Kutu tepung (mealybug) ialah perosak paling serius pada bunga raya. Satu tinjauan di Selangor dan Kuala Lumpur mengenal pasti lima spesies kutu tepung yang menyerang bunga raya, termasuk dua spesies invasif yang direkodkan buat pertama kali di Malaysia. Selain kutu tepung, kumbang kutu, serangga perisai lembut, afid dan bena juga menyerang. Kajian menunjukkan pendekatan bersepadu, termasuk ekstrak tumbuhan dan musuh semula jadi, boleh mengurangkan kebergantungan kepada racun kimia.
Kutu Tepung di Malaysia
Satu tinjauan pada Januari hingga Mac 2016 di Selangor dan Kuala Lumpur mengenal pasti lima spesies kutu tepung pada bunga raya [1]:
1. Ferrisia dasylirii
2. Maconellicoccus hirsutus (kutu tepung merah jambu bunga raya)
3. Paracoccus marginatus
4. Phenacoccus solenopsis (kutu tepung kapas)
5. Pseudococcus jackbeardsleyi
Ferrisia dasylirii dan Phenacoccus solenopsis ialah spesies invasif yang direkodkan buat pertama kali di Malaysia [1].
Perosak Lain
Satu kajian ke atas 119 aksesi bunga raya di nurseri di Filipina mendapati kejadian tinggi kumbang kutu, kutu tepung dan serangga perisai lembut, dengan purata kejadian antara 20% hingga 80%. Bena, afid dan ulat bulu juga perlu dipantau. Kejadian perosak lebih tinggi pada musim kering [2].
Kenali Kutu Tepung Merah Jambu
Maconellicoccus hirsutus menyerang lebih 229 genus tumbuhan, termasuk bunga raya, kapas, sitrus dan avokado. Suhu optimum perkembangannya pada bunga raya ialah sekitar 29°C, dan ia boleh menghasilkan sehingga 15 generasi setahun dalam keadaan optimum [3].
Tanda serangan
Pucuk terbantut dan herot yang dikenali sebagai “bunchy top” [4].
Daun dan putik menjadi kuning, kering dan gugur [5].
Kehadiran semut yang berkait dengan kutu tepung [5].
Kultivar berbeza, kerentanan berbeza
Satu kajian di Florida mendapati kultivar ‘President’ menunjukkan simptom dengan cepat, manakala ‘Double Red’ dan ‘Snow Queen’ lebih lambat. Namun, kutu tepung tetap membiak pada semua kultivar, termasuk yang tidak menunjukkan simptom [4]. Oleh itu, ketiadaan simptom tidak bermakna pokok bebas serangan.
Pilihan Kawalan Mesra Alam
Ekstrak tumbuhan diperam (FPE)
Satu kajian yang diterbitkan dalam jurnal Pertanika mendapati ekstrak tumbuhan diperam daripada ficus, limau purut dan kunyit berkesan menekan Phenacoccus solenopsis. Namun, ekstrak ficus menyebabkan kerosakan daun pada kepekatan tinggi, manakala ekstrak kunyit dan limau purut hanya menyebabkan kerosakan daun yang rendah [6].
Minyak pati
Minyak kayu putih, serai dan kapur barus menunjukkan ketoksikan fumigan terhadap kutu tepung Coccidohystrix insolita pada bunga raya [5].
Musuh semula jadi
Kumbang kura-kura Cryptolaemus montrouzieri ialah pemangsa yang paling biasa ditemui memakan kutu tepung merah jambu pada bunga raya dalam satu tinjauan di Brazil [7].
Modul IPM
Satu kajian lapangan mendapati modul IPM berasaskan minyak neem dan minyak sitrus memberikan hasil yang setanding dengan racun kimia imidakloprid dari segi pertumbuhan dan hasil bunga [8].
Panduan Kawalan Bersepadu
1. Periksa pokok secara berkala, terutamanya pucuk dan bawah daun [2].
2. Kawal semut yang melindungi kutu tepung [5].
3. Buang bahagian yang teruk diserang.
4. Guna bahan mesra alam seperti minyak neem atau ekstrak tumbuhan dahulu [6][8].
5. Lindungi pemangsa semula jadi seperti kumbang kura-kura [7].
6. Jika racun kimia diperlukan, gunakan hanya racun yang berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak, ikut label dan dapatkan nasihat Jabatan Pertanian.
Soalan Lazim
Kenapa pucuk bunga raya saya herot dan terbantut?
Ini mungkin tanda serangan kutu tepung merah jambu [4].
Adakah minyak neem berkesan?
Satu kajian mendapati modul IPM berasaskan minyak neem dan sitrus memberi hasil setanding racun kimia [8].
Kenapa kutu tepung sukar dikawal?
Lapisan lilin pada badannya menghalang penembusan racun [6].
Kesimpulan
Kutu tepung ialah ancaman utama kepada bunga raya di Malaysia, termasuk spesies invasif yang baru direkodkan. Pemantauan awal, kawalan semut, bahan mesra alam dan perlindungan musuh semula jadi ialah asas kawalan bersepadu yang berkesan.
Rujukan
[1] Dewi Sartiami et al. (2016). Mealybugs (Hemiptera: Coccomorpha: Pseudococcidae) attacking Hibiscus rosa-sinensis L. in Malaysia, with two new country records. DOI: 10.1063/1.4966845.
[2] Lourdes Taylo et al. (2021). Incidence of insect pests on Hibiscus rosa sinensis L. germaplasm in the plant nursery. SciEnggJ. DOI: 10.54645/2021141bds-62.
[3] C. Bragard et al. (2022). Pest categorisation of Maconellicoccus hirsutus. EFSA Journal. DOI: 10.2903/j.efsa.2022.7024.
[4] Justin Vitullo et al. (2009). Expression of Feeding Symptoms from Pink Hibiscus Mealybug (Hemiptera: Pseudococcidae) by Commercially Important Cultivars of Hibiscus. DOI: 10.1653/024.092.0208.
[5] A. Seni (2022). Sustainable Management of Coccidohystrix insolita (Green) (Hemiptera: Pseudococcidae): An Emerging Threat to China Rose; Hibiscus rosa sinensis L. Using Essential Oil. National Academy Science Letters. DOI: 10.1007/s40009-022-01173-z.
[6] S. Ahmmed et al. (2024). Evaluation of Fermented Plant Extracts as Bioinsecticides in Controlling Phenacoccus solenopsis Colonies on Hibiscus rosa-sinensis under Laboratory Conditions. Pertanika Journal of Tropical Agricultural Science. DOI: 10.47836/pjtas.47.2.03.
[7] A. L. Peronti et al. (2016). Natural Enemies Associated with Maconellicoccus hirsutus (Hemiptera: Pseudococcidae) in the State of São Paulo, Brazil. Florida Entomologist. DOI: 10.1653/024.099.0105.
[8] Rayapu Sai Theja et al. (2026). Integrated Pest Management Strategies for Improving Growth and Flower Yield of Hibiscus rosa-sinensis L. Journal of Advances in Biology & Biotechnology. DOI: 10.9734/jabb/2026/v29i23679.
