Memilih Klon Getah: Kesan terhadap Hasil, Kualiti Getah dan Penyakit

Klon getah menentukan banyak aspek pengeluaran. Satu kajian empat tahun oleh Kasetsart University, Centre de Coopération Internationale en Recherche Agronomique pour le Développement (CIRAD) dan rakan kongsi di Thailand menyimpulkan bahawa pemilihan klon memainkan peranan dominan, melebihi sistem torehan, dalam menentukan kualiti getah [1].

Artikel ini meneliti dapatan kajian tentang perbezaan klon getah dari segi hasil, komposisi lateks, kualiti getah, dan rintangan terhadap penyakit.

RRIM600 lawan RRIT251: Hasil dan Komposisi Lateks

Kajian Kasetsart University, Sumitomo Rubber Industries dan rakan kongsi di Udon Thani, Thailand membandingkan klon RRIM600 dan RRIT251 selama empat tahun [2]. Dapatannya [2]:

• Klon RRIT251 menunjukkan potensi hasil lebih tinggi berbanding RRIM600.

• RRIT251 mempunyai penunjuk biokimia lebih tinggi seperti sukrosa, fosforus tak organik dan tiol terturun.

• RRIM600 mempunyai zarah getah lebih besar dan kandungan lipid neutral lebih tinggi.

• RRIT251 mempunyai fosfolipid dan protein lebih tinggi.

• Sistem torehan memberi kesan minimum terhadap sifat biokimia lateks.

Pengkaji menekankan kepentingan strategi khusus mengikut klon untuk mengoptimumkan hasil [2]. Nota: Kajian ini melibatkan Sumitomo Rubber Industries, sebuah syarikat industri getah.

Kualiti Getah daripada Dua Klon

Bahagian kedua kajian ini menganalisis filem lateks kering dan sampel getah spesifikasi teknikal (TSR5 dan TSR10) [1]. Dapatannya [1]:

Analisis komponen utama mengesahkan variasi akibat klon ialah faktor utama yang mempengaruhi pengelompokan sampel [1].

Klon RRIT 251

Kajian Kasetsart University dan CIRAD menyatakan RRIT 251 ialah klon primer yang dibangunkan oleh RAOT (Thailand) dengan potensi hasil tinggi yang menjanjikan [3]. Kajian Rajamangala University of Technology Tawan-ok turut menguji klon ini di bawah pengurusan pengairan, baja dan sistem torehan yang berbeza [4].

Klon GT1 dan PB 260

GT1. Kajian North Sumatra Islamic University menyatakan GT1 ialah klon metabolisme rendah yang disyorkan untuk kebun kecil dan ladang besar [5]. Klon ini responsif kepada perangsang dan mencapai puncak pengeluaran pada pertengahan kitaran ekonomi [5]. Pengeluarannya boleh mencapai 2,200 hingga 3,000 kg/ha/tahun dan agak tahan terhadap tekanan eksploitasi tinggi jika keadaan agroekosistem sesuai [5].

PB 260. Satu kajian pada pokok PB 260 berumur 16 tahun di Simalungun, Sumatera Utara mendapati alur torehan suku lingkaran (S4) memberikan hasil lateks lebih tinggi berbanding separuh lingkaran (S2) [6]. Rawatan tidak menjejaskan fisiologi lateks, yang kekal dalam had optimum [6].

RRIM600 di selatan Thailand. Kajian Prince of Songkla University menggunakan pokok klon RRIM600 berumur lapan tahun untuk menguji sistem torehan frekuensi rendah, dan mendapati sistem d3 dengan perangsang memberikan hasil kumulatif setara dengan sistem lain [7]. Kajian Kasetsart University pula mendapati klon RRIM600 dan RRIT251 bertindak balas berbeza dari segi komposisi lateks walaupun di bawah sistem torehan yang sama [2].

Klon CATAS 73397

Kajian Chinese Academy of Tropical Agricultural Sciences mendapati etefon 1.0% lebih sesuai berbanding 1.5% bagi pokok CATAS 73397 pertengahan umur di bawah sistem S/2 d4 [8]. Kajian ini menyatakan kekurangan teknik torehan yang sesuai bagi klon utama untuk meningkatkan hasil sambil mengekalkan kualiti ialah antara cabaran di China [8].

Klon dan Rintangan Penyakit Akar Putih

Satu kajian oleh Prince of Songkla University menyaring klon untuk toleransi terhadap penyakit akar putih [9]:

Satu ulasan oleh UPM dan Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI) menyatakan tiada klon getah yang tahan terhadap penyakit akar putih telah dikenal pasti setakat ini [10]. Satu kajian di Nigeria mendapati tiada klon yang bebas daripada penyakit akar putih, walaupun terdapat variasi rintangan [11].

Klon dan Penyakit Gugur Daun

Satu kajian oleh IPB University mendapati klon IRR 112 dan RRIC 100 tahan terhadap Pestalotiopsis, dengan diameter lesi kurang 10 mm, manakala IRR 39 dan PB 260 rentan dengan lesi melebihi 20 mm [12]. Satu kajian oleh Sriwijaya University mendapati klon PB 340 mengalami gugur daun paling banyak (47.19%), manakala RRIC 100 hanya 4.98% [13].

Bagi Pekebun Getah

Bagi kawalan perosak dan penyakit, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI, serta Lembaga Getah Malaysia, tentang klon yang disyorkan untuk kawasan anda.

