Seorang petani kecil sering berada dalam kedudukan lemah apabila berurusan dengan pembeli besar. Kuantiti hasil yang kecil, kos pengangkutan yang tinggi dan maklumat pasaran yang terhad menyukarkan mereka mendapat harga yang adil. Salah satu penyelesaian yang lama digunakan ialah bergabung dalam koperasi atau kumpulan petani. Artikel ini merumuskan bukti saintifik tentang kesan keahlian koperasi terhadap pendapatan dan akses pasaran petani kecil. Kajian yang dirujuk dijalankan di luar Malaysia.
Apakah Organisasi Petani?
Organisasi petani termasuk persatuan, koperasi, kumpulan bantu diri dan kumpulan wanita, dan ia biasa ditemui di negara membangun [1]. Organisasi ini menyediakan perkhidmatan yang secara meluas dianggap menyumbang kepada pendapatan dan produktiviti pengeluar kecil [1].
Apa Kata Ulasan Skop?
Satu ulasan skop dalam jurnal Nature Food meneliti literatur tentang perkhidmatan organisasi petani di sub-Sahara Afrika dan India [1]. Dapatannya:
Kebanyakan kajian (57%) melaporkan kesan positif organisasi petani terhadap pendapatan petani [1].
Jauh lebih sedikit kajian melaporkan kesan positif terhadap hasil tanaman (19%) dan kualiti pengeluaran (20%) [1].
Manfaat alam sekitar didokumentasikan dalam 24% kajian [1].
Pengkaji mencadangkan akses kepada pasaran melalui maklumat, infrastruktur dan sokongan logistik dijadikan teras reka bentuk organisasi petani [1].
Kesan terhadap Pendapatan: Bukti dari Pelbagai Negara
| Lokasi | Dapatan | Sumber |
|---|---|---|
| China (epal) | Keahlian meningkatkan hasil, pulangan bersih dan pendapatan; ladang kecil mendapat manfaat lebih | [2] |
| China (ladang keluarga) | Keahlian meningkatkan pendapatan secara signifikan | [3] |
| Mozambique | Lebihan dipasarkan naik 25%, nilai pengeluaran 18%, jumlah pendapatan 15% | [4] |
| Kenya (tenusu) | Penyertaan pasaran koperasi meningkatkan pendapatan kira-kira 10% | [5] |
| Tanzania (sayur) | Akses pasaran melalui organisasi petani meningkatkan pendapatan ladang | [6] |
| Ethiopia (kopi) | Keahlian dikaitkan secara positif dengan pendapatan dan aset | [7] |
| Ethiopia (madu, wanita) | Keahlian meningkatkan harga pasaran dan kuantiti pengeluaran | [8] |
| Nepal | Kesan terhadap jumlah pendapatan keluarga adalah sederhana | [9] |
Di Tanzania: kos pengangkutan lebih rendah
Kajian terhadap 250 petani sayur di Babati, Tanzania mendapati petani dengan purata saiz ladang 0.5 ekar yang mendapat akses pasaran melalui organisasi petani memperoleh pendapatan semusim lebih tinggi (USD 220.11) berbanding bukan ahli (USD 177.90) [6]. Kos pengangkutan sayur ke pasaran juga lebih rendah bagi ahli kumpulan (USD 0.22) berbanding bukan ahli (USD 0.68) [6].
Manfaat Selain Harga
Penyebaran inovasi
Kajian petani pisang di Kenya mendapati kumpulan petani memberi kesan pendapatan positif kepada ahli aktif, tetapi kelebihan harga daripada pemasaran kolektif adalah kecil [10]. Di luar harga, kumpulan petani berfungsi sebagai pemangkin penting untuk penggunaan inovasi dengan menggalakkan aliran maklumat yang cekap [10].
Akses kepada kredit
Kajian di China mendapati koperasi petani mempunyai kelebihan maklumat; institusi kewangan dapat mengakses maklumat petani kecil melalui rantaian nilai koperasi yang tersusun, sekali gus mengurangkan kos transaksi dan meningkatkan akses kepada kredit [11].
Keyakinan diri wanita
Dalam kajian pengeluar madu wanita di Ethiopia, dapatan kualitatif menunjukkan ahli melaporkan peningkatan dalam agensi dan harga diri [8].
Had dan Kelemahan
Koperasi bukan penyelesaian ajaib. Beberapa kajian menunjukkan batasan yang perlu diambil perhatian:
Tidak semestinya membantu golongan termiskin. Di China, petani yang menyertai koperasi profesional secara purata memperoleh pendapatan lebih tinggi, tetapi kesan positif itu tidak signifikan bagi kuantil berpendapatan rendah [12]. Di Ethiopia, kesan terhadap pendapatan dan kemiskinan cenderung memihak kepada ahli yang lebih kaya dengan aset dan tanah lebih besar [13].
