Cili Kering dan Aflatoksin: Risiko Tersembunyi dalam Rempah Harian

Cili kering dan serbuk cili ialah bahan wajib dalam dapur Malaysia, daripada sambal tumis hingga kari. Namun, kajian di Malaysia dan negara lain mendapati banyak sampel cili kering tercemar dengan mikotoksin, iaitu toksin yang dihasilkan oleh kulat. Antaranya ialah aflatoksin dan okratoksin A, yang menimbulkan kebimbangan kesihatan.

Artikel ini meneliti kajian tentang pencemaran mikotoksin dalam cili kering dan rempah, termasuk kajian di Malaysia, serta punca dan cara mengurangkannya.

Apa Itu Mikotoksin?

Mikotoksin ialah bahan cemar makanan yang biasa yang boleh menyebabkan keracunan dan risiko kesihatan yang serius kepada manusia dan haiwan [1]. Dua jenis yang paling banyak dikaji dalam cili ialah aflatoksin (B1, B2, G1 dan G2) dan okratoksin A [2].

Satu kajian di Myanmar menyatakan pendedahan kepada aflatoksin daripada cili kering dikaitkan dengan risiko kanser hati [3].

Kajian di Malaysia

Cili kering komersial. Satu kajian oleh Universiti Putra Malaysia menganalisis 80 sampel cili yang dijual di pasar raya dan pasar terbuka di Malaysia [2]. Dapatannya [2]:

• 52 sampel (65.0%) tercemar dengan aflatoksin, pada julat 0.2 hingga 79.7 ng/g.

• Aflatoksin B1 mempunyai kejadian paling tinggi berbanding aflatoksin lain.

• 65 sampel (81.25%) tercemar dengan okratoksin A, pada julat 0.2 hingga 101.2 ng/g.

• Tahap pencemaran dalam sampel dari pasar terbuka lebih tinggi secara signifikan.

Pengkaji menyatakan keadaan tidak bersih semasa pengeringan, pengangkutan dan penyimpanan boleh menyebabkan pencemaran mikotoksin [2].

Rempah diproses di Pulau Pinang. Satu kajian menganalisis rempah serbuk termasuk cili kering, jintan, kunyit, lada hitam dan putih, ketumbar, garam masala dan rempah kari yang dipasarkan di Pulau Pinang [4]. Dalam kajian kedua terhadap 24 sampel [4]:

• Kejadian aflatoksin total ialah 88%, dengan purata 8.38 ng/g.

• 15 sampel positif melebihi had yang dibenarkan di Malaysia iaitu 5 ng/g untuk aflatoksin.

Pengkaji menyatakan pencemaran mikotoksin dalam rempah boleh menjadi satu lagi laluan pendedahan kepada pengguna, kerana rempah sering dan lama digunakan dalam hidangan popular di Asia [4].

Pelbagai makanan. Satu kajian terhadap 120 sampel makanan di pasaran Malaysia mengesan aflatoksin dalam kismis, pistachio, kacang tanah, tepung gandum, rempah dan cili [1]. Sesetengah sampel mengandungi mikotoksin melebihi had maksimum Kesatuan Eropah [1].

Kajian di Negara Lain

Satu kajian awal turut mendapati aflatoksin dalam sos cili, cili kisar dan serbuk cili, dengan sebahagian sampel dari pasar terbuka dan restoran melebihi had EU [9].

Dari Mana Datangnya Pencemaran?

Di ladang dan semasa penyimpanan. Kajian di Indonesia mendapati jangkitan kulat pada cili kering berlaku di ladang dan semasa penyimpanan [7]. Pengkaji mencadangkan pelaksanaan amalan pertanian dan pengendalian yang baik [7].

Kulat penghasil toksin. Kajian di Myanmar mendapati Aspergillus bahagian Flavi dan Nigri merupakan penghasil utama aflatoksin dan okratoksin A [3]. Kajian di Tunisia mendapati Aspergillus flavus dan A. niger sebagai spesies toksigenik yang paling banyak dikenal pasti [8].

Proses lepas tuai. Kajian di Myanmar menyatakan mikotoksin dalam cili kering menjadi kebimbangan utama di sesetengah negara akibat amalan lepas tuai yang lemah dan penguatkuasaan standard kawalan makanan yang tidak mencukupi [3].

Penilaian Risiko di Myanmar

Kajian di Myanmar memberikan gambaran risiko yang lebih terperinci [3]:

• Daripada 66 sampel positif, 37.9% melebihi had maksimum aflatoksin Myanmar (20 ?g/kg) dan 56.1% melebihi had EU (10 ?g/kg).

• Sebanyak 74% sampel mempunyai beban kulat melebihi 10,000 CFU/g.

• Nilai margin pendedahan (MOE) bagi aflatoksin jauh lebih rendah daripada ambang keselamatan, menandakan kebimbangan kesihatan awam.

Pengkaji menekankan keperluan badan kawal selia menetapkan had okratoksin A bagi rempah kering [3].