Kesimpulan

Kajian di Thailand mendapati klon mempunyai pengaruh lebih besar berbanding sistem torehan terhadap kualiti getah. RRIT251 memberikan potensi hasil lebih tinggi berbanding RRIM600 dalam satu kajian. Klon juga berbeza dari segi toleransi terhadap penyakit akar putih dan gugur daun Pestalotiopsis, walaupun tiada klon tahan akar putih telah dikenal pasti.

Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat agronomi khusus.

Rujukan

[1] S. Liengprayoon, Hathainat Kum-ourm et al. (2026). Reduction of tapping frequency associated with stimulation of two Hevea brasiliensis clones in Thai non-traditional rubber area. 2. Effect on biochemical composition and properties of latex films and rubber samples. Industrial Crops and Products. DOI: 10.1016/j.indcrop.2026.123695. https://consensus.app/papers/details/11046a1072e051658d5c0bd41493c140/

[2] Hathainat Kum-ourm, S. Liengprayoon et al. (2025). Reduction of tapping frequency associated with stimulation of two Hevea brasiliensis clones in Thai non-traditional rubber area.1. Effect on production, biochemical composition and particle size of latex. Industrial Crops and Products. DOI: 10.1016/j.indcrop.2025.121758. https://consensus.app/papers/details/7ef20de6db4559a982a1c69604925069/

[3] Rawiwan Chotiphan, Natedao Musigamart et al. (2023). Long Term Effect of Low Frequency Tapping Systems Applied to Rubber Tree (Hevea brasiliensis), Clone RRIT 251, on Agronomic Performance in Upper Southern Thailand. Trends in Sciences. DOI: 10.48048/tis.2023.6868. https://consensus.app/papers/details/8ee2c287c8f75890a7a6e78374ffa02b/

[4] Tanpa nama pengarang (2023). EFFECTS OF MANAGEMENT PRACTICES AND TAPPING SYSTEM ON LATEX AND DRY RUBBER YIELDS OF RUBBER TREE CLONE RRIT 251. The Journal of Animal and Plant Sciences. DOI: 10.36899/japs.2024.1.0694. https://consensus.app/papers/details/22c06eec47a65e809dc4d88a53c18d1d/

[5] Y. Purwaningrum, Y. Asbur et al. (2023). Combination of exploitation systems to optimize yield of GT1 clone in smallholder rubber (Hevea brasiliensis) plantation in Sumatera Utara, Indonesia. Plant Science Today. DOI: 10.14719/pst.2491. https://consensus.app/papers/details/c424b6e56d5d5231855951b76968f69d/

[6] Y. Purwaningrum and Y. Asbur (2024). Efficient Exploitation System in Rubber (Hevea brasiliensis Muell. Arg) Clone PB 260 Plantation in Simalungun Sumatera Utara Indonesia. Universal Journal of Agricultural Research. DOI: 10.13189/ujar.2024.120202. https://consensus.app/papers/details/c0eaa381515e576484884e91125ad628/

[7] Thongchai Sainoi, S. Sdoodee et al. (2017). Low frequency tapping systems applied to young-tapped trees of Hevea brasiliensis (Willd. ex A. Juss.) Müll. Arg. in Southern Thailand. Agriculture and Natural Resources. DOI: 10.1016/j.anres.2017.03.001. https://consensus.app/papers/details/7b5341bbcc9d5815bb247414f111ada4/

[8] Yi-Yu Hu, Hui Liu et al. (2026). Ethephon-mediated regulation of latex production, biosafety, and quality attributes in Hevea brasiliensis clone CATAS 73397 under a four-day tapping system. Industrial Crops and Products. DOI: 10.1016/j.indcrop.2026.122633. https://consensus.app/papers/details/0aaed99d168b595db1c79da6381a3fa3/

[9] Afdholiatus Syafaah, Natthakorn Woraathakorn et al. (2020). COMPARATIVE GROWTH PERFORMANCE AND ACTIVITY OF DEFENSE RELATED ENZYMES AND GENE EXPRESSION IN RUBBER CLONES AGAINST RIGIDOPORUS MICROPORUS INFECTION. Pakistan Journal of Biotechnology. DOI: 10.34016/pjbt.2020.17.3.161. https://consensus.app/papers/details/dc9104a1011c5b1a9f7cdc1a27bbc6d6/

[10] N. Saidi and J. Al-Obaidi (2023). Rigidoporus microporus and the white root rot disease of rubber. Forest Pathology. DOI: 10.1111/efp.12794. https://consensus.app/papers/details/faeac51978fb589198430cf36e6b39e0/

[11] E. Akpaja and N. Ogbebor (2021). Field evaluation of Hevea brasiliensis clones for the incidence of white root disease in Nigeria. Journal of Plantation Crops. DOI: 10.25081/jpc.2021.v49.i1.7054. https://consensus.app/papers/details/cce856b4b93457129111ca12e9c00b48/

[12] M. Darojat, Sintho Wahyuning Ardhie et al. (2023). New leaf fall disease in rubber-pathogen characterization and rubber clone resistance evaluation using detached leaf assay. Biodiversitas Journal of Biological Diversity. DOI: 10.13057/biodiv/d240401. https://consensus.app/papers/details/43849de5f0505de7b29e16ccabb51430/

[13] N. Damiri, Yoga Pratama et al. (2022). Pestalotiopsis sp. infection causes leaf fall disease of new arrivals in several clones of rubber plants. Biodiversitas Journal of Biological Diversity. DOI: 10.13057/biodiv/d230811. https://consensus.app/papers/details/8b58a9dbe2b959bd99ebbb375a544cf8/

Kata Kunci

getah, klon getah, hasil lateks, kualiti getah, klon RRIM