Ramai penanam jambu air pernah melihat pokok mereka berbunga lebat, tetapi kemudian kebanyakan bunga dan buah muda gugur sebelum sempat matang. Ulasan dari Malaysia menyifatkan gugur putik dan buah pramatang sebagai masalah serius dalam pengeluaran dan kualiti jambu air [1]. Artikel ini menerangkan punca masalah ini dan cara mengatasinya berdasarkan kajian.
Punca Gugur Bunga dan Buah
Bekalan gula yang tidak mencukupi
Ulasan dari Malaysia menyatakan pertumbuhan dan perkembangan buah jambu air kadangkala sangat rendah kerana bekalan hasil fotosintesis yang rendah dan keadaan pertumbuhan yang tidak sesuai [1]. Apabila pokok tidak dapat membekalkan cukup gula kepada semua buah, sebahagian buah akan digugurkan.
Ketidakseimbangan hormon
Kajian di Indonesia pada varieti Citra mengkaji kandungan hormon dalam enam peringkat perkembangan bunga dan buah [2]:
| Kandungan | Bunga dan buah yang gugur | Bunga dan buah yang kekal |
|---|---|---|
| Auksin (IAA) | Lebih rendah | Lebih tinggi |
| Zeatin (sitokinin) | Lebih rendah | Lebih tinggi |
| Giberelin (GA3) | Lebih rendah | Lebih tinggi |
| Jumlah gula | Lebih rendah | Lebih tinggi |
| ACC (prekursor etilena) | Lebih tinggi | Lebih rendah |
| Kanji | Lebih tinggi | Lebih rendah |
Dapatan ini menunjukkan bunga dan buah yang gugur kekurangan hormon pertumbuhan dan gula, tetapi mempunyai lebih banyak prekursor etilena, hormon yang berkait dengan keguguran [2].
Kekurangan cahaya
Kajian di Banting, Selangor mendapati teduhan 50% dan 70% meningkatkan dengan ketara gugur putik dan gugur buah berbanding pokok tanpa teduhan [3]. Teduhan juga mengurangkan berat buah dan hasil, dengan hasil terendah pada teduhan 70% [3].
Penyelesaian Berdasarkan Kajian
1. Pengawal atur tumbesaran
Ulasan dari Malaysia merumuskan [1]:
GA3 50 dan 20 mg/L semasa pembungaan mengurangkan gugur putik dan buah.
Auksin sintetik (2,4-D dan NAA) pada 5 mg/L semasa pembungaan juga mengurangkan gugur buah dan meningkatkan kualiti.
Kajian lain mendapati 12 ppm NAA memberikan gugur buah terendah [4].
2. Pengikatan batang
Pengikatan berbentuk C dan V tiga minggu sebelum berbunga meningkatkan bilangan bunga dan mengurangkan gugur buah pramatang [1]. Pengikatan 50% secara khusus mengurangkan gugur buah [5], manakala pengikatan berbentuk S menghasilkan gugur putik dan buah terendah dalam kajian lain [6].
3. Hidrogen peroksida
Kajian di Malaysia mendapati semburan 20 mM hidrogen peroksida mengurangkan gugur putik dengan ketara serta meningkatkan saiz, set, bilangan dan hasil buah [7]. Ulasan menyimpulkan bahawa rawatan hidrogen peroksida pada peringkat pembungaan dan pembentukan buah mengurangkan gugur putik dan buah [1].
4. Cahaya matahari yang mencukupi
Memandangkan teduhan meningkatkan gugur bunga dan buah, penyelidik menyimpulkan bahawa mengekalkan pendedahan cahaya matahari yang baik adalah penting untuk kualiti dan hasil buah [3]. Pemangkasan dahan yang terlalu rimbun mungkin membantu cahaya menembusi kanopi.
Penjarangan Buah: Pertimbangan Kualiti dan Hasil
Kajian di Banting turut menguji penjarangan buah, iaitu membuang sebahagian buah muda supaya baki buah membesar dengan lebih baik [3]:
Penjarangan kepada 10 hingga 15 buah setiap dahan meningkatkan saiz, berat dan kualiti buah.