Langkah Mengurangkan Risiko

Berdasarkan dapatan kajian:

• Amalan pertanian dan pengendalian yang baik perlu dilaksanakan dari ladang hingga penyimpanan, seperti yang disyorkan pengkaji [7].

• Pengeringan, pengangkutan dan penyimpanan yang bersih penting kerana keadaan tidak bersih dikenal pasti sebagai punca pencemaran [2].

• Pilih sumber yang dipercayai, memandangkan sampel dari pasar terbuka di Malaysia lebih tercemar dalam satu kajian [2].

• Pemantauan berterusan oleh pihak berkuasa diperlukan, kerana pengkaji di Myanmar menekankan keperluan menetapkan had dan pemantauan mikotoksin [3].

Untuk Penanam Cili

Penanam cili memainkan peranan penting dalam mengurangkan risiko ini, kerana jangkitan kulat boleh bermula di ladang [7]. Jika racun perosak diperlukan, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang amalan pertanian baik dan pengendalian lepas tuai cili.

Kesimpulan

Kajian di Malaysia mendapati 65% sampel cili kering tercemar aflatoksin dan 81% tercemar okratoksin A, dengan pencemaran lebih tinggi dalam sampel dari pasar terbuka. Kajian rempah di Pulau Pinang turut menemui sampel yang melebihi had aflatoksin Malaysia. Masalah ini juga dilaporkan di Pakistan, Myanmar, Thailand, Indonesia dan Tunisia. Pencemaran berlaku di ladang dan semasa pengeringan serta penyimpanan, jadi amalan pertanian dan pengendalian yang baik merupakan kunci untuk melindungi pengguna.

Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat perubatan atau keselamatan makanan rasmi.

Rujukan

[1] Aliyah Alsharif, Y. Choo, and G. Tan (2019). Detection of Five Mycotoxins in Different Food Matrices in the Malaysian Market by Using Validated Liquid Chromatography Electrospray Ionization Triple Quadrupole Mass Spectrometry. Toxins. DOI: 10.3390/toxins11040196. https://consensus.app/papers/details/32f10d277cda57bab7af9cac8e7bfd7f/

[2] M. Jalili and S. Jinap (2012). Natural occurrence of aflatoxins and ochratoxin A in commercial dried chili. Food Control. DOI: 10.1016/j.foodcont.2011.09.020. https://consensus.app/papers/details/d30527e8c5465a81a67254c44f315a7f/

[3] Thanapoom Maneeboon, W. Mahakarnchanakul, and Chananya Chuaysrinule (2024). Prevalence and Risk Assessment of Aflatoxins and Ochratoxin A in Dried Chili and Pepper Products in Myanmar. Journal of Agriculture and Food Research. DOI: 10.1016/j.jafr.2024.101541. https://consensus.app/papers/details/2d232e4d68d65bfd8e5af7fea858866d/

[4] N. Ali, N. Hashim, and Norley Shuib (2015). Natural occurrence of aflatoxins and ochratoxin A in processed spices marketed in Malaysia. Food Additives & Contaminants: Part A. DOI: 10.1080/19440049.2015.1011712. https://consensus.app/papers/details/16c56492342e52ce98bc50ea77252a23/

[5] S. Iqbal, M. Asi et al. (2017). Survey of aflatoxins and ochratoxin A in retail market chilies and chili sauce samples. Food Control. DOI: 10.1016/j.foodcont.2017.06.012. https://consensus.app/papers/details/1094162bdf1759eda5e592320848d6e6/

[6] Chananya Chuaysrinule, Thanapoom Maneeboon et al. (2020). Occurrence of aflatoxin- and ochratoxin A-producing Aspergillus species in Thai dried chilli. Unknown Journal. DOI: 10.1016/j.jafr.2020.100054. https://consensus.app/papers/details/8125583e23705167b0d7aca3a5f5c708/

[7] R. Wikandari, Inggrid Chrisanti Mayningsih et al. (2020). Assessment of Microbiological Quality and Mycotoxin in Dried Chili by Morphological Identification, Molecular Detection, and Chromatography Analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health. DOI: 10.3390/ijerph17061847. https://consensus.app/papers/details/2b6ca10fbb87593db0eb150bb9d66a5a/

[8] S. Lasram, H. Hajri, and Z. Hamdi (2022). Aflatoxins and Ochratoxin A in Red Chili (Capsicum) Powder from Tunisia: Co-Occurrence and Fungal Associated Microbiota. Journal of Food Quality and Hazards Control. DOI: 10.18502/jfqhc.9.1.9688. https://consensus.app/papers/details/cff8121f8a5f51d0b813f525f4c492c4/

[9] S. Iqbal, M. Asi et al. (2013). Natural occurrence of aflatoxins and ochratoxin A in commercial chilli and chilli sauce samples. Food Control. DOI: 10.1016/j.foodcont.2012.09.003. https://consensus.app/papers/details/b6c157cffed25b53b9e324e68e5215c2/

Kata Kunci

cili dan kesihatan, cili kering, aflatoksin, keselamatan makanan, rempah