Durian segar hanya tahan beberapa hari, jadi pembekuan ialah kunci eksport durian Malaysia ke China. Kajian menunjukkan pembekuan kriogenik pada suhu sekitar -110°C mengekalkan kualiti durian biji penuh tanpa menyebabkan kulit merekah, berbeza dengan pembekuan biasa pada -18°C. Namun, penyimpanan beku jangka panjang tetap mengubah sebahagian aroma, gula dan nutrien durian.
Kenapa Durian Perlu Dibekukan?
Musang King dipasarkan pada tahap masak penuh dan mempunyai jangka hayat yang pendek [7].
Musang King mempunyai tempoh masak semula jadi yang lebih pendek berbanding Monthong, jadi kurang sesuai untuk eksport segar jarak jauh [2].
Malaysia mendapat kebenaran untuk mengeksport durian biji penuh beku ke China pada Ogos 2018 [3].
Pembekuan Kriogenik vs Pembekuan Biasa
Satu kajian Musang King (D197) membandingkan dua kaedah pembekuan [4]:
| Kaedah | Suhu | Keputusan |
|---|---|---|
| Biasa | -18°C | Buah merekah teruk akibat kadar pembekuan yang perlahan; kecederaan beku jelas apabila dicairkan |
| Kriogenik | -110°C | Buah beku dengan cepat tanpa merekah |
Kedua-dua kaedah tidak menjejaskan parameter fizikokimia isi durian dalam tempoh 36 jam selepas dicairkan [4].
Prosedur Operasi Standard Eksport
SOP untuk mengeksport durian biji penuh beku ke China merangkumi [3]:
1. Rawatan sanitasi menggunakan natrium hipoklorit untuk memastikan bebas daripada perosak kuarantin.
2. Pembekuan kriogenik antara -80°C hingga -110°C.
3. Pengendalian suhu rendah dengan rantaian sejuk pada -18°C sehingga sampai ke peruncit.
4. Kaedah pencairan yang diuji untuk mendapatkan kualiti makan terbaik.
Kesan Penyimpanan Beku Jangka Panjang
Gula dan asid
Satu kajian Musang King yang dibekukan secara kriogenik dan disimpan pada -20°C selama 12 bulan mendapati [5]:
Keasidan boleh titrat menurun sebanyak 26.9%.
Gula penurun meningkat sebanyak 20%.
Nisbah gula kepada asid meningkat sebanyak 39.2%.
Aroma
Satu kajian isi Musang King dan D24 mendapati penyimpanan beku selama setahun menyebabkan kehilangan sesetengah sebatian aroma, terutamanya sebatian sulfur dan ester. Penyelidik menyimpulkan kehilangan rasa lebih berkait dengan kehilangan ester berbanding perubahan asid dan gula [6].
Warna dan nutrien
Penyimpanan beku selama setahun mengubah warna isi Musang King kepada kuning yang lebih cerah, mengurangkan jumlah karotenoid dan beta-karotena, serta menurunkan pepejal larut dan asid askorbik (vitamin C). Penyelidik menyimpulkan pembekuan boleh digunakan untuk mengekalkan kualiti durian bagi tempoh kurang daripada setahun [1].
Pembungkusan Vakum Membantu
Satu kajian Musang King yang disimpan pada -20°C selama 12 bulan mendapati pembungkusan vakum lebih baik mengekalkan kualiti berbanding tanpa vakum. Durian yang dibungkus vakum mempunyai gula penurun, warna kuning dan kandungan antioksidan yang lebih tinggi [7].
Kaedah Pencairan Penting
Satu kajian durian Musang King beku kriogenik mendapati kedudukan ulas dalam buah dan tempoh pencairan (2 jam berbanding 18 jam) mempengaruhi warna, kepejalan, kemanisan, keasidan dan antioksidan isi [8]. Ini bermakna kaedah pencairan yang betul penting untuk mendapatkan kualiti terbaik.
Panduan untuk Pengusaha dan Pengguna
1. Gunakan pembekuan kriogenik untuk buah biji penuh [4].
2. Bungkus secara vakum untuk isi durian yang disimpan lama [7].
3. Hadkan tempoh penyimpanan kepada kurang daripada setahun [1].
4. Kekalkan rantaian sejuk tanpa putus pada -18°C atau lebih rendah [3].
5. Ikut panduan pencairan yang disyorkan oleh pembekal [8].
Soalan Lazim
Adakah durian beku sama sedap dengan durian segar?
Pembekuan kriogenik mengekalkan kualiti dengan baik [4], tetapi penyimpanan lama boleh mengurangkan sebahagian aroma [6].
Berapa lama durian beku boleh disimpan?
Kajian mencadangkan kurang daripada setahun untuk mengekalkan kualiti [1].
Kenapa durian beku biasa merekah?
Pembekuan pada -18°C berlaku dengan perlahan, menyebabkan kulit buah merekah [4].
Kesimpulan
Pembekuan kriogenik telah membuka peluang besar untuk eksport durian Malaysia, terutamanya Musang King. Kaedah ini mengekalkan kualiti dengan baik berbanding pembekuan biasa. Namun, penyimpanan jangka panjang tetap mengubah aroma, gula dan nutrien. Pembungkusan vakum, rantaian sejuk yang konsisten dan pencairan yang betul membantu mengekalkan kualiti terbaik.
Rujukan
[1] Xue-Yi Tan et al. (2020). Effect of freezing on minimally processed durian for long term storage. Scientia Horticulturae. DOI: 10.1016/j.scienta.2019.109170.
[2] B. Wiangsamut et al. (2023). Assessment of Natural Fruit Ripening and Fruit Quality of Three Elite Durian Cultivars for Overland Export. Trends in Sciences. DOI: 10.48048/tis.2023.4647.
[3] Nur Azlin Razali et al. (2023). The standard operating procedure (SOP) for exporting frozen whole durian fruit to The Republic of China. Journal of Agribusiness Marketing. DOI: 10.56527/jabm.11.2.2.
[4] N. A. Razali et al. (2022). Cryogenic freezing preserves the quality of whole durian fruit for the export market. Food Research. DOI: 10.26656/fr.2017.6(3).428.
[5] Eliwanzita Sospeter et al. (2026). Integrated metabolomic and chemometric profiling reveals quality-related chemical changes in Musang King durian during long-term frozen storage. Journal of Agriculture and Food Research. DOI: 10.1016/j.jafr.2026.103314.
[6] Xue-Yi Tan et al. (2021). Changes in the volatile profiles, organic acid contents, and sugar compositions of durian pulps during long-term frozen storage. Journal of Food Processing and Preservation. DOI: 10.1111/jfpp.15285.
[7] Eliwanzita Sospeter et al. (2025). Long-term frozen storage affects the volatile compound profile, physicochemical and antioxidant content of vacuum-packed Musang King durian fruit. Journal of Food Science. DOI: 10.1111/1750-3841.70118.
[8] S. Md Nor et al. (2023). Locule Position and Thawing Duration Affect Postharvest Quality of Freshly Cryo-Frozen Musang King Durian Fruit. Pertanika Journal of Tropical Agricultural Science. DOI: 10.47836/pjtas.46.2.09.