Namun, penjarangan memberi kesan negatif kepada jumlah hasil, dengan hasil terendah pada 10 buah setiap dahan.
Hasil tertinggi diperoleh dengan 20 buah setiap dahan.
Penyelidik menekankan bahawa keseimbangan antara kualiti dan hasil perlu dipertimbangkan dalam pengeluaran komersial [3]. Petani yang menyasarkan pasaran premium mungkin memilih penjarangan, manakala yang menyasarkan kuantiti mungkin tidak.
Panduan Praktikal
1. Pastikan pokok mendapat cahaya matahari penuh dan pangkas dahan yang terlalu rimbun [3].
2. Pertimbangkan pengikatan batang dua hingga tiga minggu sebelum berbunga [1].
3. Gunakan pengawal atur tumbesaran mengikut cadangan pakar dan label [1].
4. Jarangkan buah jika menyasarkan buah bersaiz besar untuk pasaran premium [3].
5. Pastikan pokok mendapat baja dan air yang mencukupi untuk menyokong pembentukan buah.
6. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
7. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang amalan yang sesuai.
Peranan Hormon Etilena
Etilena ialah hormon tumbuhan yang terlibat dalam proses keguguran organ seperti daun, bunga dan buah. Kajian di Indonesia mendapati kandungan ACC, iaitu bahan mentah untuk penghasilan etilena, lebih tinggi dalam bunga dan buah jambu air yang mudah gugur [2]. Pada masa yang sama, bunga dan buah ini mempunyai kurang auksin, iaitu hormon yang biasanya membantu organ kekal melekat pada pokok [2]. Ini menjelaskan mengapa semburan auksin sintetik seperti NAA dan 2,4-D berkesan mengurangkan gugur buah dalam kajian Malaysia [1]. Ini juga mencadangkan bahawa tekanan pada pokok, seperti kekurangan cahaya, mungkin mengganggu keseimbangan hormon dan mencetuskan keguguran.
Kesimpulan
Gugur bunga dan buah jambu air berpunca daripada bekalan gula yang rendah, ketidakseimbangan hormon dan kekurangan cahaya. Kajian di Malaysia dan rantau ini mendapati GA3, auksin sintetik, hidrogen peroksida dan pengikatan batang dapat mengurangkan gugur buah, manakala teduhan meningkatkannya. Penjarangan buah meningkatkan kualiti tetapi mengurangkan jumlah hasil.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat pertanian khusus. Petani perlu merujuk Jabatan Pertanian dan MARDI.
Rujukan
[1] M. Khandaker et al. (2016). Causes and Prevention of Fruit Drop of Syzygium Samarangense ( Wax Apple ) : A Review. Unknown Journal.
[2] E. W. Tini et al. (2021). Endogenous hormone causes flower and fruit drop of wax apple (Syzygium samarangense cv. Citra). Advances in horticultural science. DOI: 10.36253/ahsc-9663.
[3] A. I. Alebidi (2014). The influences of shading, fruit thinning, plantgrowth promoter and inhibitor on Malaysian wax apple (syzygium samarangense) fruit development and quality / Abdullah Issa Alebidi. Unknown Journal.
[4] A. M. H. Al-Saif (2011). Effect of plant growth regulators on fruit growth and quality development of syzygium samarangense (water apple/wax apple) / Adel Mohammed H. Al-Saif. Unknown Journal.
[5] M. Khandaker et al. (2012). Effects of the Phloemic Stress on the Growth, Development and Quality of Wax Apple (Syzygium samarangense) cv. Jambu madu. Sains Malaysiana.
[6] Minh Tuân et al. (2012). Effect of S-Girdling on Fruit Growth and Fruit Quality of Wax Apple. World Academy of Science, Engineering and Technology, International Journal of Biological, Biomolecular, Agricultural, Food and Biotechnological Engineering. DOI: 10.5281/zenodo.1071115.
[7] M. Khandaker et al. (2012). The influence of hydrogen peroxide on the growth, development and quality of wax apple (Syzygium samarangense, [Blume] Merrill & L.M. Perry var. jambu madu) fruits. Plant physiology and biochemistry : PPB. DOI: 10.1016/j.plaphy.2012.01.016.
