Dalam perubatan tradisional, isi atau kulit betik digunakan pada luka dan kudis. Enzim papain dalam betik dikaji kerana kebolehannya membuang tisu mati dan membantu penyembuhan. Namun, bukti dan isu keselamatan perlu difahami.
Penting: Luka yang dalam, bernanah atau luka diabetes perlu dirawat di klinik. Jangan sapu betik pada luka tanpa nasihat profesional kesihatan.
Kajian Haiwan
Satu kajian mendapati ekstrak kulit betik hijau menyembuhkan luka pada tikus dalam tempoh 13 hari [1].
Ulasan Sistematik
Satu ulasan sistematik dan meta-analisis menilai keberkesanan betik berbanding rawatan konvensional untuk penyembuhan luka [2].
Ulasan sistematik papain menyimpulkan ia berpotensi membantu proses penyembuhan luka [3].
Inovasi Pembalut Luka
| Produk | Penemuan |
|---|---|
| Hidrogel papain dan urea | Dibangunkan dan diuji secara klinikal [4] |
| Papain pada membran alginat | Dibangunkan sebagai pembalut luka [5] |
Isu Keselamatan dan Had Bukti
Satu ringkasan bukti WHAM menyatakan bukti produk berasaskan betik untuk luka mempunyai risiko berat sebelah yang tinggi, dan produk papain telah ditarik balik di sesetengah negara kerana risiko anafilaksis [6].
Ringkasan
| Aspek | Status |
|---|---|
| Kajian haiwan | Positif [1] |
| Ulasan manusia | Berpotensi tetapi kualiti bukti terhad [2][6] |
| Produk komersial | Sedang dibangunkan [4][5] |
| Keselamatan | Risiko alahan [6][7] |
Panduan
1. Jangan sapu getah betik pada luka terbuka.
2. Rujuk doktor atau jururawat luka sebelum menggunakan sebarang produk betik.
3. Gunakan produk berdaftar sahaja.
4. Hentikan penggunaan jika berlaku kemerahan, gatal atau bengkak.
5. Berhati-hati jika alah kepada betik, lateks atau papain [7].
Soalan Lazim
Adakah betik boleh menyembuhkan luka?
Kajian haiwan menunjukkan potensi, tetapi bukti pada manusia masih terhad [1][6].
Kenapa papain digunakan?
Ia memecahkan tisu mati pada luka [3].
Adakah ia selamat?
Ada risiko alahan teruk; produk papain ditarik balik di sesetengah negara [6].
Kesimpulan
Betik dan papain mempunyai potensi dalam rawatan luka, dan sedang dibangunkan sebagai pembalut moden. Namun, kualiti bukti masih terhad dan risiko alahan wujud, jadi rawatan luka perlu sentiasa di bawah pengawasan profesional kesihatan.
Rujukan
[1] N. Anuar et al. (2008). Effect of green and ripe Carica papaya epicarp extracts on wound healing and during pregnancy. Food and Chemical Toxicology. DOI: 10.1016/j.fct.2008.03.025.
[2] Sathya Siva et al. (2023). Effectiveness of conventional management and Carica papaya on influencing wound healing: A systematic review and meta-analysis. Biomedicine. DOI: 10.51248/.v43i3.2851.
[3] A. Leite et al. (2012). Use and effectiveness of papain in the wound healing process: a systematic review. Revista Gaúcha de Enfermagem. DOI: 10.1590/s1983-14472012000300026.
[4] Thais Menezes dos Santos et al. (2023). Development and clinical application of hydrogel formulations containing papain and urea for wound healing. Brazilian Journal of Pharmaceutical Sciences. DOI: 10.1590/s2175-97902023e201090.
[5] R. Moreira et al. (2020). Papain immobilized on alginate membrane for wound dressing application. Colloids and Surfaces B: Biointerfaces. DOI: 10.1016/j.colsurfb.2020.111222.
[6] T. Solomons et al. (2022). WHAM evidence summary: Papaya-based products for treating wounds. WCET Journal. DOI: 10.33235/wcet.42.1.34-39.
[7] Holger Zorn et al. (2026). Safety evaluation of the food enzyme papain from the latex of Carica papaya L. EFSA Journal. DOI: 10.2903/j.efsa.2026.9837.
