Pengenalan
Ratun ialah tanaman tebu yang tumbuh semula daripada tunggul selepas tuaian, dan merupakan komponen penting pertanian tebu kerana menjimatkan kos bahan tanaman dan penyediaan tanah. Di kebanyakan negara pengeluar tebu, empat hingga lima pusingan ratun adalah perkara biasa, tetapi di India hanya satu hingga dua pusingan diamalkan kerana hasil ratun cepat merosot. Tebu ialah tanaman tropika, namun telah berjaya ditanam di kawasan subtropika seperti utara India.
Artikel ini meringkaskan kajian bertajuk “Ratoon management: Present status and future prospects for increasing sugarcane productivity in subtropical India” (Shukla et al., 2026) yang dijalankan di India. Objektifnya ialah membincangkan isu dan strategi untuk meningkatkan hasil ratun, keuntungan ladang, tempoh operasi kilang dan perolehan gula. Dapatan disokong oleh kajian klon ratun kedua di Indonesia (Rahardiansyah et al., 2025) dan ulasan pengurusan tanaman bersepadu dari Amerika Syarikat (Glaz, 2003).
Sorotan Kajian Lepas
Shukla et al. (2026) merujuk kepada beberapa kajian asas yang menjelaskan punca kemerosotan ratun. Lipiec dan Hatano (2003) mengulas indeks dan kaedah untuk mengukur kesan pemadatan tanah terhadap sifat fizikal tanah dan pertumbuhan tanaman, termasuk kekuatan tanah, oksigen, air, haba dan susunan struktur. Dalam ladang tebu, laluan jentera tuaian dan pengangkutan berulang kali memadatkan tanah antara barisan, menyekat pertumbuhan akar ratun.
Dari aspek penyakit, Viswanathan dan Rao (2011) melaporkan bahawa reput merah kekal sebagai penyakit utama tebu di India, diikuti layu dan kulapuk, manakala penyakit daun kuning (YLD) menyebabkan kerosakan serius di banyak negeri. Penyakit-penyakit ini terkumpul dari satu pusingan ke pusingan seterusnya dan menyumbang kepada kemerosotan ratun.
Beberapa kajian oleh kumpulan Institut Penyelidikan Tebu India menyediakan penyelesaian agronomi. Yadav et al. (2009) mendapati inokulasi Trichoderma viride bersama pengurusan sisa daun meningkatkan biojisim mikrob tanah, pengambilan nutrien dan hasil ratun. Shukla et al. (2009) menunjukkan bahawa pemberian kalium 66 kg/ha melalui air pengairan pada tanaman utama sebelum tuaian meningkatkan percambahan tunas tunggul dan hasil ratun yang bermula pada musim sejuk. Singh et al. (2007) pula mengoptimumkan rejim kelembapan tanah untuk meningkatkan kecekapan penggunaan air tebu.
Dapatan Utama
Produktiviti melebihi 80 t/ha. Shukla et al. (2026) melaporkan bahawa pembangunan teknologi tebu dan penerimaannya oleh agensi kerajaan, kilang gula dan petani telah meningkatkan produktiviti melebihi 80 t/ha dengan perolehan gula melebihi 11.6%.
Variasi serantau. Di Uttar Pradesh, terdapat perbezaan jelas antara bahagian timur dan barat dari segi kekangan, penerimaan teknologi dan pendekatan kilang serta petani.
Kekangan khusus ratun. Kekangan yang dikenal pasti termasuk permulaan ratun pada musim sejuk, penuaian berperingkat, pemadatan tanah, percambahan lemah dalam varieti terbaharu, kematian anak rumpun yang tinggi, alelopati, kecergasan rendah serta serangan perosak dan penyakit.
Strategi bersepadu. Strategi yang dicadangkan termasuk pemilihan varieti dengan keupayaan ratun tinggi, pengukuhan program benih pembiak, kaedah penanaman sesuai (diutamakan penanaman dalam parit), populasi pokok optimum, sungkupan sisa daun, pengurusan rumpai bersepadu, pembajaan seimbang, teknik pengairan jimat air dan kawalan perosak biologi.
Klon dan pengurusan bersepadu. Rahardiansyah et al. (2025), menurut ringkasan SciSpace, mendapati klon tebu tertentu mempunyai potensi tinggi dalam pengeluaran ratun kedua. Glaz (2003) menegaskan bahawa pengurusan tanaman bersepadu boleh meningkatkan hasil dalam pusingan tebu berterusan sambil mengekalkan kelestarian ekologi.
| Kekangan ratun | Strategi | Sumber |
|---|---|---|
| Permulaan musim sejuk | Kalium sebelum tuaian; jadual tuaian sesuai | Shukla et al. (2026); Shukla et al. (2009) |
| Pemadatan tanah | Penanaman parit, pengurusan tanah | Shukla et al. (2026); Lipiec & Hatano (2003) |
| Kematian anak rumpun | Populasi optimum, sungkupan sisa | Shukla et al. (2026) |
| Kesihatan tanah rendah | Trichoderma + sisa daun | Yadav et al. (2009) |
| Varieti lemah ratun | Pilih klon berpotensi ratun tinggi | Shukla et al. (2026); Rahardiansyah et al. (2025) |
Perbincangan
Perbezaan antara amalan satu hingga dua ratun di India dengan empat hingga lima ratun di negara lain menunjukkan potensi besar yang belum dimanfaatkan. Setiap pusingan ratun tambahan yang berjaya mengurangkan kos penanaman semula, maka pengurusan ratun yang baik memberi kesan langsung kepada keuntungan.