Isi rumah lebih kaya lebih mungkin menyertai. Kajian di Kenya mendapati kumpulan petani inklusif terhadap golongan miskin, walaupun isi rumah lebih kaya lebih cenderung menyertai [10].
Tidak semua koperasi memasarkan hasil. Di Nepal, koperasi pertanian kelihatan lebih tertumpu kepada perkhidmatan kewangan seperti simpanan dan kredit, dan hampir tidak terlibat dalam aktiviti pemasaran [9].
Golongan terpinggir memerlukan sokongan tambahan. Ulasan skop mencadangkan petani yang sudah terpinggir mungkin memerlukan sokongan tambahan untuk meningkatkan kapasiti sebelum mereka dapat manfaat daripada keahlian [1].
Panduan Praktikal
1. Kenal pasti koperasi atau persatuan petani yang aktif di kawasan anda dan fahami perkhidmatan yang ditawarkan, sama ada pemasaran, input, kredit atau latihan.
2. Pilih koperasi yang benar-benar memasarkan hasil jika matlamat utama anda ialah akses pasaran [9].
3. Jadilah ahli aktif. Kajian di Kenya mendapati kesan pendapatan positif dalam kalangan ahli aktif [10].
4. Manfaatkan perkongsian maklumat. Kumpulan petani berperanan menyebarkan inovasi [10].
5. Seragamkan amalan dan kualiti. Pemasaran berkumpulan memerlukan kualiti yang konsisten. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang amalan pertanian baik.
Kesimpulan
Kebanyakan kajian dari negara membangun mendapati keahlian dalam koperasi atau organisasi petani dikaitkan dengan pendapatan yang lebih tinggi, akses pasaran yang lebih baik, kos pengangkutan yang lebih rendah dan akses kredit. Namun, manfaatnya tidak sama rata. Petani termiskin tidak selalu mendapat manfaat yang sama, dan tidak semua koperasi aktif dalam pemasaran. Keberkesanan sesebuah koperasi bergantung kepada perkhidmatan yang ditawarkannya dan penglibatan aktif ahlinya.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat perniagaan, kewangan atau undang-undang.
Rujukan
[1] L. Bizikova et al. (2020). A scoping review of the contributions of farmers’ organizations to smallholder agriculture. Nature Food. DOI: 10.1038/s43016-020-00164-x.
[2] Wang-Lin Ma et al. (2016). Does cooperative membership improve household welfare? Evidence from apple farmers in China. Food Policy. DOI: 10.1016/j.foodpol.2015.12.002.
[3] Fang-Wei Wu et al. (2023). The impact of cooperative membership on family farms’ income: evidence from China. Applied Economics. DOI: 10.1080/00036846.2022.2159009.
[4] M. E. Bachke (2019). Do farmers’ organizations enhance the welfare of smallholders? Findings from the Mozambican national agricultural survey. Food Policy. DOI: 10.1016/j.foodpol.2019.101792.
[5] Victorine Akinyi Onyango et al. (2023). Impact of cooperatives on smallholder dairy farmers’ income in Kenya. Cogent Food & Agriculture. DOI: 10.1080/23311932.2023.2291225.
[6] Aika Aku et al. (2018). Effect of market access provided by farmer organizations on smallholder vegetable farmer’s income in Tanzania. Cogent Food & Agriculture. DOI: 10.1080/23311932.2018.1560596.
[7] D. Mojo et al. (2017). The determinants and economic impacts of membership in coffee farmer cooperatives: recent evidence from rural Ethiopia. Journal of Rural Studies. DOI: 10.1016/j.jrurstud.2016.12.010.
[8] Renata Serra et al. (2020). Selling Together: The Benefits of Cooperatives to Women Honey Producers in Ethiopia. Journal of Agricultural Economics. DOI: 10.1111/1477-9552.12399.
[9] D. Dhakal et al. (2021). Government Policy and Performance of Agricultural Cooperatives: A Case Study in Chitwan District, Nepal. Sustainability. DOI: 10.3390/su132112282.
[10] Elisabeth Fischer et al. (2012). Linking Smallholders to Markets: Determinants and Impacts of Farmer Collective Action in Kenya. World Development. DOI: 10.1016/j.worlddev.2011.11.018.
[11] Meishan Jiang et al. (2024). Farmers’ Cooperatives and Smallholder Farmers’ Access to Credit: Evidence from China. Journal of Asian Economics. DOI: 10.1016/j.asieco.2024.101746.
[12] Yang Zou et al. (2022). Impacts of farmer cooperative membership on household income and inequality: Evidence from a household survey in China. Agricultural and Food Economics. DOI: 10.1186/s40100-022-00222-x.
[13] A. G. Geffersa (2024). Agricultural cooperative membership and welfare of maize farmers in Ethiopia: Insights from panel data analysis. Annals of Public and Cooperative Economics. DOI: 10.1111/apce.12481.
