakah terdapat kumpulan kawalan yang setanding? Berapa lama tempoh kajian? Bagi kebanyakan dakwaan tentang durian belanda selain diabetes dan kanser, jawapannya ialah kajian haiwan yang singkat, seperti kajian tekanan darah pada tikus [3], atau kajian manusia yang kecil tanpa reka bentuk rawak sepenuhnya [4]. Ulasan komprehensif turut menegaskan bahawa kajian klinikal diperlukan untuk menyokong potensi terapeutik tumbuhan ini [2].
Pengguna juga perlu ingat bahawa produk herba yang dijual secara bebas mungkin berbeza dari segi kepekatan dan kualiti.
Kesimpulan
Kajian haiwan menunjukkan ekstrak daun durian belanda mungkin menurunkan tekanan darah dan lemak darah, dan satu kajian kecil pada warga emas di Indonesia mendapati penurunan asid urik dalam tempoh seminggu. Namun, ujian rawak terkawal pada manusia untuk dakwaan-dakwaan ini tidak ditemui. Memandangkan kebimbangan neurotoksisiti, penggunaan jangka panjang untuk tujuan rawatan tidak disokong oleh bukti semasa.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan pengganti nasihat doktor. Penyakit seperti tekanan darah tinggi dan gout memerlukan diagnosis dan rawatan oleh pengamal perubatan.
Rujukan
[1] M. Mutakin et al. (2022). Pharmacological Activities of Soursop (Annona muricata Lin.). Molecules. DOI: 10.3390/molecules27041201.
[2] A. V. Coria?Téllez et al. (2016). Annona muricata: A comprehensive review on its traditional medicinal uses, phytochemicals, pharmacological activities, mechanisms of action and toxicity. Arabian Journal of Chemistry. DOI: 10.1016/j.arabjc.2016.01.004.
[3] Okim Okim Nsor et al. (2024). Soursop leaf extract and fractions protects against L-NAME-induced hypertension and hyperlipidemia. Frontiers in Nutrition. DOI: 10.3389/fnut.2024.1437101.
[4] Muhammad Al Amin et al. (2024). Reducing blood uric acid levels after drinking Annona muricata linn (soursop leaf) extract: study in elderly with hyperuricemia. PROFESSIONAL HEALTH JOURNAL. DOI: 10.54832/phj.v6i1.788.
[5] W. J. Chan et al. (2019). The safety and tolerability of Annona muricata leaf extract: a systematic review. Journal of Pharmacy and Pharmacology. DOI: 10.1111/jphp.13182.
[6] T. Abere et al. (2026). Antidiabetic and Toxicological Potentials of the Ethanol Leaf Extract of Annona muricata (L.) (Annonaceae). Advanced Pharmaceutical and Biomedical Letters. DOI: 10.59493/advpbl/2026.1.1.
[7] P. Champy et al. (2005). Quantification of acetogenins in Annona muricata linked to atypical parkinsonism in guadeloupe. Movement Disorders. DOI: 10.1002/mds.20632.
[8] D. Faustino et al. (2022). Acetogenins from Annonaceae plants: potent antitumor and neurotoxic compounds. PharmaNutrition. DOI: 10.1016/j.phanu.2022.100295.