Banyak strategi yang dicadangkan saling berkait. Sungkupan sisa daun, misalnya, bukan sahaja mengekalkan lembapan dan menekan rumpai, tetapi juga, seperti ditunjukkan oleh Yadav et al. (2009), menyediakan sumber tenaga untuk mikrob tanah apabila digabungkan dengan Trichoderma. Pemberian kalium sebelum tuaian pula membantu tunas tunggul bercambah dengan lebih baik, terutamanya apabila ratun bermula dalam keadaan sejuk.
Di Malaysia, industri gula tebu berskala besar terhad di utara Semenanjung, manakala tebu untuk air tebu ditanam oleh pekebun kecil di seluruh negara (pengetahuan am). Bagi kedua-dua kumpulan, ratun yang baik bermakna kos lebih rendah. Amalan membakar sisa daun selepas tuaian wajar digantikan dengan sungkupan untuk mengekalkan bahan organik tanah.
Implikasi kepada Pengusaha
1. Pilih klon yang terbukti mempunyai keupayaan ratun yang baik.
2. Gunakan sisa daun sebagai sungkupan, dan pertimbangkan inokulasi Trichoderma.
3. Beri kalium sebelum tuaian tanaman utama untuk menggalakkan percambahan tunas ratun.
4. Gemburkan tanah antara barisan dan isi tempat kosong untuk mengekalkan populasi optimum.
Kesimpulan
Teknologi tebu moden telah meningkatkan produktiviti melebihi 80 t/ha dengan perolehan gula melebihi 11.6% di India subtropika, tetapi kekangan seperti pemadatan tanah, permulaan musim sejuk dan kematian anak rumpun masih menghadkan bilangan pusingan ratun. Gabungan varieti berkeupayaan ratun tinggi, sungkupan sisa, pembajaan kalium, pengurusan tanah dan kawalan biologi boleh memanjangkan hayat ratun dan mengurangkan kos pengeluaran.
Rujukan
1. Shukla, S. K., Tiwari, A. K., Sharma, L., et al. (2026). Ratoon management: Present status and future prospects for increasing sugarcane productivity in subtropical India. Agrica. https://doi.org/10.5958/2394-448x.2026.00009.1
2. Rahardiansyah, W. I. D., Budi, S., & Lailiyah, W. N. (2025). Agronomic performance and sugar yield potential of seven promising sugarcane (Saccharum officinarum L.) clones in second ratoon cultivation. Jurnal Ilmiah Pertanian, 22(1). https://doi.org/10.31849/jip.v22i1.25150
3. Glaz, B. (2003). Integrated crop management for sustainable sugarcane production: Recent advances. International Sugar Journal.
4. Lipiec, J., & Hatano, R. (2003). Quantification of compaction effects on soil physical properties and crop growth. Geoderma, 116(1–2). https://doi.org/10.1016/S0016-7061(03)00097-1
5. Viswanathan, R., & Rao, G. P. (2011). Disease scenario and management of major sugarcane diseases in India. Sugar Tech, 13(4). https://doi.org/10.1007/s12355-011-0102-4
6. Yadav, R. L., Shukla, S. K., Suman, A., & Singh, P. (2009). Trichoderma inoculation and trash management effects on soil microbial biomass, soil respiration, nutrient uptake and yield of ratoon sugarcane under subtropical conditions. Biology and Fertility of Soils, 45(5). https://doi.org/10.1007/s00374-009-0352-4
7. Shukla, S. K., Yadav, R. L., Singh, P., & Singh, I. (2009). Potassium nutrition for improving stubble bud sprouting, dry matter partitioning, nutrient uptake and winter initiated sugarcane ratoon yield. European Journal of Agronomy, 30(1). https://doi.org/10.1016/j.eja.2008.06.005
8. Singh, P. N., Shukla, S. K., & Bhatnagar, V. K. (2007). Optimizing soil moisture regime to increase water use efficiency of sugarcane in subtropical India. Agricultural Water Management, 90(1–2). https://doi.org/10.1016/j.agwat.2007.02.008
Sumber carian: SciSpace Literature Review (mod High Quality), November 2026.
Kata kunci: tebu, ratun, pengurusan ratun, sungkupan sisa, pemadatan tanah, Trichoderma, kalium, perolehan gula
